Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, tiền thân là Ban Nghiên cứu Lịch sử, Địa lý, Văn học, hay gọi tắt là Ban Nghiên cứu Sử, Địa, Văn, được thành lập ngày 2 tháng 12 năm 1953 theo Quyết định số 34-QN/TW của Trung ương Đảng tại khu căn cứ cách mạng Tân Trào, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang.

Ra đời trong điều kiện gian khổ của chiến khu Việt Bắc, trưởng thành trong những năm tháng hào hùng của hai cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, trải qua những khó khăn, vất vả của thời kỳ bao cấp và vươn lên mạnh mẽ cùng với quá trình Đổi mới, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam luôn kiên trì, bền bỉ, nỗ lực hết sức mình đóng góp cho sự nghiệp cách mạng của Đảng, cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc và cho sự phát triển của nền khoa học xã hội nước nhà. Nhiều thế hệ chuyên gia, nhà nghiên cứu của Viện đã ngày đêm miệt mài làm việc, cống hiến tâm huyết, sức lực và trí tuệ của mình cho khoa học; nhiều cán bộ đã lên đường nhập ngũ, góp phần xương máu của mình cho độc lập, tự do của dân tộc. Nhiều công trình khoa học xuất sắc, nhiều báo cáo tư vấn có giá trị đã góp phần làm nên tên tuổi Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam trong vai trò là cơ quan nghiên cứu cơ bản hàng đầu của đất nước về khoa học xã hội và nhân văn, đơn vị tham mưu chiến lược và tư vấn chính sách nòng cốt của Đảng và Nhà nước, nơi đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao về khoa học xã hội, trung tâm nghiên cứu có uy tín quốc tế.

Cuốn sách này là công trình tập thể được biên soạn và xuất bản đúng vào dịp kỷ niệm 70 năm ngày thành lập Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam để dành tặng cho tất cả những người đã góp phần xây dựng đơn vị trong suốt bảy thập niên qua, để chúng ta cùng tự hào ôn lại những chặng đường lịch sử đã qua, trân trọng tri ân các thế hệ cán bộ đi trước, đồng thời cùng hướng tầm nhìn về tương lai, chung sức, đồng lòng đưa Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam vững vàng vượt qua mọi khó khăn, thử thách, thực hiện sứ mệnh khoa học cao cả của mình và khát vọng phát triển của dân tộc.

Về nội dung, Tập 2 của cuốn sách “Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam: 70 năm xây dựng và phát triển gồm” trình bày khái quát quá trình hình thành, phát triển đến nay; những đóng góp và thành tựu chủ yếu; các hình thức khen thưởng đạt được; định hướng phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 của các đơn vị trực thuộc được sắp xếp theo các khối.

Thực tiễn cách mạng Việt Nam gần 90 năm qua đã chứng minh rằng, sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Nhằm hệ thống tiến trình lịch sử đấu tranh cách mạng của Đảng, vai trò lãnh đạo của Đảng từ khi ra đời cho đến nay, do PGS, TS, NGƯT Ngô Đăng Tri biên soạn cuốn sách “Tiến trình lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam (1930 - 2016)” . Có thể nói, cuốn sách đã khắc họa đậm nét bức tranh lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam trong 86 năm lãnh đạo dân tộc Việt Nam, đưa đất nước Việt Nam có được vị thế chính trị trên bản đồ thế giới ngày nay. Suốt trong tiến trình lịch sử dân tộc, vai trò lãnh đạo của Đảng từ khi ra đời cho đến nay luôn được khẳng định bên cạnh những thắng lợi có ý nghĩa lịch sử và tầm vóc thời đại của dân tộc Việt Nam; Để làm nên những chiến thắng lịch sử, những bài học kinh nghiệm luôn được Đảng Cộng sản Việt Nam đúc kết, là di sản để lại cho thế hệ mai sau nhận thức được chặng đường lịch sử đầy gian khổ, hy sinh song hết sức vẻ vang và rất đỗi tự hào của dân tộc Việt Nam. Việc nghiên cứu, tìm hiểu tiến trình lịch sử của Đảng có ý nghĩa nhiều mặt, giúp chúng ta nhận thức đầy đủ và sâu sắc hơn vai trò lãnh đạo của Đảng trong lịch sử đấu tranh lâu dài, cũng như trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đồng thời rút ra những bài học thiết thực trong công tác xây dựng Đảng, góp phần củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân đối với Đảng, ra sức phấn đấu thực hiện thắng lợi đường lối, chủ trương của Đảng trong giai đoạn cách mạng mới. Cuốn sách được đánh giá là một trong những cuốn sách lịch sử về Đảng Cộng sản Việt Nam đầy đủ nhất, cập nhật nhất và toàn diện nhất.

Cuốn sách ghi lại chặng đường 77 năm xây dựng, trưởng thành của Đảng ủy và Phong trào cách mạng tại địa phương, những đóng góp trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, những thành tựu đạt được trên lĩnh vực kinh tế - xã hội quốc phòng, an ninh, xây dựng hệ thống chính trị của Huyện Thanh Thủy.

Mối quan hệ Việt Nam - Lào do Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chủ tịch Cayxỏn Phômvihẳn, Chủ tịch Xuphanuvông cùng các thế hệ lãnh đạo Đảng, Nhà nước, nhân dân hai nước dày công vun đắp, được thử thách qua thời gian, luôn được củng cố, phát triển lên tầm cao mới và trở thành mẫu mực, hiếm có trong quan hệ quốc tế. Làm nên kỳ tích đó có sự đóng góp của Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam, những người trực tiếp góp phần tạo nên sức mạnh liên minh chiến đấu Việt - Lào trong suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ xâm lược. Nhân kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam giúp Lào (30/10/1949 - 30/10/2019); được sự giúp đỡ của Ban Chỉ đạo Quốc gia Công trình “Ký ức người lính”, ấn phẩm về những ký ức người lính tình nguyện được xuất bản, phát hành theo kế hoạch. Thay mặt Thường trực Ban Liên lạc toàn quốc Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam giúp Lào, tôi xin trân trọng gửi tới Ban Chỉ đạo Quốc gia công trình “Ký ức người lính”, cùng các tác giả lời biết ơn sâu sắc, vì những đóng góp tích cực cho thành công chung của cuốn sách. Ký ức người lính tập 8 là tập hợp những bài viết về kỷ niệm sâu sắc của Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam qua các thời kỳ. Nội dung chính của cuốn sách là những kỷ niệm, ký ức, câu chuyện về gian khó hy sinh ngoài mặt trận, chiến công, tình đồng đội, mối quan hệ đoàn kết Việt - Lào trong chiến đấu, xây dựng… Có thể chưa làm thỏa mãn sự kỳ vọng của bạn đọc, nhưng tác phẩm được phát hành vào đúng dịp kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam tại Lào đã là một thành công. Hy vọng, cuốn sách không chỉ là nhịp cầu ký ức nối chúng ta gần lại với quá khứ vinh quang, mà còn là lời tâm tình nhắn gửi tới thế hệ trẻ mai sau về truyền thống quý báu đã được đánh đổi bằng bao xương máu của các thế hệ cha, anh đi trước và cũng là món quà tri ân của chúng ta gửi tới đồng bào, chiến sĩ Việt - Lào đã không trở về.

Nhân kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam giúp Lào (30/10/1949 - 30/10/2019), chúng tôi xin giới thiệu với bạn đọc cuốn sách Ký ức người lính tập 11. Tiếp nối “Ký ức người lính tập 8”, tập sách tiếp tục đăng tải những ký ức của một thời oanh liệt mà những người con đất Việt trải qua với những năm tháng chiến tranh đầy gian khổ, hy sinh và rất đỗi tự hào trên đất nước Triệu Voi. Tập sách do những người trong cuộc tự viết ra hoặc kể lại, là những câu chuyện có thật gắn với con người và địa danh cụ thể, để lại trong ta những suy ngẫm sâu lắng về sự hy sinh đầy quả cảm của người lính trên chiến trường, tình quân dân và nghĩa vụ quốc tế trong cuộc kháng chiến vĩ đại cùng với tinh thần khắc phục khó khăn để góp phần xây dựng quê hương, đất nước sau chiến tranh của dân tộc Việt - Lào.

Ban Tổ chức, Ban Biên soạn đã lựa chọn những bài viết về tấm gương và kỷ niệm tiêu biểu của người lính tình nguyện Việt Nam giúp Lào để giới thiệu cùng bạn đọc. Những câu chuyện trong tập sách, chúng tôi nghĩ chỉ là những giọt nước trong dòng chảy lịch sử của sự nghiệp cách mạng mà Việt Nam và Lào đã trải qua. Hy vọng, với cuộc phát động dự thi viết về ký ức người lính, chúng tôi sẽ nhận được các bài viết của Bộ đội Cụ Hồ và mọi người dân ở trong và ngoài nước. Ban Biên soạn sách Ký ức người lính xin cảm ơn Ban Liên lạc Toàn quốc Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam giúp Lào; Cảm ơn Ban liên lạc Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự giúp Lào thành phố Hà Nội đã cung cấp bài và ảnh rất quý giá. Chúng tôi cảm ơn các đơn vị trong toàn quân, các doanh nghiệp đã ủng hộ về tinh thần, tài chính và giúp chúng tôi xuất bản được tập sách này.

Nhật Bản là đất nước của nhiều điều diệu kỳ! Thời cổ đại, do sự cách biệt với đại lục châu Á, Nhật Bản còn rất lạc hậu so với các nước Đông Á khác. Ấy vậy mà trong vài thế kỷ tích cực tiếp thu văn minh Trung Hoa, Triều Tiên và các nước khác, Nhật Bản đã vươn lên đạt đến trình độ của các quốc gia văn minh nhất khu vực. Vào thời trung đại, khi đại thương thuyền phương Tây rầm rập kéo đến phương Đông buôn bán, người Nhật nhanh chóng tiếp thu thành tựu hàng hải của họ, đóng thuyền lớn, tham gia tích cực vào giao thương thế giới, tạo nên thời kỳ Mậu dịch Châu ấn thuyền nổi tiếng. Sau đó, dù tham gia vào xu thế chung của các nước phương Đông thực thi chính sách đóng cửa nhưng Nhật Bản cũng tạo được sự khác biệt với các nước láng giềng bởi chính sách sakoku (đóng cửa nhưng không khép kín) đặc sắc của mình. Chính chính sách này làm cho Nhật Bản không bị lạc hậu thông tin về thế giới như các nước láng giềng, để rồi lựa chọn con đường đi riêng trong đối sách với các nước phương Tây: mở cửa, duy tân, làm nên điều kỳ diệu trong thời Minh Trị. Vào thời Minh Trị, Nhật Bản tạo ra những bài học quý giá, có giá trị đến tận ngày nay thông qua các chính sách cử phái đoàn đi thị sát các nước văn minh, cử người đi nước ngoài học, mời chuyên gia nước ngoài đến Nhật làm việc để học cái hay nhất, cái tốt nhất của nhân loại, áp dụng ngay vào công cuộc duy tân và mang đến thành công rực rỡ. Những sai lầm nghiêm trọng của Nhật Bản khi phát động cuộc chiến tranh Thái Bình Dương trong Chiến tranh thế giới thứ II, Nhật Bản đã phải chịu thất bại thảm hại. Ra khỏi chiến tranh với tư cách là nước bại trận, bị quân đội Đồng minh chiếm đóng, đất nước hoang tàn, người dân khủng hoảng niềm tin... Nhưng cũng từ đống tro tàn ấy, người Nhật vươn dậy làm nên những điều thần kỳ khác. Sau 2 thập kỷ phát triển với tốc độ kinh dị, Nhật Bản đã vươn lên thành một quốc gia giàu có, văn minh, được toàn thế giới khâm phục, ngưỡng mộ. Nhật Bản là quốc gia chịu nhiều thảm họa núi lửa, động đất và sóng thần. Song cứ mỗi lần chịu thảm họa bất khả kháng đó, người Nhật lại chứng tỏ cho thế giới những giá trị cao quý của mình: bình tĩnh ứng xử với thảm họa, ý thức kỷ luật cao và khả năng phục hồi sau thảm họa kỳ diệu. Sau một thời gian dài nghiên cứu về Nhật Bản, PGS.TS Nguyễn Tiến Lực đã công bố nhiều bài viết về Nhật Bản và tập hợp biên soạn thành cuốn sách Nhật Bản – Những bài học từ lịch sử”. Bạn đọc sẽ tìm thấy những kiến thức về lịch sử Nhật Bản, suy ngẫm về những việc người Nhật đã làm cho đất nước họ và tự rút ra những bài học cho riêng mình, hoặc nhân đó liên tưởng, suy ngẫm về những vấn đề của đất nước chúng ta trong quá khứ cũng như hiện tại. Hy vọng cuốn sách có thể góp phần nhỏ bé vào việc tăng cường sự hiểu biết của người Việt Nam đối với lịch sử, văn hóa Nhật Bản và qua đó, yêu mến nhiều hơn đất nước Mặt trời mọc.

Với mong muốn đăng tải những ký ức của một thời oanh liệt mà những người con đất Việt đã trải qua trong những năm tháng chiến tranh bảo vệ Tổ quốc đầy gian khổ, mất mát, hy sinh nhưng cũng rất đỗi hào hùng; Ban Tổ chức, Ban Biên soạn đã lựa chọn từ rất nhiều bài viết của những cán bộ trực tiếp chỉ huy các mặt trận chiến đấu, lãnh đạo địa phương, chiến sĩ quân đội, dân quân tự vệ, thanh niên xung phong, đội ngũ văn nghệ sĩ… để giới thiệu tới bạn đọc cuốn sách Ký ức người lính tập 15. Những câu chuyện trong tập sách chỉ là những giọt nước trong dòng chảy lịch sử của sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.

Ban Tổ chức, Ban Biên soạn Công trình sách Ký ức người lính xin trân trọng cảm ơn các cộng tác viên, các đơn vị đã cung cấp bài và ảnh rất quý giá; cảm ơn các địa phương, các đơn vị quân đội, các doanh nghiệp đã ủng hộ về tinh thần và tài chính để giúp chúng tôi hoàn thành tập sách này. Trong quá trình thực hiện, Ban Biên soạn có chỉnh sửa một số nội dung cho phù hợp, mong nhận được sự cảm thông và chia sẻ của các tác giả, mong nhận được nhiều góp ý của bạn đọc gần xa để những tập sách sau được hoàn thiện hơn!

Nhân dịp kỷ niệm 60 năm đường Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh huyền thoại (1959 - 2019), chúng tôi xin giới thiệu với bạn đọc cuốn sách Ký ức người lính tập 9. Tập sách đăng tải những ký ức của một thời oanh liệt mà những người con đất Việt trải qua với những năm tháng chiến tranh đầy gian khổ, mất mát, hy sinh và rất đỗi tự hào. Những bài viết do những người trong cuộc tự viết ra hoặc kể lại là những câu chuyện có thật gắn với những địa danh cụ thể và một số hình ảnh, tư liệu của phóng viên, báo chí nước ngoài giải mã kinh ngạc về chiều dài, sức sống mãnh liệt của đường Trường Sơn. Những câu chuyện đó, để lại trong ta những suy ngẫm sâu lắng về trí thông minh, lòng dũng cảm và sự hy sinh cao cả của cán bộ, chiến sĩ quân đội, thanh niên xung phong, lực lượng an ninh, cán bộ các ngành y tế, giáo dục, báo chí, đội ngũ văn nghệ sĩ… trên đường chiến lược Trường Sơn, nghĩa tình quân  dân, tình đoàn kết quốc tế trong cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc và tinh thần khắc phục khó khăn để góp phần xây dựng đất nước sau chiến tranh.

Ban Tổ chức, Ban Biên soạn đã lựa chọn những bài viết của những người lính, thanh niên xung phong, đội ngũ văn nghệ sĩ… để giới thiệu cùng bạn đọc. Những câu chuyện trong tập sách chỉ là những giọt nước trong dòng chảy lịch sử của sự nghiệp giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc. Hy vọng, với cuộc phát động dự thi viết về ký ức người lính, chúng tôi sẽ nhận được các bài viết của cán bộ, chiến sĩ trong toàn quân cùng mọi người dân ở trong và ngoài nước. Ban Tổ chức, Ban Biên soạn sách Ký ức người lính xin cảm ơn các cộng tác viên, các đơn vị đã cung cấp bài và ảnh rất quý giá. Chúng tôi cảm ơn các địa phương, các đơn vị quân đội, các doanh nghiệp đã ủng hộ về tinh thần, tài chính và giúp chúng tôi xuất bản được tập sách này. Trong quá trình thực hiện, Ban Biên soạn có sửa lại tên của một số bài viết cho phù hợp với nội dung, mong được sự cảm thông của tác giả và mong nhận được nhiều góp ý của bạn đọc để những tập sau sẽ hoàn thiện tốt hơn. 

Để giúp các em học sinh ở các bậc học phổ thông và sinh viên các trường đại học, cũng như các bạn đọc xa gần muốn tìm hiểu lịch sử Việt Nam một cách dễ dàng, dễ nhớ, chúng tôi biên soạn bộ sách Truyện đọc Lịch sử Việt Nam. Các truyện đọc trong bộ sách được sưu tầm và biên soạn dựa trên nhiều nguồn tư liệu khác nhau như truyền thuyết, giai thoại, dã sử và chính sử. Bộ sách sẽ đem đến cho các em học sinh, sinh viên và bạn đọc nhiều điều thú vị và bổ ích. Nội dung các truyện đọc không chỉ cung cấp cho bạn đọc những kiến thức về lịch sử Việt Nam, mà còn cung cấp những câu chuyện có tính nhân văn và tính giáo dục về các sự kiện, hiện tượng, nhân vật lịch sử, các thành tựu kinh tế, văn hoá tiêu biểu của dân tộc theo dòng thời gian của lịch sử Việt Nam từ thời nguyên thuỷ của lịch sử dân tộc cho đến ngày nay. Bộ sách gồm 9 tập: Tập 1 mở đầu bộ sách, ra mắt bạn đọc với những truyện về giai đoạn lịch sử nước ta từ thời nguyên thuỷ đến năm 179 TCN - đánh dấu bằng sự kiện Triệu Đà chiếm được Âu Lạc và đặt ách thống trị của phong kiến phương Bắc trên đất nước ta. Tập 2 bao gồm những truyện về giai đoạn lịch sử từ năm 179 TCN đến năm 938 SCN - đánh dấu bằng sự kiện Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng, chấm dứt ách đô hộ hơn 1000 năm của phong kiến phương Bắc, mở ra một kỷ nguyên độc lập, tự chủ lâu dài của dân tộc. Tập 3 bao gồm những truyện về các triều đại Ngô, Đinh, Tiền Lê, Lý. Tập 4 gồm những truyện về triều đại Trần, Hồ. Tập 5 giới thiệu các truyện thuộc triều Lê sơ (1428 - 1527). Tập 6 là các truyện về triều Lê Trung hưng, từ cuối thế kỷ XVI đến thế kỷ XVIII. Tập 7 giới thiệu các truyện về triều đại nhà Nguyễn thời độc lập tự chủ. Tập 8 viết về các truyện từ khi thực dân Pháp xâm chiếm nước ta cuối thế kỷ XIX đến Cách mạng tháng Tám thành công. Tập 9 là các truyện về giai đoạn lịch sử từ sau Cách mạng tháng Tám đến nay. Ở đầu mỗi tập truyện đọc, chúng tôi đều giới thiệu một cách khái quát nội dung lịch sử của giai đoạn mà các truyện đọc sẽ phản ánh để bạn đọc tiện theo dõi. Các tác giả cố gắng biên soạn theo nguyên tắc ngắn gọn, rõ ràng và dễ hiểu; chỗ nào có thuật ngữ khó hoặc có địa danh cổ, chúng tôi đều có chú thích và giải nghĩa ở cuối trang. Nhân tập 8 của bộ sách ra đời, chúng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đối với các soạn giả của các tài liệu được sưu tầm, chọn dẫn và các tác giả có tranh, ảnh được minh hoạ trong sách. Mặc dù đã rất cố gắng, song cuốn sách chắc chắn không tránh khỏi thiếu sót. Chúng tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của bạn đọc xa gần để sách được tốt hơn trong những lần tái bản sau.

Từ sau buổi chiều ngày 7-5-1954, cả thế giới đã biết đến và ngày càng biểu thị tình cảm thân thiết hơn, niềm kính trọng sâu sắc hơn với một địa danh “vời vợi nghìn trùng” - địa danh một huyện miền núi Tây Bắc nước Việt Nam chúng ta: Điện Biên Phủ. Những sự kiện lịch sử, theo năm tháng cứ lùi xa, không ít sự kiện dần bị lãng quên, nhưng Điện Biên Phủ lại ngày càng hiện rõ hơn tầm vóc lớn lao và vẻ đẹp rạng rỡ của mình. Đã từ lâu, nhân dân nhiều nước ở khắp các châu lục, khi muốn thể hiện niềm tin yêu, lòng nhiệt tình ủng hộ sự nghiệp chiến đấu chống bọn xâm lược, giành độc lập, thống nhất đất nước của chúng ta, hoặc khi muốn tự động viên, cổ vũ bản thân mình trong cuộc đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội, đã hô vang: “Việt Nam - Hồ Chí Minh - Điện Biên Phủ”. Rõ ràng, trong suốt nửa thế kỷ qua, đối với nhân dân ta cũng như nhân loại tiến bộ trên khắp hành tinh, Điện Biên Phủ là một biểu tượng cao cả của chân lý, niềm tin, sức mạnh; của lòng yêu nước, ý chí độc lập, tự chủ trong cuộc đấu tranh đầy thử thách giữa một thế giới còn lắm áp bức, phi lí, bất công. Có được vinh hạnh ấy, bởi lẽ, Điện Biên Phủ là nơi đã diễn ra trận chiến đấu hết sức ác liệt, trận quyết chiến chiến lược lớn nhất giữa quân dân ta và bọn thực dân xâm lược Pháp - kết cục là nhân dân ta đã chiến thắng vô cùng oanh liệt, bọn thực dân xâm lược Pháp thất bại hoàn toàn. Thắng lợi trong chiến dịch Điện Biên Phủ, đỉnh cao chiến cục Đông Xuân 1953 - 1954, là thắng lợi quân sự quan trọng nhất của quân dân ta trong cuộc kháng chiến lâu dài chống thực dân Pháp và can thiệp Mỹ; là chiến công lớn nhất trong lịch sử đấu tranh của các dân tộc vốn là thuộc địa đã đánh thắng quân đội nhà nghề hiện đại của một cường quốc phương Tây, mở đầu thời kỳ sụp đổ của chủ nghĩa thực dân trên toàn thế giới. Chiến thắng vĩ đại Điện Biên Phủ “đã được ghi vào lịch sử dân tộc như một Bạch Đằng, một Chi Lăng hay một Đống Đa trong thế kỷ XX, và đi vào lịch sử thế giới như một chiến công chói lọi đột phá thành trì của hệ thống nô dịch thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc”(1). Chiến thắng Điện Biên Phủ đã dẫn đến thắng lợi của chúng ta ở Hội nghị Giơnevơ năm 1954, kết thúc thắng lợi vẻ vang cuộc kháng chiến chống Pháp. Vậy là, “lần đầu tiên trong lịch sử, một nước thuộc địa nhỏ yếu đã đánh thắng một nước thực dân hùng mạnh”(2). Có được chiến thắng mang ý nghĩa lịch sử dân tộc, thời đại đó là do nhân dân ta được Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh, với đường lối chính trị, quân sự đúng đắn, sáng tạo, đã tổ chức lãnh đạo, xây dựng và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, kế thừa truyền thống văn hiến, truyền thống yêu nước ngàn năm của dân tộc, phát huy cao độ chủ nghĩa anh hùng cách mạng, quyết đánh và biết đánh thắng bọn thực dân xâm lược, tranh thủ được sự đồng tình ủng hộ của nhân dân các nước anh em và nhân dân tiến bộ trên thế giới. Hy vọng, qua các dòng hồi ký, các bài nghiên cứu, tổng kết trong cuốn sách này, bạn đọc có thể hiểu rõ hơn tầm vóc vĩ đại và ảnh hưởng to lớn của chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ đối với dân tộc ta và nhân loại tiến bộ trên toàn thế giới. Từ đó, chúng ta thêm tin yêu, tự hào về Tổ quốc ta, Đảng ta, nhân dân ta trong sự nghiệp đấu tranh và bảo vệ Tổ quốc của chúng ta; đồng thời tìm hiểu và vận dụng tốt những kinh nghiệm thực tiễn quý báu từ chiến thắng vĩ đại này vào sự nghiệp đổi mới đất nước, công nghiệp hoá, hiện đại hoá, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa thân yêu trong giai đoạn cách mạng mới hiện nay.

Các bài viết trong cuốn Kỷ yếu Hội thảo quốc tế: 50 năm quan hệ Việt Nam - Australia: Nhìn lại và hướng tới tập trung làm rõ các nhân tố tác động, thực trạng, thành tựu, hạn chế của quan hệ Việt Nam - Australia trong nửa thế kỷ kể từ khi chính thức thiết lập (1973) và triển vọng của quan hệ giữa hai nước trong thời gian tới.

Kỷ niệm 50 năm Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không và sự kiện Tiểu đoàn 72 (D72) tên lửa phòng không anh hùng bắn rơi tại chỗ máy bay B52 của Mỹ trên bầu trời Hà Nội, Ban Liên lạc Bạn chiến đấu D72 quyết định biên soạn cuốn sách để làm món quà gửi tới các đồng chí trong đơn vị.
Mới đầu ý định cuốn sách như một cuốn kỷ yếu về thời kỳ chiến tranh, nhưng do các đồng chí gửi ảnh và tư liệu quá ít nên không thực hiện được. Ban Liên lạc thay đổi nội dung cuốn sách, lấy tên là “10 năm D72 chiến đấu và trưởng thành” và như thế sẽ là cuốn lịch sử 10 năm của đơn vị, yêu cầu độ chính xác phải cao và khó đăng được các bài viết của các đồng chí gửi về. Để kỷ niệm 50 năm sau chiến thắng B52, Ban biên tập quyết định lấy tên cuốn sách là “D72 - 50 năm nhớ lại một chặng đường”, vừa nói lên được chặng đường chiến đấu và trưởng thành của Tiểu đoàn, vừa lưu lại hồi ức của các đồng chí trong những ngày tháng chiến đấu. Đây sẽ là một giai đoạn lịch sử của Tiểu đoàn, trong đó có những chiến công của mỗi cán bộ chiến sĩ đã góp phần cùng đơn vị lập nên những chiến công để giành thắng lợi trọn vẹn trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.

“Tài liệu Tuyên truyền, giáo dục truyền thống Lịch sử Đảng bộ huyện Mường Khương (1950 - 2025)” là tài liệu quan trọng nhằm tuyên truyền, giáo dục truyền thống cách mạng, góp phần khơi dậy niềm tự hào và củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và Nhân dân huyện Mường Khương (tỉnh Lào Cai) vào sự lãnh đạo của Đảng. Với bề dày lịch sử và bản sắc văn hóa phong phú của 14 dân tộc, Mường Khương đã không ngừng phát triển dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện từ năm 1950 đến nay. Tài liệu này còn là nguồn tư liệu phục vụ giảng dạy trong hệ thống giáo dục địa phương, góp phần gìn giữ và phát huy giá trị lịch sử quý báu của Đảng bộ, Nhân dân Mường Khương và Đảng bộ, Nhân dân các dân tộc tỉnh Lào Cai nói chung.

Trong lĩnh vực lịch sử nói chung và lịch sử quân sự nói riêng, đã có nhiều công trình nghiên cứu dưới nhiều góc độ và thể loại khác nhau về chiến thắng của quân dân miền Bắc mà trực tiếp là quân và dân Hà Nội cùng lực lượng phòng không, không quân Quân đội nhân dân Việt Nam đánh bại cuộc tập kích đường không chiến lược của đế quốc Mỹ vào Hà Nội, Hải Phòng và một số địa phương miền Bắc vào những ngày cuối tháng 12 năm 1972, tuy nhiên cuốn sách "Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không" không trình bày theo hình thức và quy mô của một chuyên khảo về một chiến dịch phòng không, cũng không phải là một công trình lịch sử thuần túy. Với phương pháp lịch sử - tổng kết, cùng cách tiếp cận sự kiện trong khung cảnh chiến tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Việt Nam, các tác giả đã tập trung khai thác và phân tích những thông tin trong các tư liệu thời đó cùng các tư liệu hình thành sau này, kết hợp với những nghiên cứu của các học giả nước ngoài. Do đó, cuốn sách có nội dung khách quan, sinh động, hấp dẫn, làm nổi bật "hào khí Thăng Long" trong thời đại Hồ Chí Minh.

Để giúp các em học sinh ở các bậc học phổ thông và sinh viên các trường đại học, cũng như các bạn đọc xa gần muốn tìm hiểu lịch sử Việt Nam một cách dễ dàng, dễ nhớ, chúng tôi biên soạn bộ sách Truyện đọc Lịch sử Việt Nam. Các truyện đọc trong bộ sách được sưu tầm và biên soạn dựa trên nhiều nguồn tư liệu khác nhau như truyền thuyết, giai thoại, dã sử và chính sử. Bộ sách sẽ đem đến cho các em học sinh, sinh viên và bạn đọc nhiều điều thú vị và bổ ích. Nội dung các truyện đọc không chỉ cung cấp cho bạn đọc những kiến thức về lịch sử Việt Nam, mà còn cung cấp cho bạn đọc những câu chuyện có tính nhân văn và tính giáo dục về các sự kiện, hiện tượng, nhân vật lịch sử, các thành tựu kinh tế, văn hoá tiêu biểu của dân tộc theo dòng thời gian của lịch sử Việt Nam từ thời nguyên thuỷ của lịch sử dân tộc cho đến ngày nay. Bộ sách gồm 9 tập: Tập 1 mở đầu bộ sách, ra mắt bạn đọc với những truyện về giai đoạn lịch sử nước ta từ thời nguyên thuỷ đến năm 179 TCN - đánh dấu bằng sự kiện Triệu Đà chiếm được Âu Lạc và đặt ách thống trị của phong kiến phương Bắc trên đất nước ta. Tập 2 bao gồm những truyện về giai đoạn lịch sử từ năm 179 TCN đến năm 938 SCN - đánh dấu bằng sự kiện Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng, chấm dứt ách đô hộ hơn 1000 năm của phong kiến phương Bắc, mở ra một kỷ nguyên độc lập, tự chủ lâu dài của dân tộc. Tập 3 bao gồm những truyện về các triều đại Ngô, Đinh, Tiền Lê, Lý. Tập 4 gồm những truyện về triều đại Trần, Hồ. Tập 5 giới thiệu các truyện thuộc triều Lê sơ (1428 – 1527). Tập 6 là các truyện về triều Lê Trung hưng, từ cuối thế kỷ XVI đến thế kỷ XVIII. Tập 7 giới thiệu các truyện về triều đại nhà Nguyễn thời độc lập tự chủ. Tập 8 viết về các truyện từ khi thực dân Pháp xâm chiếm nước ta cuối thế kỷ XIX đến Cách mạng tháng Tám thành công. Tập 9 là các truyện về giai đọan lịch sử từ sau Cách mạng tháng Tám đến nay. Ở đầu mỗi tập truyện đọc, chúng tôi đều giới thiệu một cách khái quát nội dung lịch sử của giai đoạn mà các truyện đọc sẽ phản ánh để bạn đọc tiện theo dõi. Các tác giả cố gắng biên soạn theo nguyên tắc ngắn gọn, rõ ràng và dễ hiểu; chỗ nào có thuật ngữ khó hoặc có địa danh cổ, chúng tôi đều có chú thích và giải nghĩa ở cuối trang. Nhân tập 7 của bộ sách ra đời, chúng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đối với các soạn giả của các tài liệu được sưu tầm, chọn dẫn và các tác giả có tranh, ảnh được minh hoạ trong sách. Mặc dù đã rất cố gắng, song cuốn sách chắc chắn không tránh khỏi thiếu sót. Chúng tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của bạn đọc xa gần để sách được tốt hơn trong những lần tái bản sau.

Trong bối cảnh lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang có những bước phát triển vô cùng mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu, ngày 22/12/2024, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định rõ: Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải là đột phá chiến lược, là động lực chính để phát triển nhanh và bền vững. Điều đó đòi hỏi Bộ Khoa học và Công nghệ sau hợp nhất không chỉ là một cơ quan quản lý, mà còn phải là một tổ chức kiến tạo phát triển: Dẫn dắt, kết nối, truyền cảm hứng, và đặc biệt là hành động vì tương lai của đất nước. Trách nhiệm của Bộ càng nặng nề nhưng cũng đầy ý nghĩa: Trở thành đầu tàu phát khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Quốc gia.