Trong bối cảnh lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang có những bước phát triển vô cùng mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu, ngày 22/12/2024, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định rõ: Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải là đột phá chiến lược, là động lực chính để phát triển nhanh và bền vững. Điều đó đòi hỏi Bộ Khoa học và Công nghệ sau hợp nhất không chỉ là một cơ quan quản lý, mà còn phải là một tổ chức kiến tạo phát triển: Dẫn dắt, kết nối, truyền cảm hứng, và đặc biệt là hành động vì tương lai của đất nước. Trách nhiệm của Bộ càng nặng nề nhưng cũng đầy ý nghĩa: Trở thành đầu tàu phát khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Quốc gia.

Chiến thắng Điện Biên Phủ không chỉ là một sự kiện vĩ đại của nhân dân Việt Nam nói riêng mà còn là một bước ngoặt có ý nghĩa quan trọng đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa trên thế giới, chấm dứt ách thống trị lâu dài của Thực dân Pháp ở Đông Dương. Sau 60 năm, kể từ trận chiến thắng lịch sử đó, đã có nhiều cuốn sách, nhiều bài báo đánh giá, phân tích về sự kiện lịch sử vĩ đại này. Cuốn sách được chia làm 04 phần: Phần 1: Những câu chuyện bên kia chiến tuyến; Phần 2: Những tấm gương anh dũng trên chiến trường Điện Biên Phủ; Phần 3: Báo chí Việt Nam đăng tin về Điện Biên Phủ; Phần 4: Báo chí Pháp viết về Điện Biên Phủ. Nội dung cuốn sách bao gồm các bài viết sâu sắc và hóm hỉnh về những giai thoại bên kia chiến tuyến, đặc biệt là những bài báo của ta và nước Pháp bình luận về chiến thắng vĩ đại của dân tộc ta, giúp cho bạn đọc có cái nhìn toàn diện và đầy đủ về cuộc chiến Điện Biên Phủ. Và cuối cùng không thể thiếu được là những tấm gương điển hình của quân và dân ta, đại diện cho những con người làm nên lịch sử 07/5/1954 ngày ấy. Tất cả sẽ góp phần làm sinh động thêm kho tư liệu về một chiến thắng hào hùng của dân tộc, một chiến thắng được ví như Bạch Đằng, Chi Lăng, Đống Đa lừng lẫy.

GHI CHÉP VỀ NHÀ GIÁO LIỆT SĨ, tập 1 của tác giả LÊ VĂN VỴ là tập hợp những ký ức chân thực và xúc động về những người thầy - những con người vừa cầm phấn, vừa cầm súng, đã hy sinh vì độc lập dân tộc. Đây không chỉ là một cuốn sách, những câu chuyện, những mảng ghép lịch sử sống động mà còn là lời tri ân sâu sắc dành cho những người đã dành cả cuộc đời cho sự nghiệp giáo dục và Tổ quốc.

Ngày 7/5/1954, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh, quân và dân ta đã giành toàn thắng trong chiến dịch Điện Biên Phủ “chấn động địa cầu”, ghi dấu son vĩ đại trong lịch sử của dân tộc và trở thành biểu tượng động viên các dân tộc thuộc địa bị áp bức vùng lên giành độc lập. Để đáp ứng nhu cầu của đông đảo bạn đọc tìm hiểu về lịch sử vẻ vang của quân đội và nhân dân ta; nhằm phát huy hơn nữa bản chất, truyền thống tốt đẹp của quân và dân ta trong công cuộc đổi mới và trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông xuất bản cuốn sách “Về lại Điện Biên” của Nhà văn - Nhà báo Quân đội Đoàn Hoài Trung. Cuốn sách là tập hợp những bài ký mà tác giả khai thác được từ những nhân chứng sống đã trực tiếp chiến đấu trên chiến trường Điện Biên Phủ năm xưa nhân dịp kỷ niệm 50 năm và 55 năm chiến thắng Điện Biên Phủ lịch sử. Nhiều bài viết của tác giả đã được đăng trên báo Quân đội nhân dân, báo Phòng không - Không quân, báo Điện Biên Phủ... Qua nội dung cuốn sách, chúng ta sẽ được biết những câu chuyện thú vị ở chiến trường Điện Biên Phủ như đám cưới trong chiến dịch Điện Biên Phủ, ba cây bưởi trước hầm Đại tướng, con cả Tổng thống chính quyền Sài Gòn Trần Văn Hương từng là đại đội trưởng công binh tại Điện Biên Phủ, hay việc đào hầm cho Sở Chỉ huy chiến dịch độc đáo như thế nào và những trận chiến đấu oanh liệt, những gương chiến đấu anh dũng, mưu trí, sự hy sinh to lớn của quân và ta. Đặc biệt, chúng ta sẽ được đọc nhiều bài viết về bộ đội cao xạ, một lực lượng non trẻ đã góp phần quan trọng để chiến thắng không quân Pháp trong chiến dịch Điện Biên Phủ... Ngoài ra trong cuốn sách này, chúng ta còn được thấy những hình ảnh về Điện Biên hôm nay, thành phố trẻ lịch sử đang ngày một phồn thịnh, những bài hát của các nhạc sĩ phổ từ thơ Đoàn Hoài Trung cũng mang âm hưởng vùng Tây Bắc xinh đẹp. Những bài hát này đã được các ca sĩ thể hiện trên các phương tiện thông tin đại chúng, được công chúng hoan nghênh, đón nhận.

Từ sau buổi chiều ngày 7-5-1954, cả thế giới đã biết đến và ngày càng biểu thị tình cảm thân thiết hơn, niềm kính trọng sâu sắc hơn với một địa danh “vời vợi nghìn trùng” - địa danh một huyện miền núi Tây Bắc nước Việt Nam chúng ta: Điện Biên Phủ. Những sự kiện lịch sử, theo năm tháng cứ lùi xa, không ít sự kiện dần bị lãng quên, nhưng Điện Biên Phủ lại ngày càng hiện rõ hơn tầm vóc lớn lao và vẻ đẹp rạng rỡ của mình. Đã từ lâu, nhân dân nhiều nước ở khắp các châu lục, khi muốn thể hiện niềm tin yêu, lòng nhiệt tình ủng hộ sự nghiệp chiến đấu chống bọn xâm lược, giành độc lập, thống nhất đất nước của chúng ta, hoặc khi muốn tự động viên, cổ vũ bản thân mình trong cuộc đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội, đã hô vang: “Việt Nam - Hồ Chí Minh - Điện Biên Phủ”. Rõ ràng, trong suốt nửa thế kỷ qua, đối với nhân dân ta cũng như nhân loại tiến bộ trên khắp hành tinh, Điện Biên Phủ là một biểu tượng cao cả của chân lý, niềm tin, sức mạnh; của lòng yêu nước, ý chí độc lập, tự chủ trong cuộc đấu tranh đầy thử thách giữa một thế giới còn lắm áp bức, phi lí, bất công. Có được vinh hạnh ấy, bởi lẽ, Điện Biên Phủ là nơi đã diễn ra trận chiến đấu hết sức ác liệt, trận quyết chiến chiến lược lớn nhất giữa quân dân ta và bọn thực dân xâm lược Pháp - kết cục là nhân dân ta đã chiến thắng vô cùng oanh liệt, bọn thực dân xâm lược Pháp thất bại hoàn toàn. Thắng lợi trong chiến dịch Điện Biên Phủ, đỉnh cao chiến cục Đông Xuân 1953 - 1954, là thắng lợi quân sự quan trọng nhất của quân dân ta trong cuộc kháng chiến lâu dài chống thực dân Pháp và can thiệp Mỹ; là chiến công lớn nhất trong lịch sử đấu tranh của các dân tộc vốn là thuộc địa đã đánh thắng quân đội nhà nghề hiện đại của một cường quốc phương Tây, mở đầu thời kỳ sụp đổ của chủ nghĩa thực dân trên toàn thế giới. Chiến thắng vĩ đại Điện Biên Phủ “đã được ghi vào lịch sử dân tộc như một Bạch Đằng, một Chi Lăng hay một Đống Đa trong thế kỷ XX, và đi vào lịch sử thế giới như một chiến công chói lọi đột phá thành trì của hệ thống nô dịch thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc”(1). Chiến thắng Điện Biên Phủ đã dẫn đến thắng lợi của chúng ta ở Hội nghị Giơnevơ năm 1954, kết thúc thắng lợi vẻ vang cuộc kháng chiến chống Pháp. Vậy là, “lần đầu tiên trong lịch sử, một nước thuộc địa nhỏ yếu đã đánh thắng một nước thực dân hùng mạnh”(2). Có được chiến thắng mang ý nghĩa lịch sử dân tộc, thời đại đó là do nhân dân ta được Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh, với đường lối chính trị, quân sự đúng đắn, sáng tạo, đã tổ chức lãnh đạo, xây dựng và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, kế thừa truyền thống văn hiến, truyền thống yêu nước ngàn năm của dân tộc, phát huy cao độ chủ nghĩa anh hùng cách mạng, quyết đánh và biết đánh thắng bọn thực dân xâm lược, tranh thủ được sự đồng tình ủng hộ của nhân dân các nước anh em và nhân dân tiến bộ trên thế giới. Hy vọng, qua các dòng hồi ký, các bài nghiên cứu, tổng kết trong cuốn sách này, bạn đọc có thể hiểu rõ hơn tầm vóc vĩ đại và ảnh hưởng to lớn của chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ đối với dân tộc ta và nhân loại tiến bộ trên toàn thế giới. Từ đó, chúng ta thêm tin yêu, tự hào về Tổ quốc ta, Đảng ta, nhân dân ta trong sự nghiệp đấu tranh và bảo vệ Tổ quốc của chúng ta; đồng thời tìm hiểu và vận dụng tốt những kinh nghiệm thực tiễn quý báu từ chiến thắng vĩ đại này vào sự nghiệp đổi mới đất nước, công nghiệp hoá, hiện đại hoá, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa thân yêu trong giai đoạn cách mạng mới hiện nay.

Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, tiền thân là Ban Nghiên cứu Lịch sử, Địa lý, Văn học, hay gọi tắt là Ban Nghiên cứu Sử, Địa, Văn, được thành lập ngày 2 tháng 12 năm 1953 theo Quyết định số 34-QN/TW của Trung ương Đảng tại khu căn cứ cách mạng Tân Trào, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang.

Ra đời trong điều kiện gian khổ của chiến khu Việt Bắc, trưởng thành trong những năm tháng hào hùng của hai cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, trải qua những khó khăn, vất vả của thời kỳ bao cấp và vươn lên mạnh mẽ cùng với quá trình Đổi mới, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam luôn kiên trì, bền bỉ, nỗ lực hết sức mình đóng góp cho sự nghiệp cách mạng của Đảng, cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc và cho sự phát triển của nền khoa học xã hội nước nhà. Nhiều thế hệ chuyên gia, nhà nghiên cứu của Viện đã ngày đêm miệt mài làm việc, cống hiến tâm huyết, sức lực và trí tuệ của mình cho khoa học; nhiều cán bộ đã lên đường nhập ngũ, góp phần xương máu của mình cho độc lập, tự do của dân tộc. Nhiều công trình khoa học xuất sắc, nhiều báo cáo tư vấn có giá trị đã góp phần làm nên tên tuổi Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam trong vai trò là cơ quan nghiên cứu cơ bản hàng đầu của đất nước về khoa học xã hội và nhân văn, đơn vị tham mưu chiến lược và tư vấn chính sách nòng cốt của Đảng và Nhà nước, nơi đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao về khoa học xã hội, trung tâm nghiên cứu có uy tín quốc tế.

Cuốn sách này là công trình tập thể được biên soạn và xuất bản đúng vào dịp kỷ niệm 70 năm ngày thành lập Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam để dành tặng cho tất cả những người đã góp phần xây dựng đơn vị trong suốt bảy thập niên qua, để chúng ta cùng tự hào ôn lại những chặng đường lịch sử đã qua, trân trọng tri ân các thế hệ cán bộ đi trước, đồng thời cùng hướng tầm nhìn về tương lai, chung sức, đồng lòng đưa Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam vững vàng vượt qua mọi khó khăn, thử thách, thực hiện sứ mệnh khoa học cao cả của mình và khát vọng phát triển của dân tộc.

Về nội dung, Tập 2 của cuốn sách “Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam: 70 năm xây dựng và phát triển gồm” trình bày khái quát quá trình hình thành, phát triển đến nay; những đóng góp và thành tựu chủ yếu; các hình thức khen thưởng đạt được; định hướng phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 của các đơn vị trực thuộc được sắp xếp theo các khối.

Truyện đọc lịch sử Việt Nam tập 1 mở đầu bộ sách, ra mắt bạn đọc với những truyện về giai đoạn lịch sử nước ta từ thời nguyên thuỷ đến năm 179 TCN - đánh dấu bằng sự kiện Triệu Đà chiếm được Âu Lạc và đặt ách thống trị của phong kiến phương Bắc trên đất nước ta.

Cuốn sách ghi lại chặng đường 77 năm xây dựng, trưởng thành của Đảng ủy và Phong trào cách mạng tại địa phương, những đóng góp trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, những thành tựu đạt được trên lĩnh vực kinh tế - xã hội quốc phòng, an ninh, xây dựng hệ thống chính trị của Huyện Thanh Thủy.

Nghiên cứu về giáo dục đại học miền Nam Việt Nam dưới thời chính quyền Sài Gòn giai đoạn 1954-1975.

Lạng Sơn, vùng phên giậu phía đông bắc của Tổ quốc, sở hữu cảnh quan hùng vĩ và nền văn hóa đa dạng, là nơi hình thành Công viên địa chất Lạng Sơn nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị di sản đặc sắc của tỉnh. Từ hội thảo khoa học về bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể năm 2022, nhóm tác giả đã tập hợp các nghiên cứu để biên soạn cuốn “Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa phi vật thể trong vùng Công viên địa chất Lạng Sơn”. Cuốn sách góp phần khẳng định giá trị của vùng di sản này trong chiến lược phát triển bền vững theo các định hướng của Chính phủ và tinh thần Tuyên ngôn UNESCO về đa dạng văn hóa.

Cuốn sách cung cấp thông tin về lịch sử hình thành và quá trình phát triển của Báo VnExpress. 

Cuốn sách “Viện Hóa học môi trường quân sự - Hành trình khắc phục hậu quả chất độc hóa học sau chiến tranh” khái quát quá trình nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ trong xử lý, khắc phục hậu quả chất độc hóa học, góp phần bảo vệ môi trường, sức khỏe cộng đồng và phục vụ nhiệm vụ quốc phòng.

Năm 2022 là năm có ý nghĩa đặc biệt trong quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Lào khi hai nước kỷ niệm 60 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Lào (1962 - 2022), 45 năm ngày ký Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác Việt Nam - Lào (1977 - 2022), 73 năm ngày truyền thống quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam giúp Lào (1949 - 2022). Ban Tổ chức, Ban Biên soạn công trình sách Ký ức người lính trân trọng giới thiệu tới bạn đọc cuốn sách Ký ức người lính tập 17 - đó là ký ức về một thời oanh liệt mà những người con đất Việt đã trải qua những năm tháng chiến tranh đầy gian khổ, hy sinh và rất đỗi tự hào trên đất nước Triệu Voi. Tập sách do những người trong cuộc tự viết ra hoặc kể lại, là những câu chuyện có thật gắn với những con người và địa danh cụ thể, để lại trong ta những suy ngẫm sâu lắng về sự hy sinh đầy quả cảm của người lính trên chiến trường, tình quân dân và nghĩa vụ quốc tế trong cuộc kháng chiến vĩ đại cùng với tinh thần khắc phục khó khăn để góp phần xây dựng quê hương, đất nước sau chiến tranh của dân tộc Việt Nam - Lào.

Ban Biên soạn sách Ký ức người lính xin chân thành cảm ơn Ban Liên lạc Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam giúp Lào thành phố Hà Nội đã cung cấp bài và ảnh rất quý giá. Chúng tôi cũng trân trọng cảm ơn Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam, Tập đoàn Cafe Trung Nguyên đã ủng hộ về tài chính giúp chúng tôi xuất bản tập sách này.

Truyện đọc lịch sử Việt Nam tập 6 là các truyện về triều Lê Trung hưng, từ cuối thế kỷ XVI đến thế kỷ XVIII.

“Tài liệu Tuyên truyền, giáo dục truyền thống Lịch sử Đảng bộ huyện Mường Khương (1950 - 2025)” là tài liệu quan trọng nhằm tuyên truyền, giáo dục truyền thống cách mạng, góp phần khơi dậy niềm tự hào và củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và Nhân dân huyện Mường Khương (tỉnh Lào Cai) vào sự lãnh đạo của Đảng. Với bề dày lịch sử và bản sắc văn hóa phong phú của 14 dân tộc, Mường Khương đã không ngừng phát triển dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện từ năm 1950 đến nay. Tài liệu này còn là nguồn tư liệu phục vụ giảng dạy trong hệ thống giáo dục địa phương, góp phần gìn giữ và phát huy giá trị lịch sử quý báu của Đảng bộ, Nhân dân Mường Khương và Đảng bộ, Nhân dân các dân tộc tỉnh Lào Cai nói chung.

Truyện đọc lịch sử Việt Nam tập 4 gồm những truyện về triều đại Trần, Hồ.