Nhân dịp kỷ niệm 80 năm thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22/12/1944 - 22/12/2024) và 70 năm truyền thống Không quân nhân dân Việt Nam anh hùng (3/3/1955 - 3/3/2025), Ban liên lạc Cựu chiến binh Không quân tổ chức biên soạn cuốn sách “Kỷ yếu phi công tiêm kích Việt Nam trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc 1974-2024” nhằm vinh danh 586 phi công tiêm kích đã và đang ngày đêm canh giữ bầu trời Tổ quốc, góp phần xứng đáng vào công cuộc xây dựng đất nước Việt Nam giàu mạnh, trường tồn trong thái bình.

Ban liên lạc Cựu chiến binh Không quân trân trọng cảm ơn Thủ trưởng Bộ Tư lệnh và các cơ quan, đơn vị trong Quân chủng Phòng không - Không quân; các cựu chiến binh; các thân nhân phi công tiêm kích đã hy sinh, từ trần; các tổ chức, cá nhân tài trợ; Nhà xuất bản Khoa học - Công nghệ - Truyền thông đã quan tâm giúp đỡ chúng tôi về mọi mặt trong quá trình biên soạn, xuất bản cuốn sách!

Mặc dù có nhiều cố gắng trong việc sưu tầm, biên soạn, nhưng khó tránh khỏi khiếm khuyết. Rất mong nhận được sự góp ý của các đồng chí để cuốn sách được hoàn thiện hơn! Xin trân trọng giới thiệu cuốn sách với các đồng chí và bạn đọc!

BAN LIÊN LẠC
CỰU CHIẾN BINH KHÔNG QUÂN

Ngày 7/5/1954, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh, quân và dân ta đã giành toàn thắng trong chiến dịch Điện Biên Phủ “chấn động địa cầu”, ghi dấu son vĩ đại trong lịch sử của dân tộc và trở thành biểu tượng động viên các dân tộc thuộc địa bị áp bức vùng lên giành độc lập. Để đáp ứng nhu cầu của đông đảo bạn đọc tìm hiểu về lịch sử vẻ vang của quân đội và nhân dân ta; nhằm phát huy hơn nữa bản chất, truyền thống tốt đẹp của quân và dân ta trong công cuộc đổi mới và trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông xuất bản cuốn sách “Về lại Điện Biên” của Nhà văn - Nhà báo Quân đội Đoàn Hoài Trung. Cuốn sách là tập hợp những bài ký mà tác giả khai thác được từ những nhân chứng sống đã trực tiếp chiến đấu trên chiến trường Điện Biên Phủ năm xưa nhân dịp kỷ niệm 50 năm và 55 năm chiến thắng Điện Biên Phủ lịch sử. Nhiều bài viết của tác giả đã được đăng trên báo Quân đội nhân dân, báo Phòng không - Không quân, báo Điện Biên Phủ... Qua nội dung cuốn sách, chúng ta sẽ được biết những câu chuyện thú vị ở chiến trường Điện Biên Phủ như đám cưới trong chiến dịch Điện Biên Phủ, ba cây bưởi trước hầm Đại tướng, con cả Tổng thống chính quyền Sài Gòn Trần Văn Hương từng là đại đội trưởng công binh tại Điện Biên Phủ, hay việc đào hầm cho Sở Chỉ huy chiến dịch độc đáo như thế nào và những trận chiến đấu oanh liệt, những gương chiến đấu anh dũng, mưu trí, sự hy sinh to lớn của quân và ta. Đặc biệt, chúng ta sẽ được đọc nhiều bài viết về bộ đội cao xạ, một lực lượng non trẻ đã góp phần quan trọng để chiến thắng không quân Pháp trong chiến dịch Điện Biên Phủ... Ngoài ra trong cuốn sách này, chúng ta còn được thấy những hình ảnh về Điện Biên hôm nay, thành phố trẻ lịch sử đang ngày một phồn thịnh, những bài hát của các nhạc sĩ phổ từ thơ Đoàn Hoài Trung cũng mang âm hưởng vùng Tây Bắc xinh đẹp. Những bài hát này đã được các ca sĩ thể hiện trên các phương tiện thông tin đại chúng, được công chúng hoan nghênh, đón nhận.

Cuốn sách Việt Nam – Hồ Chí Minh của Roger Pic là một ghi chép chân thực và đầy cảm xúc về hành trình giành độc lập, thống nhất đất nước Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam. Qua góc nhìn của một nhà báo quốc tế, tác phẩm khắc họa tinh thần kiên cường, bất khuất của dân tộc Việt Nam, ca ngợi chiến thắng lịch sử năm 1975 như biểu tượng của lẽ phải và khát vọng hòa bình. Cuốn sách cũng gửi gắm thông điệp về sự hòa hợp dân tộc và quyết tâm xây dựng một Việt Nam phát triển, văn minh và độc lập.

GHI CHÉP VỀ NHÀ GIÁO LIỆT SĨ, tập 1 của tác giả LÊ VĂN VỴ là tập hợp những ký ức chân thực và xúc động về những người thầy - những con người vừa cầm phấn, vừa cầm súng, đã hy sinh vì độc lập dân tộc. Đây không chỉ là một cuốn sách, những câu chuyện, những mảng ghép lịch sử sống động mà còn là lời tri ân sâu sắc dành cho những người đã dành cả cuộc đời cho sự nghiệp giáo dục và Tổ quốc.

Thân (1968 - 2018), chúng tôi xin giới thiệu với bạn đọc cuốn Ký ức người lính tập 6. Tập sách tiếp tục đăng tải lại những ký ức một thời oanh liệt của những người con đất Việt đã trải qua những năm tháng chiến tranh đầy gian khổ, mất mát, hy sinh nhưng rất đỗi tự hào. Những bài viết do những người trong cuộc tự viết ra hoặc kể lại là những câu chuyện có thật gắn với những địa danh cụ thể. Những câu chuyện sẽ để lại trong ta những suy ngẫm sâu lắng về sự hy sinh đầy quả cảm của người lính trên chiến trường, nghĩa tình quân dân, nghĩa vụ quốc tế trong hai cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc và tinh thần khắc phục khó khăn để góp phần xây dựng quê hương, đất nước sau chiến tranh. Ký ức người lính tập 6 được bố cục thành 4 phần, các bài viết xếp theo thời gian của từng cuộc kháng chiến, được xác minh và ghi nhận qua các tập sách lịch sử của các đơn vị hoặc hồi ký của các cựu chiến binh đã xuất bản. Ban Tổ chức, Ban Biên soạn đã đọc, lựa chọn những bài viết về tấm gương và những kỷ niệm sâu sắc của người lính trong chiến tranh để giới thiệu cùng bạn đọc. Chúng tôi nghĩ những câu chuyện trong tập sách này là những giọt nước trong dòng chảy lịch sử của sự nghiệp giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc. Hy vọng với việc phát động cuộc thi viết về ký ức người lính, chúng tôi sẽ nhận được nhiều hơn các bài viết của bộ đội Cụ Hồ và mọi người dân ở trong nước cũng như ở ngoài nước. Ban Tổ chức, Ban Biên soạn sách “Ký ức người lính” xin cảm ơn các cộng tác viên, các đơn vị đã cung cấp bài và ảnh cho sách. Chúng tôi cũng cảm ơn các đơn vị trong toàn quân và các Doanh nghiệp trong cả nước đã ủng hộ về tinh thần, tài chính giúp chúng tôi xuất bản được tập sách này.

Dõi nhìn lịch sử hàng ngàn năm của dân tộc Việt Nam, cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thực sự là một mốc son chói lọi. Cơn bão táp cách mạng ấy là kết tinh 15 năm đấu tranh kiên cường, gian khổ của phong trào cách mạng theo khuynh hướng vô sản trên khắp mọi miền Tổ quốc, đã mạnh mẽ chấm dứt chế độ thực dân và chế độ quân chủ, mở ra một thời đại mới trong lịch sử dân tộc Việt Nam: kỷ nguyên độc lập dân tộc, bình đẳng và tiến bộ xã hội. 100 điều nên biết trong cuốn sách nhỏ này chắc chắn chưa phải là tất cả những gì cần biết và nên biết về cuộc vận động Cách mạng Tháng Tám năm 1945 trong lịch sử Việt Nam. Tuy nhiên, cuốn sách 100 điều nên biết về Cách mạng Tháng Tám 1945 đã cố gắng giới thiệu được phần nào bức tranh toàn cảnh kỳ vĩ ấy. Hơn nữa, cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945 của Việt Nam được đặt trong bối cảnh lịch sử của cuộc Chiến tranh Thế giới thứ hai (1939-1945), tạo ra cách nhìn biện chứng, kết hợp tiếp cận “điểm” và “diện” của tư duy lịch sử. Lần giở qua từng trang sách, độc giả sẽ được cung cấp những kiến thức vừa tổng hợp, vừa cụ thể, vừa bao quát, vừa chi tiết, cơ bản và cập nhật trong khả năng có thể của người viết về những vấn đề mấu chốt liên quan đến cuộc vận động Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Với mong muốn có thể làm một nhịp cầu nối liền bạn đọc về với lịch sử và văn hóa dân tộc, tác giả đã cố gắng cập nhật và chuyển soạn các kết quả nghiên cứu mới, những cách nhìn khoa học và khách quan, cụ thể và toàn diện về cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945 ở Việt Nam.

Truyện đọc lịch sử Việt Nam tập 1 mở đầu bộ sách, ra mắt bạn đọc với những truyện về giai đoạn lịch sử nước ta từ thời nguyên thuỷ đến năm 179 TCN - đánh dấu bằng sự kiện Triệu Đà chiếm được Âu Lạc và đặt ách thống trị của phong kiến phương Bắc trên đất nước ta.

Truyện đọc lịch sử Việt Nam tập 9 là các truyện về giai đọan lịch sử từ sau Cách mạng tháng Tám đến nay.

Lạng Sơn, vùng phên giậu phía đông bắc của Tổ quốc, sở hữu cảnh quan hùng vĩ và nền văn hóa đa dạng, là nơi hình thành Công viên địa chất Lạng Sơn nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị di sản đặc sắc của tỉnh. Từ hội thảo khoa học về bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể năm 2022, nhóm tác giả đã tập hợp các nghiên cứu để biên soạn cuốn “Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa phi vật thể trong vùng Công viên địa chất Lạng Sơn”. Cuốn sách góp phần khẳng định giá trị của vùng di sản này trong chiến lược phát triển bền vững theo các định hướng của Chính phủ và tinh thần Tuyên ngôn UNESCO về đa dạng văn hóa.

Một thời hoa lửa của Đặng Sỹ Ngọc là tác phẩm ghi lại ký ức chiến tranh chân thực và đầy cảm xúc của một người lính từng đi qua khói lửa. Không chỉ phản ánh sự khốc liệt của chiến tranh qua những trận đánh, hành quân gian khổ, cuốn sách còn khắc họa sâu sắc nghị lực sống và tinh thần không khuất phục của con người sau chiến tranh. Đó cũng là tiếng nói tri ân, góp phần gìn giữ ký ức lịch sử và giá trị nhân văn của cả một thế hệ.

Ký ức người lính tập 5 ra đời là sự tri ân sâu sắc đối với các anh hùng, liệt sỹ, người có công với cách mạng và những người con đất Việt đã hy sinh xương máu trong các cuộc kháng chiến để bảo vệ nền độc lập, tự do của Tổ quốc, trong đó có cả những Người lính tình nguyện Việt Nam đã hiến dâng cả tuổi thanh xuân của mình để giúp nhân dân hai nước bạn Lào và Campuchia giành độc lập tự do.

Thực hiện lời dạy của Bác Hồ “giúp bạn là mình tự giúp mình”, các chiến sĩ quân tình nguyện Việt Nam đã sát cánh cùng nhân dân và lực lượng vũ trang hai nước chiến đấu chống kẻ thù chung, góp phần tô thắm thêm truyền thống đoàn kết, hữu nghị bền chặt giữa ba dân tộc Việt Nam - Lào - Campuchia. Những câu chuyện thấm đẫm tính nhân văn sâu sắc giữa Bộ đội Việt Nam với đồng bào và bộ đội Pa-thét Lào, cũng như với nhân dân và lực lượng vũ trang cách mạng Khmer luôn là những bài học lịch sử có giá trị sâu sắc, là tấm  gương sáng cho thế hệ trẻ ba nước học tập, giữ gìn và vun đắp để tình hữu nghị đặc biệt thủy chung hiếm có giữa nhân dân Việt Nam với nhân dân hai nước bạn mãi mãi xanh tươi, đời đời bền vững.

Tái hiện quá trình hoạt động cách mạng của đồng chí Thượng tướng Lâm Văn Thê, nguyên Thứ trưởng Bộ Công an

Truyện đọc lịch sử Việt Nam tập 3 bao gồm những truyện về các triều đại Ngô, Đinh,Tiền Lê, Lý.

Cuốn sách cung cấp thông tin về lịch sử hình thành và quá trình phát triển của Vụ Kế hoạch - Tài chính Bộ Khoa học và Công nghệ. 

Chủ quyền và sự toàn vẹn lãnh thổ là vấn đề thiêng liêng đối với mỗi quốc gia. Quá trình đấu tranh để dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam dẫu có lúc thăng trầm, những bước thịnh suy, song đã hun đúc nên truyền thống đấu tranh kiên cường, bất khuất để gìn giữ chủ quyền và sự toàn vẹn lãnh thổ quốc gia cả ở trên bộ, trên biển và trên không. Điều này đã được khẳng định trong các Tuyên ngôn độc lập: Nam quốc sơn hà (thời Tiền Lê - Lý); Bình Ngô đại cáo thời Hậu Lê; Tuyên ngôn Độc lập năm 1945 và trong các Hiến pháp 1946, 1959, 1980, 1992… Hoàng Sa và Trường Sa từ lâu là một bộ phận không thể tách rời của lãnh thổ Việt Nam, của dân tộc Việt Nam, đã được Nhà nước Việt Nam, các thế hệ người Việt Nam chiếm hữu, bảo vệ, quản lý, khai thác. Điều này, không chỉ được lưu lại trong cổ sử Việt Nam, mà còn được quốc tế thừa nhận trong các tư liệu còn lưu trữ. Trong hơn một thế kỷ qua, các nhà khoa học ở trong nước và nước ngoài quan tâm nghiên cứu và đã công bố những công trình sưu tập, nghiên cứu khoa học có liên quan đến những tư liệu nằm trong thư tịch, sách, bản đồ cổ… có giá trị pháp lý chứng minh và khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa. Trong những năm gần đây, trước tình hình Trung Quốc gia tăng áp lực tranh giành chủ quyền và các quyền, lợi ích trong Biển Đông, đặc biệt là khu vực quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa, nằm trong yêu sách về “đường chữ U đứt đoạn” (“đường lưỡi bò”) mà họ đã đơn phương công bố, dư luận trong nước và dư luận quốc tế đã có những phản ứng mạnh mẽ, nhiều tranh luận học thuật, nhiều công trình nghiên cứu về Biển Đông, quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa đã được công bố. Những nghiên cứu trên đã góp phần bổ sung, hoàn chỉnh hệ thống tư liệu có giá trị khoa học về lịch sử, pháp lý... để chứng minh và khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Cuốn sách “Chủ quyền quốc gia Việt Nam tại hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa qua tư liệu Việt Nam và nước ngoài” của PGS.TS Trương Minh Dục đã tập hợp và hệ thống hóa nguồn thư tịch, tư liệu khá phong phú, cũ và mới, của Việt Nam và nước ngoài, đặc biệt những tư liệu mới sưu tầm ở các địa phương có liên quan đến việc Nhà nước Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử đã quản lý, bảo vệ và khai thác quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Nội dung cuốn sách gồm 4 chương: Chương 1: Vài nét về địa lý hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa và sự tiếp cận của các tộc người Việt Nam trước thế kỷ XV. Chương 2: Chủ quyền Việt Nam tại hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa qua tư liệu Việt Nam (từ thời Hậu Lê - thế kỷ XV đến năm 1975). Chương 3: Tư liệu nước ngoài trực tiếp và gián tiếp khẳng định chủ quyền Việt Nam tại Hoàng Sa và Trường Sa. Chương 4: Đấu tranh để khẳng định và bảo vệ chủ quyền của Việt Nam tại Hoàng Sa và Trường Sa từ sau khi thống nhất đất nước đến nay. Việc tiếp tục phát hiện, sưu tầm và hệ thống hóa những tư liệu, tài liệu, chứng cứ, nhất là những tư liệu chứng minh Nhà nước Việt Nam là Nhà nước đầu tiên trong lịch sử đã chiếm hữu quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa khi hai quần đảo này còn là đất vô chủ và đã tiến hành thực thi chủ quyền của mình tại hai quần đảo này một cách liên tục, hòa bình. Rõ ràng, đây là công việc hết sức cần thiết và quan trọng, cần được tổ chức thực hiện một cách thường xuyên, liên tục và cần có sự chỉ đạo thống nhất, tập trung. Cuốn sách này sẽ là sự đóng góp thiết thực cho quá trình hoàn thiện hồ sơ pháp lý của các cơ quan quản lý và các tổ chức nghiên cứu khoa học có liên quan của Việt Nam vì sự nghiệp đấu tranh, bảo vệ và khẳng định chủ quyền của Việt Nam tại Biển Đông nói chung và tại hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa nói riêng.

Lễ hội truyền thống là kết tinh của bản sắc văn hóa các dân tộc xứ Lạng, nơi hội tụ những giá trị lịch sử, tín ngưỡng và nghệ thuật được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Với sự đa dạng của cộng đồng Tày, Nùng, Kinh, Dao, Hoa, Sán Chay, Mông…, Lạng Sơn hình thành một không gian văn hóa phong phú, trong đó lễ hội giữ vai trò trung tâm, phản ánh toàn diện đời sống xã hội và tinh thần của cư dân bản địa. Trước tác động của hiện đại hóa và công nghệ số, nhu cầu gìn giữ, nghiên cứu và phát huy lễ hội truyền thống càng trở nên cấp thiết, góp phần khẳng định bản sắc văn hóa và cội nguồn cộng đồng. Từ khảo sát thực tiễn và tư liệu nghiên cứu, cuốn sách “Lễ hội truyền thống dân tộc Tày ở Lạng Sơn” được biên soạn nhằm giới thiệu những giá trị tiêu biểu nhất của lễ hội người Tày trong bức tranh văn hóa Đông Bắc Việt Nam.