Cuốn sách Việt Nam – Hồ Chí Minh của Roger Pic là một ghi chép chân thực và đầy cảm xúc về hành trình giành độc lập, thống nhất đất nước Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam. Qua góc nhìn của một nhà báo quốc tế, tác phẩm khắc họa tinh thần kiên cường, bất khuất của dân tộc Việt Nam, ca ngợi chiến thắng lịch sử năm 1975 như biểu tượng của lẽ phải và khát vọng hòa bình. Cuốn sách cũng gửi gắm thông điệp về sự hòa hợp dân tộc và quyết tâm xây dựng một Việt Nam phát triển, văn minh và độc lập.

Trong bối cảnh lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang có những bước phát triển vô cùng mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu, ngày 22/12/2024, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định rõ: Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải là đột phá chiến lược, là động lực chính để phát triển nhanh và bền vững. Điều đó đòi hỏi Bộ Khoa học và Công nghệ sau hợp nhất không chỉ là một cơ quan quản lý, mà còn phải là một tổ chức kiến tạo phát triển: Dẫn dắt, kết nối, truyền cảm hứng, và đặc biệt là hành động vì tương lai của đất nước. Trách nhiệm của Bộ càng nặng nề nhưng cũng đầy ý nghĩa: Trở thành đầu tàu phát khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Quốc gia.

Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, tiền thân là Ban Nghiên cứu Lịch sử, Địa lý, Văn học, hay gọi tắt là Ban Nghiên cứu Sử, Địa, Văn, được thành lập ngày 2 tháng 12 năm 1953 theo Quyết định số 34-QN/TW của Trung ương Đảng tại khu căn cứ cách mạng Tân Trào, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang.

Ra đời trong điều kiện gian khổ của chiến khu Việt Bắc, trưởng thành trong những năm tháng hào hùng của hai cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, trải qua những khó khăn, vất vả của thời kỳ bao cấp và vươn lên mạnh mẽ cùng với quá trình Đổi mới, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam luôn kiên trì, bền bỉ, nỗ lực hết sức mình đóng góp cho sự nghiệp cách mạng của Đảng, cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc và cho sự phát triển của nền khoa học xã hội nước nhà. Nhiều thế hệ chuyên gia, nhà nghiên cứu của Viện đã ngày đêm miệt mài làm việc, cống hiến tâm huyết, sức lực và trí tuệ của mình cho khoa học; nhiều cán bộ đã lên đường nhập ngũ, góp phần xương máu của mình cho độc lập, tự do của dân tộc. Nhiều công trình khoa học xuất sắc, nhiều báo cáo tư vấn có giá trị đã góp phần làm nên tên tuổi Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam trong vai trò là cơ quan nghiên cứu cơ bản hàng đầu của đất nước về khoa học xã hội và nhân văn, đơn vị tham mưu chiến lược và tư vấn chính sách nòng cốt của Đảng và Nhà nước, nơi đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao về khoa học xã hội, trung tâm nghiên cứu có uy tín quốc tế.

Cuốn sách này là công trình tập thể được biên soạn và xuất bản đúng vào dịp kỷ niệm 70 năm ngày thành lập Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam để dành tặng cho tất cả những người đã góp phần xây dựng đơn vị trong suốt bảy thập niên qua, để chúng ta cùng tự hào ôn lại những chặng đường lịch sử đã qua, trân trọng tri ân các thế hệ cán bộ đi trước, đồng thời cùng hướng tầm nhìn về tương lai, chung sức, đồng lòng đưa Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam vững vàng vượt qua mọi khó khăn, thử thách, thực hiện sứ mệnh khoa học cao cả của mình và khát vọng phát triển của dân tộc.

Về nội dung, Tập 2 của cuốn sách “Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam: 70 năm xây dựng và phát triển gồm” trình bày khái quát quá trình hình thành, phát triển đến nay; những đóng góp và thành tựu chủ yếu; các hình thức khen thưởng đạt được; định hướng phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 của các đơn vị trực thuộc được sắp xếp theo các khối.

Hơn 60 năm trước, có một con đường đánh dấu mốc lịch sử quan trọng của dân tộc mang tên “đường mòn Hồ Chí Minh” (cách gọi chung 5 đường mòn Hồ Chí Minh. Đó là: Con đường Hồ Chí Minh trên bộ; Con đường trên biển; Con đường xăng dầu; Con đường hàng không và Con đường chuyển ngân). Đây là hệ thống mạng lưới giao thông quân sự chiến lược để vận chuyển binh lực, lương thực và vũ khí từ miền Bắc chi viện cho chiến trường miền Nam. Trên tuyến lửa ấy, hàng vạn cán bộ, chiến sĩ, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến đã kiên cường bám rừng, bám đường làm nên những chiến công vang dội. 5 đường mòn Hồ Chí Minh đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử, góp phần to lớn kết thúc thắng lợi vẻ vang cuộc kháng chiến chống Mỹ, thu non sông về một mối. Tính chiến lược, bất ngờ, sức sáng tạo, gợi mở của con đường có giá trị lâu bền, vượt thời gian… Có thể nói, đến nay chưa có một công trình nào trình bày một cách đầy đủ, hệ thống và liên hoàn về cả 5 con đường mòn Hồ Chí Minh trong việc chi viện cho cuộc đấu tranh giải phóng miền Nam cũng như trong việc giữ liên lạc giữa miền Nam với miền Bắc. Vì vậy, với mong muốn cung cấp cho bạn đọc những tư liệu, những hình ảnh của hệ thống chi viện vừa đa phương vừa đa dạng cho miền Nam trong suốt 20 năm chiến tranh, Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông giới thiệu đến bạn đọc cuốn sách “5 đường mòn Hồ Chí Minh” của Giáo sư Đặng Phong và các cộng sự. Ngoài phần nhập đề viết về những giai đọan “tiền sử” và kết luận, cuốn sách gồm 5 chương: Chương 1: Đường Trường Sơn Chương 2: Đường ống xăng dầu Chương 3: Đường Hồ Chí Minh trên biển Chương 4: Vận chuyển quá cảnh Chương 5: Binh chủng tiền và những con đường chuyển ngân Đây chắc chắn sẽ là tư liệu quý cho những nhà nghiên cứu, những sinh viên chuyên ngành khoa học xã hội, các bạn đọc trong và ngoài nước yêu thích tìm hiểu về lịch sử Việt Nam. Trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc! NHÀ XUẤT BẢN THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG

Truyện đọc lịch sử Việt Nam tập 1 mở đầu bộ sách, ra mắt bạn đọc với những truyện về giai đoạn lịch sử nước ta từ thời nguyên thuỷ đến năm 179 TCN - đánh dấu bằng sự kiện Triệu Đà chiếm được Âu Lạc và đặt ách thống trị của phong kiến phương Bắc trên đất nước ta.

Cuốn sách ghi lại chặng đường 77 năm xây dựng, trưởng thành của Đảng ủy và Phong trào cách mạng tại địa phương, những đóng góp trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, những thành tựu đạt được trên lĩnh vực kinh tế - xã hội quốc phòng, an ninh, xây dựng hệ thống chính trị của Huyện Thanh Thủy.

LỜI GIỚI THIỆU

 

Trải qua 50 năm xây dựng và phát triển, Tạp chí Lý luận chính trị đã khẳng định vị trí là cơ quan ngôn luận khoa học của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, diễn đàn khoa học có uy tín về lý luận chính trị. Tạp chí là kênh quan trọng công bố và phổ biến các kết quả nghiên cứu khoa học của các nhà khoa học trong và ngoài Học viện; góp phần nghiên cứu, phát triển lý luận, tổng kết thực tiễn; cung cấp luận cứ khoa học phục vụ việc hoạch định, hoàn thiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; phục vụ công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; tuyên truyền, giáo dục lý luận chính trị, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.

Nhân dịp kỷ niệm 50 năm xây dựng và phát triển Tạp chí Lý luận chính trị, Nhà xuất bản Lý luận chính trị phối hợp với Tạp chí Lý luận chính trị xuất bản dưới dạng điện tử cuốn sách Nghiên cứu, đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng (Tuyển chọn các bài viết giai đoạn 2021-2026). Cuốn sách tuyển chọn các bài viết tiêu biểu đã được công bố trên Tạp chí Lý luận chính trị giai đoạn 2021-2026, được hệ thống hóa theo ba nội dung: nghiên cứu, phát triển lý luận; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Các bài viết phản ánh những kết quả nghiên cứu, trao đổi khoa học về những vấn đề lý luận và thực tiễn gắn với chức năng, nhiệm vụ của Học viện, qua đó thể hiện những đóng góp của Tạp chí đối với công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, đào tạo, bồi dưỡng và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Việc tuyển chọn, hệ thống hóa và xuất bản các bài viết tiêu biểu giai đoạn 2021- 2026 có ý nghĩa chính trị và khoa học thiết thực, góp phần lưu giữ, phổ biến và phát huy giá trị các kết quả nghiên cứu đã được công bố; tạo thuận lợi cho việc tra cứu, tham khảo và sử dụng trong nghiên cứu, giảng dạy, học tập và công tác lý luận; đồng thời góp phần lan tỏa tri thức lý luận chính trị, phục vụ tuyên truyền, giáo dục và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.

Xuất bản cuốn sách dưới dạng điện tử góp phần đổi mới phương thức phổ biến các kết quả nghiên cứu; mở rộng khả năng tiếp cận, khai thác và chia sẻ trên môi trường số; gia tăng giá trị sử dụng và sức lan tỏa của các bài viết đã được công bố, đồng thời làm phong phú nguồn học liệu số phục vụ nghiên cứu, giảng dạy, học tập và học tập suốt đời. Đây cũng là hoạt động thiết thực góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong nghiên cứu khoa học, đào tạo, bồi dưỡng và xuất bản của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.

Cuốn sách là sản phẩm có ý nghĩa thiết thực nhân dịp kỷ niệm 50 năm xây dựng và phát triển Tạp chí Lý luận chính trị, góp phần lưu giữ và lan tỏa những giá trị khoa học được tích lũy trong quá trình phát triển của Tạp chí, đưa các kết quả nghiên cứu có giá trị đến với cán bộ, đảng viên, nhà khoa học, giảng viên, học viên và đông đảo bạn đọc bằng phương thức phù hợp với môi trường số.

Nhà xuất bản Lý luận chính trị trân trọng giới thiệu cuốn sách cùng bạn đọc.

Cuốn “Lịch sử Đảng bộ huyện Mường Khương (1950–2025)” ghi lại chặng đường 75 năm hình thành, phát triển và trưởng thành của Đảng bộ huyện vùng cao biên giới Mường Khương, tỉnh Lào Cai – nơi hội tụ 14 dân tộc anh em với truyền thống đoàn kết, yêu nước và cần cù sáng tạo. Cuốn sách không chỉ kế thừa, chỉnh lý nội dung từ các lần xuất bản trước mà còn bổ sung giai đoạn 2010–2025, phản ánh đầy đủ những dấu ấn lịch sử dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện. Đây là tài liệu quý phục vụ công tác tuyên truyền, giáo dục truyền thống và định hướng phát triển cho các thế hệ mai sau.

Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập đến nay đã có hơn 90 năm hoạt động. Tiến trình lịch sử đó của Đảng là tiến trình lãnh đạo sự nghiệp cách mạng và đổi mới của nhân dân Việt Nam vì mục tiêu độc lập dân tộc thống nhất đất nước và chủ nghĩa xã hội. Tiến trình đó trải qua nhiều thời kỳ, nhiều chặng đường hết sức oanh liệt, vẻ vang và để lại nhiều kinh nghiệm quý báu. Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng lịch sử của Đảng là “một pho lịch sử bằng vàng”.
Giới thiệu tiến trình lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam là giới thiệu tiến trình lãnh đạo cách mạng của Đảng, là kế thừa và không ngừng phát triển về nhận thức trên cơ sở quán triệt Chủ nghĩa Mác - Lênin vào thực tiễn cách mạng Việt Nam, trong đó có những mốc, những giai đoạn chuyển biến quan trọng, những bước nhảy vọt về tư duy nhận thức cũng như chỉ đạo thực tiễn trên con đường đi lên của cách mạng Việt Nam.
Thiết thực phục vụ đông đảo bạn đọc trong việc nghiên cứu, học tập lịch sử vẻ vang của Đảng, Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông (Bộ Thông tin và Truyền thông) trân trọng giới thiệu cuốn sách “Tiến trình lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam (1930-2021)”, do PGS. TS, GVCC, NGƯT Ngô Đăng Tri, nguyên Phó Chủ nhiệm Khoa Lịch sử, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học quốc gia Hà Nội biên soạn, trên cơ sở bổ sung, chỉnh sửa cuốn “80 năm Đảng Cộng sản Việt Nam - những chặng đường lịch sử (1930 - 2010)”, “82 năm Đảng Cộng sản Việt Nam - những chặng đường lịch sử (1930 - 2012)” và “Tiến trình lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam (1930 - 2016)” đã xuất bản năm 2010, năm 2012 và năm 2016.
Toàn bộ nội dung cuốn sách, tác giả chia tiến trình lịch sử của Đảng Cộng sản Việt Nam thành 7 thời kỳ. Trong đó thời kỳ ra đời (1920 - 1930), tác giả đã trình bày về sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam ngày 03/02/1930.
Thời kỳ đấu tranh giành chính quyền (1930 - 1945), nêu lên quá trình Đảng lãnh đạo cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc, dẫn tới thắng lợi vĩ đại của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, lập nên chế độ dân chủ cho nhân dân bằng Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1945 - 1954), giới thiệu sự lãnh đạo của Đảng đối với cuộc kháng chiến kiến quốc toàn dân, toàn diện, lâu dài, dựa vào sức mình là chính, cuộc đấu tranh xây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng đầy khó khăn, tới chiến dịch Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, giải phóng miền Bắc, lập lại hòa bình ở Đông Dương.
Thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, thống nhất đất nước (1954 - 1975), trình bày quá trình Đảng lãnh đạo tiến hành đồng thời và kết hợp chặt chẽ hai chiến lược cách mạng khác nhau ở hai miền Bắc, Nam đi tới thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975 với đỉnh cao là chiến dịch Hồ Chí Minh, thu giang sơn về một mối.
Thời kỳ đầu cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội (1975 - 1986), nêu lên sự lãnh đạo của Đảng quyết tâm đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội với nhiều thăng trầm, đã đạt được những thành tựu đáng kể trong giai đoạn 1975 - 1985.
Thời kỳ đầu đổi mới (1986 - 1996), trình bày đường lối đổi mới đúng đắn, sáng tạo của Đảng và sự chỉ đạo đưa đường lối đổi mới vào cuộc sống, đưa đất nước vượt ra khỏi khủng hoảng kinh tế xã hội với những thành tựu bước đầu quan trọng.
Thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế (1996 - 2021), trình bày sự lãnh đạo của Đảng trong việc chuyển đất nước sang thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế với những thành tựu hết sức to lớn về kinh tế xã hội, nâng cao vị thế quốc tế của cách mạng và dân tộc Việt Nam.
Công trình cũng dành một phần quan trọng để tổng kết tiến trình lãnh đạo cách mạng và đổi mới của Đảng, khẳng định những thắng lợi có ý nghĩa lịch sử và tầm vóc thời đại của dân tộc Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng và đúc kết những bài học kinh nghiệm về lãnh đạo, chỉ đạo cách mạng của Đảng qua các thời kỳ lịch sử.
Phần phụ lục của cuốn sách tập trung giới thiệu chân dung, tiểu sử Chủ tịch Đảng, các Tổng Bí thư của Đảng và danh sách các ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng từ ngày Đảng ra đời đến Đại hội lần thứ XIII (2021), giúp người đọc có thêm thông tin cần thiết về các lãnh tụ và đội ngũ cán bộ cấp cao đã giữ vai trò quan trọng làm nên thắng lợi của Đảng, của cách mạng Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử.

Năm tháng trôi qua, chiến thắng Điện Biên Phủ đã đi vào lịch sử như một huyền thoại trong lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc. Trong sự nghiệp vĩ đại đó hiện lên hình ảnh Hồ Chủ tịch, hùng vĩ mà giản dị, thiêng liêng mà gần gũi, rực rỡ mà thuần khiết như ánh ban mai. Dưới sự lãnh đạo của Người, dân tộc Việt Nam đã làm nên những kỳ tích có một không hai. Hướng tới kỷ niệm 65 năm chiến thắng Điện Biên Phủ (1954 - 2019), Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông đã phối hợp cùng các chuyên gia rà soát, tuyển chọn và tái bản cuốn Hồi ức “Đường tới Điện Biên Phủ” của Đại tướng Võ Nguyên Giáp do nhà văn Hữu Mai thể hiện. Hồi ức được nhà văn Hữu Mai thể hiện giàu tính văn học, dưới sự vận động bề mặt sôi sục của sự kiện và là sự vận động sâu xa, trầm lắng của con người. Sự đan xen liên tục những con người lịch sử cả phía ta và phía đối phương, những gương mặt người chỉ huy và người lính, những tâm trạng lo âu, những suy tư và mưu lược của cấp lãnh đạo và những sáng tạo của quần chúng, những cuộc đấu trí giữa ta và địch đặt trong bối cảnh lịch sử trong nước và thế giới, những kỷ niệm xưa làm cho Hồi ức không chỉ là sự tái hiện sinh động một thời để nhớ mà còn là một bài thơ lớn về một tư tưởng lớn: tư tưởng Hồ Chí Minh và là một ký họa về một hình tượng thân yêu: Người lính bộ đội Cụ Hồ hiền như đất mà dũng khí thì nuốt Ngưu Đẩu. Chúng ta tự hào về lịch sử của dân tộc, tự hào vì chính trong khói lửa và nước mắt đã sản sinh ra một thế hệ mới: Thế hệ Hồ Chí Minh. Thế hệ đó đã đảm đương nhiệm vụ làm người chiến sĩ xung kích chiến đấu cho một kỷ nguyên mới của đất nước, của loài người: kỷ nguyên của độc lập, tự do của chủ nghĩa xã hội. Thế hệ hôm nay và mai sau sẽ tìm thấy trong Hồi ức một niềm tự hào và trách nhiệm lớn lao để tiếp bước cha ông.

Với ý đồ giành thắng lợi quân sự, gây sức ép buộc chúng ta phải đàm phán ký hiệp định hòa bình theo điều kiện của Mỹ, ngày 14-12-1972 Tổng thống Mỹ R. Nixon đã phát động cuộc tập kích bằng không quân chiến lược vào Hà Nội và Hải Phòng mang tên Linebacker II. Nhà Trắng đã huy động gần 200 máy bay B52 và gần 1.000 máy bay chiến thuật hòng đánh phá hủy diệt các mục tiêu quan trọng về chính trị, kinh tế, quân sự, khu dân cư ở Hà Nội, Hải Phòng và một số địa phương khác. Chỉ trong vòng 12 ngày đêm, chúng đã ném xuống Hà Nội và các địa phương miền Bắc, khối lượng bom đạn tương đương 5 quả bom nguyên tử mà Mỹ đã ném xuống Nhật Bản năm 1945. Nhưng quân và dân ta đã mưu trí, dũng cảm và kiên cường đánh bại cuộc tập kích này, làm nên chiến thắng oanh liệt "Điện Biên Phủ trên không". Qua 12 ngày đêm chiến đấu (từ ngày 18 đến 30 tháng 12 năm 1972) quân và dân ta đã đánh bại cuộc tập kích chiến lược bằng không quân của Mỹ, bắn rơi 81 máy bay các loại, trong đó có 34 máy bay B52. Chiến thắng này không chỉ đơn thuần mang tính chất quân sự, mà là chiến thắng mang tầm chiến lược toàn diện cả về quân sự lẫn chính trị đã góp phần buộc đế quốc Mỹ phải ký Hiệp định Paris, rút quân khỏi miền Nam Việt Nam. Thắng lợi này là thắng lợi của sự lãnh đạo sáng suốt của Bộ Chính trị Trung ương Đảng, Chính phủ, tài thao lược của Quân ủy Trung ương trong quá trình thực hiện lời dạy của Bác Hồ kính yêu là "Đánh cho Mỹ cút, đánh cho Ngụy nhào". Thắng lợi của trận Điện Biên Phủ trên không là thắng lợi của tư tưởng chiến lược tiến công, tính tích cực chủ động, mưu trí sáng tạo của quân và dân ta. Lần đầu trong lịch sử 30 năm tiến hành chiến tranh giải phóng và bảo vệ Tổ quốc (1945 - 1975), quân và dân ta đã tiến hành một chiến dịch phòng không quy mô lớn chống lại một cuộc tập kích chiến lược bằng B52 và đây cũng là cuộc tập kích lớn chưa từng có trong lịch sử chiến tranh hiện đại. Bằng chiến dịch này, ta đã giáng một đòn quyết định vào ưu thế của không lực Hoa Kỳ, trong đó nòng cốt là lực lượng không quân chiến lược. 40 năm đã trôi qua, nhưng chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không” vẫn còn tươi rói những bài học sâu sắc về chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc cho chúng ta hôm nay và bao thế hệ mai sau. Thứ nhất, để có chiến thắng này, chúng ta đã có sự chuẩn bị chu đáo từ nhiều năm trước. Cuối năm 1967, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhắc nhở: “Sớm muộn rồi đế quốc Mỹ cũng sẽ đưa B52 ra đánh Hà Nội. Phải dự kiến mọi tình huống càng sớm càng tốt để có thời gian mà suy nghĩ, chuẩn bị. Mỹ nhất định thua nhưng nó chỉ chịu thua sau khi thua trên bầu trời Hà Nội”. Quán triệt tinh thần đó, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương đã chỉ đạo xây dựng kế hoạch tác chiến phòng không chống địch tập kích bằng B52 vào Hà Nội. Bộ Tổng tham mưu đã chỉ đạo biên soạn tài liệu cách đánh B52 để huấn luyện cho các đơn vị phòng không, không quân. Đầu tháng 9-1972, ba tháng trước khi cuộc tập kích chiến lược bằng không quân của Mỹ vào Thủ đô Hà Nội và Hải Phòng diễn ra, kế hoạch đón đánh đánh B52 trên bầu trời Thủ đô đã được phê duyệt. Những nội dung quan trọng của kế hoạch này như: công tác chuẩn bị; điều chỉnh bố trí lực lượng; nghệ thuật tác chiến chiến dịch phòng không... về cơ bản đã được xác định. Chính vì vậy, khi cuộc tập kích chiến lược của không quân địch diễn ra, ta đã không bị bất ngờ về chiến lược, chiến dịch cũng như cả về chiến thuật. Thứ hai, cách đánh sáng tạo và hiệu quả trong chiến dịch này là kết quả được đúc rút từ nhiều năm chống chiến tranh phá hoại, đặc biệt là những kinh nghiệm được bộ đội ra-đa, tên lửa, pháo phòng không và không quân tích lũy, thậm chí được trả bằng xương máu qua những năm tháng trực tiếp chiến đấu và nghiên cứu cách đánh B52 trên chiến trường Khu 4. Để bảo đảm chắc thắng và giành thế chủ động ngay từ trận đầu, công tác nghiên cứu khoa học, bảo đảm vật chất, kỹ thuật cũng được các lực lượng vũ trang ta chuẩn bị công phu với nỗ lực rất lớn. Nhờ phán đoán đúng âm mưu của địch, hạ quyết tâm kịp thời và chính xác, triển khai công tác chuẩn bị, nghiên cứu rút kinh nghiệm một cách đồng bộ, quân và dân ta đã giành được thế chủ động ngay từ đầu và duy trì nó trong suốt quá trình chiến dịch diễn ra. Thứ ba, cũng trong chiến dịch này, ta đã xây dựng được một thế trận phòng không ba thứ quân vững chắc và duy trì được sự phối hợp hiệp đồng tác chiến chặt chẽ giữa các lực lượng. Bên cạnh các lực lượng phòng không chủ lực, tại Thủ đô Hà Nội ta đã tổ chức hàng chục trận địa tập trung pháo phòng không tầm thấp, pháo cao xạ tầm trung, nhiều trận địa được bố trí trên các tòa nhà cao tầng, gần các mục tiêu trọng điểm, đón lõng trên các đường bay của địch... Ngoài ra còn có hơn 1.000 tổ đội dân quân, tự vệ phối hợp đánh trả máy bay địch. Thứ tư, trong chiến dịch này, ta đã vận dụng đường lối chiến tranh nhân dân một cách hiệu quả. Công tác thông tin - thông báo, quan sát báo động phòng tránh, sơ tán được quân và dân ta thực hiện một cách chủ động và triệt để bao trùm các mặt: tổ chức vận động nhân dân sơ tán ra khỏi các trọng điểm đánh phá; chỉ đạo củng cố và xây dựng hầm hố trú ẩn; triển khai các phương án khắc phục hậu quả; đã tổ chức đưa gần 55 vạn người sơ tán khỏi nội thành. Những nhà máy, xí nghiệp không thể sơ tán, đã được ngụy trang, bảo vệ chu đáo. Tổ chức hoàn chỉnh hệ thống cấp cứu phòng không bốn tuyến. Nhờ chủ động làm tốt công tác sơ tán phòng tránh, ta đã hạn chế được tối đa thiệt hại về người và của, nhất là tại một trung tâm đầu não như Hà Nội. Để ôn lại chiến công lẫy lừng của quân và dân ta trong những ngày tháng 12 năm 1972 lịch sử đó và góp phần giáo dục lòng tự hào dân tộc, cũng như truyền thống yêu nước cho các thế hệ mai sau, nhắc nhở các thế hệ con cháu phát huy những chiến công oanh liệt của các thế hệ cha ông, nỗ lực học tập, nghiên cứu phấn đấu sẵn sàng đóng góp công sức của mình vào sự nghiệp đấu tranh bảo vệ và xây dựng đất nước ta “sánh vai cùng các cường quốc năm châu”, Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông phối hợp cùng tác giả - Đại tá Lê Văn Chung ấn hành cuốn sách “Vòng cung lửa trên bầu trời Hà Nội”. Cuốn sách là sự nỗ lực đáng trân trọng của tác giả trong việc sưu tầm, tập hợp các thông tin dữ liệu một cách tương đối đầy đủ, khách quan của “người trong cuộc” về chiến dịch phòng không bảo vệ Thủ đô Hà Nội tháng 12 năm 1972. Tác giả nguyên là trợ lý của Phó Tổng tham mưu trưởng Phùng Thế Tài trong những ngày khói lửa đó nên các thông tin được đưa ra rất khách quan, nhiều thông tin lần đầu được công bố từ cả hai phía (ta và Mỹ).

Từ sau buổi chiều ngày 7-5-1954, cả thế giới đã biết đến và ngày càng biểu thị tình cảm thân thiết hơn, niềm kính trọng sâu sắc hơn với một địa danh “vời vợi nghìn trùng” - địa danh một huyện miền núi Tây Bắc nước Việt Nam chúng ta: Điện Biên Phủ. Những sự kiện lịch sử, theo năm tháng cứ lùi xa, không ít sự kiện dần bị lãng quên, nhưng Điện Biên Phủ lại ngày càng hiện rõ hơn tầm vóc lớn lao và vẻ đẹp rạng rỡ của mình. Đã từ lâu, nhân dân nhiều nước ở khắp các châu lục, khi muốn thể hiện niềm tin yêu, lòng nhiệt tình ủng hộ sự nghiệp chiến đấu chống bọn xâm lược, giành độc lập, thống nhất đất nước của chúng ta, hoặc khi muốn tự động viên, cổ vũ bản thân mình trong cuộc đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội, đã hô vang: “Việt Nam - Hồ Chí Minh - Điện Biên Phủ”. Rõ ràng, trong suốt nửa thế kỷ qua, đối với nhân dân ta cũng như nhân loại tiến bộ trên khắp hành tinh, Điện Biên Phủ là một biểu tượng cao cả của chân lý, niềm tin, sức mạnh; của lòng yêu nước, ý chí độc lập, tự chủ trong cuộc đấu tranh đầy thử thách giữa một thế giới còn lắm áp bức, phi lí, bất công. Có được vinh hạnh ấy, bởi lẽ, Điện Biên Phủ là nơi đã diễn ra trận chiến đấu hết sức ác liệt, trận quyết chiến chiến lược lớn nhất giữa quân dân ta và bọn thực dân xâm lược Pháp - kết cục là nhân dân ta đã chiến thắng vô cùng oanh liệt, bọn thực dân xâm lược Pháp thất bại hoàn toàn. Thắng lợi trong chiến dịch Điện Biên Phủ, đỉnh cao chiến cục Đông Xuân 1953 - 1954, là thắng lợi quân sự quan trọng nhất của quân dân ta trong cuộc kháng chiến lâu dài chống thực dân Pháp và can thiệp Mỹ; là chiến công lớn nhất trong lịch sử đấu tranh của các dân tộc vốn là thuộc địa đã đánh thắng quân đội nhà nghề hiện đại của một cường quốc phương Tây, mở đầu thời kỳ sụp đổ của chủ nghĩa thực dân trên toàn thế giới. Chiến thắng vĩ đại Điện Biên Phủ “đã được ghi vào lịch sử dân tộc như một Bạch Đằng, một Chi Lăng hay một Đống Đa trong thế kỷ XX, và đi vào lịch sử thế giới như một chiến công chói lọi đột phá thành trì của hệ thống nô dịch thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc”(1). Chiến thắng Điện Biên Phủ đã dẫn đến thắng lợi của chúng ta ở Hội nghị Giơnevơ năm 1954, kết thúc thắng lợi vẻ vang cuộc kháng chiến chống Pháp. Vậy là, “lần đầu tiên trong lịch sử, một nước thuộc địa nhỏ yếu đã đánh thắng một nước thực dân hùng mạnh”(2). Có được chiến thắng mang ý nghĩa lịch sử dân tộc, thời đại đó là do nhân dân ta được Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh, với đường lối chính trị, quân sự đúng đắn, sáng tạo, đã tổ chức lãnh đạo, xây dựng và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, kế thừa truyền thống văn hiến, truyền thống yêu nước ngàn năm của dân tộc, phát huy cao độ chủ nghĩa anh hùng cách mạng, quyết đánh và biết đánh thắng bọn thực dân xâm lược, tranh thủ được sự đồng tình ủng hộ của nhân dân các nước anh em và nhân dân tiến bộ trên thế giới. Hy vọng, qua các dòng hồi ký, các bài nghiên cứu, tổng kết trong cuốn sách này, bạn đọc có thể hiểu rõ hơn tầm vóc vĩ đại và ảnh hưởng to lớn của chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ đối với dân tộc ta và nhân loại tiến bộ trên toàn thế giới. Từ đó, chúng ta thêm tin yêu, tự hào về Tổ quốc ta, Đảng ta, nhân dân ta trong sự nghiệp đấu tranh và bảo vệ Tổ quốc của chúng ta; đồng thời tìm hiểu và vận dụng tốt những kinh nghiệm thực tiễn quý báu từ chiến thắng vĩ đại này vào sự nghiệp đổi mới đất nước, công nghiệp hoá, hiện đại hoá, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa thân yêu trong giai đoạn cách mạng mới hiện nay.

Nhân dịp kỷ niệm 80 năm thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22/12/1944 - 22/12/2024) và 70 năm truyền thống Không quân nhân dân Việt Nam anh hùng (3/3/1955 - 3/3/2025), Ban liên lạc Cựu chiến binh Không quân tổ chức biên soạn cuốn sách “Kỷ yếu phi công tiêm kích Việt Nam trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc 1974-2024” nhằm vinh danh 586 phi công tiêm kích đã và đang ngày đêm canh giữ bầu trời Tổ quốc, góp phần xứng đáng vào công cuộc xây dựng đất nước Việt Nam giàu mạnh, trường tồn trong thái bình.

Ban liên lạc Cựu chiến binh Không quân trân trọng cảm ơn Thủ trưởng Bộ Tư lệnh và các cơ quan, đơn vị trong Quân chủng Phòng không - Không quân; các cựu chiến binh; các thân nhân phi công tiêm kích đã hy sinh, từ trần; các tổ chức, cá nhân tài trợ; Nhà xuất bản Khoa học - Công nghệ - Truyền thông đã quan tâm giúp đỡ chúng tôi về mọi mặt trong quá trình biên soạn, xuất bản cuốn sách!

Mặc dù có nhiều cố gắng trong việc sưu tầm, biên soạn, nhưng khó tránh khỏi khiếm khuyết. Rất mong nhận được sự góp ý của các đồng chí để cuốn sách được hoàn thiện hơn! Xin trân trọng giới thiệu cuốn sách với các đồng chí và bạn đọc!

BAN LIÊN LẠC
CỰU CHIẾN BINH KHÔNG QUÂN

Chiến thắng Điện Biên Phủ không chỉ là một sự kiện vĩ đại của nhân dân Việt Nam nói riêng mà còn là một bước ngoặt có ý nghĩa quan trọng đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa trên thế giới, chấm dứt ách thống trị lâu dài của Thực dân Pháp ở Đông Dương. Sau 60 năm, kể từ trận chiến thắng lịch sử đó, đã có nhiều cuốn sách, nhiều bài báo đánh giá, phân tích về sự kiện lịch sử vĩ đại này. Cuốn sách được chia làm 04 phần: Phần 1: Những câu chuyện bên kia chiến tuyến; Phần 2: Những tấm gương anh dũng trên chiến trường Điện Biên Phủ; Phần 3: Báo chí Việt Nam đăng tin về Điện Biên Phủ; Phần 4: Báo chí Pháp viết về Điện Biên Phủ. Nội dung cuốn sách bao gồm các bài viết sâu sắc và hóm hỉnh về những giai thoại bên kia chiến tuyến, đặc biệt là những bài báo của ta và nước Pháp bình luận về chiến thắng vĩ đại của dân tộc ta, giúp cho bạn đọc có cái nhìn toàn diện và đầy đủ về cuộc chiến Điện Biên Phủ. Và cuối cùng không thể thiếu được là những tấm gương điển hình của quân và dân ta, đại diện cho những con người làm nên lịch sử 07/5/1954 ngày ấy. Tất cả sẽ góp phần làm sinh động thêm kho tư liệu về một chiến thắng hào hùng của dân tộc, một chiến thắng được ví như Bạch Đằng, Chi Lăng, Đống Đa lừng lẫy.

Cuốn sách Lịch sử Đảng bộ Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (1957-2025) do Đảng ủy - Ban Giám đốc Học viện chỉ đạo nghiên cứu, biên soạn với mục đích ghi lại quá trình hình thành, xây dựng và phát triển của Đảng bộ Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, đồng thời hướng tới chào mừng Đại hội Đảng bộ lần thứ XV, nhiệm kỳ 2025-2030.

Với kết cấu gồm lời nói đầu, 06 chương nội dung, phần kết, cuốn sách đã phản ánh có hệ thống, toàn diện sự ra đời, phát triển về tổ chức bộ máy và hoạt động của Đảng bộ Học viện qua các giai đoạn lịch sử; qua đó tôn vinh sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, giúp đỡ của Chủ tịch Hồ Chí Minh, các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, tri ân sự đóng góp của các thế hệ cán bộ, đảng viên Học viện các thời kỳ, giáo dục và bồi đắp truyền thống về Trường Đảng mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu; động viên mỗi cán bộ, đảng viên, học viên không ngừng tu dưỡng, rèn luyện, phấn đấu xây dựng Đảng bộ Học viện ngày càng trong sạch, vững mạnh và góp phần hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.

Cuốn sách được biên soạn dựa trên các tư liệu gốc lưu trữ tại Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng; Văn phòng Thành ủy Hà Nội; Văn phòng Đảng, đoàn thể Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; ngoài ra, còn tham khảo các công trình về lịch sử Học viện đã công bố, các ý kiến đóng góp của các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo và các nhà khoa học của Học viện các thời kỳ.

Mặc dù đội ngũ cán bộ được phân công thực hiện nhiệm vụ đã rất cố gắng, nỗ lực trong công tác sưu tầm tư liệu, nghiên cứu, biên soạn, xuất bản cuốn sách; nhưng do Đảng bộ Học viện đã trải qua quá trình lịch sử lâu dài, với nhiều lần thay đổi về tổ chức đảng, tài liệu lưu trữ không đầy đủ, nhiều nhân chứng lịch sử đã mất... nên cuốn sách khó tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót. Rất mong tiếp tục nhận được những góp ý của các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo, các cán bộ, đảng viên, học viên Học viện qua các thời kỳ và bạn đọc để cuốn sách được hoàn thiện hơn trong lần tái bản sau.

Xin trân trọng giới thiệu cuốn sách Lịch sử Đảng bộ Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (1957-2025) đến các đồng chí và bạn đọc!

Cuốn sách này ra đời là sự tiếp nối của Công trình sách Ký ức người lính. Với mong muốn tri ân những người đã chiến đấu, hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc, công trình sách Ký ức người lính đã trải qua 10 năm thực hiện, ra mắt bạn đọc 15 tập sách, được đông đảo độc giả đánh giá cao, không chỉ là những cựu chiến binh, những người đang khoác màu áo lính mà còn có cả không ít những bạn trẻ cũng tìm đọc và bày tỏ sự xúc động chân thành. Đó chính là nguồn cổ vũ quý giá giúp chúng tôi tiếp tục cuộc hành trình không ngừng nghỉ này.

Ở Ký ức người lính tập 16, Ban Biên soạn vẫn thực hiện trên cơ sở tôn trọng tuyệt đối những tư liệu chân thực từ ký ức của những người lính, những câu chuyện thấm đẫm tính nhân văn cao cả, luôn là những bài học lịch sử có giá trị sâu sắc, là tấm gương sáng cho thế hệ trẻ học tập và noi theo. Ban Biên soạn xin chân thành cảm ơn các tác giả đã cung cấp bài và ảnh rất quý giá; cảm ơn các đơn vị trong toàn quân, các doanh nghiệp đã ủng hộ về tinh thần, tài chính để đồng hành cùng chúng tôi trong quá trình thực hiện công trình này. Trong  quá trình thực hiện, Ban Biên soạn có chỉnh sửa một số chi tiết nhỏ cho phù hợp với nội dung, rất mong được sự cảm thông, chia sẻ của đồng đội.