Cuốn sách ghi lại chặng đường 77 năm xây dựng, trưởng thành của Đảng ủy và Phong trào cách mạng tại địa phương, những đóng góp trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, những thành tựu đạt được trên lĩnh vực kinh tế - xã hội quốc phòng, an ninh, xây dựng hệ thống chính trị của Huyện Thanh Thủy.

Trong bối cảnh lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang có những bước phát triển vô cùng mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu, ngày 22/12/2024, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định rõ: Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải là đột phá chiến lược, là động lực chính để phát triển nhanh và bền vững. Điều đó đòi hỏi Bộ Khoa học và Công nghệ sau hợp nhất không chỉ là một cơ quan quản lý, mà còn phải là một tổ chức kiến tạo phát triển: Dẫn dắt, kết nối, truyền cảm hứng, và đặc biệt là hành động vì tương lai của đất nước. Trách nhiệm của Bộ càng nặng nề nhưng cũng đầy ý nghĩa: Trở thành đầu tàu phát khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Quốc gia.

Dõi nhìn lịch sử hàng ngàn năm của dân tộc Việt Nam, cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thực sự là một mốc son chói lọi. Cơn bão táp cách mạng ấy là kết tinh 15 năm đấu tranh kiên cường, gian khổ của phong trào cách mạng theo khuynh hướng vô sản trên khắp mọi miền Tổ quốc, đã mạnh mẽ chấm dứt chế độ thực dân và chế độ quân chủ, mở ra một thời đại mới trong lịch sử dân tộc Việt Nam: kỷ nguyên độc lập dân tộc, bình đẳng và tiến bộ xã hội. 100 điều nên biết trong cuốn sách nhỏ này chắc chắn chưa phải là tất cả những gì cần biết và nên biết về cuộc vận động Cách mạng Tháng Tám năm 1945 trong lịch sử Việt Nam. Tuy nhiên, cuốn sách 100 điều nên biết về Cách mạng Tháng Tám 1945 đã cố gắng giới thiệu được phần nào bức tranh toàn cảnh kỳ vĩ ấy. Hơn nữa, cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945 của Việt Nam được đặt trong bối cảnh lịch sử của cuộc Chiến tranh Thế giới thứ hai (1939-1945), tạo ra cách nhìn biện chứng, kết hợp tiếp cận “điểm” và “diện” của tư duy lịch sử. Lần giở qua từng trang sách, độc giả sẽ được cung cấp những kiến thức vừa tổng hợp, vừa cụ thể, vừa bao quát, vừa chi tiết, cơ bản và cập nhật trong khả năng có thể của người viết về những vấn đề mấu chốt liên quan đến cuộc vận động Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Với mong muốn có thể làm một nhịp cầu nối liền bạn đọc về với lịch sử và văn hóa dân tộc, tác giả đã cố gắng cập nhật và chuyển soạn các kết quả nghiên cứu mới, những cách nhìn khoa học và khách quan, cụ thể và toàn diện về cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945 ở Việt Nam.

Nhật Bản là đất nước của nhiều điều diệu kỳ! Thời cổ đại, do sự cách biệt với đại lục châu Á, Nhật Bản còn rất lạc hậu so với các nước Đông Á khác. Ấy vậy mà trong vài thế kỷ tích cực tiếp thu văn minh Trung Hoa, Triều Tiên và các nước khác, Nhật Bản đã vươn lên đạt đến trình độ của các quốc gia văn minh nhất khu vực. Vào thời trung đại, khi đại thương thuyền phương Tây rầm rập kéo đến phương Đông buôn bán, người Nhật nhanh chóng tiếp thu thành tựu hàng hải của họ, đóng thuyền lớn, tham gia tích cực vào giao thương thế giới, tạo nên thời kỳ Mậu dịch Châu ấn thuyền nổi tiếng. Sau đó, dù tham gia vào xu thế chung của các nước phương Đông thực thi chính sách đóng cửa nhưng Nhật Bản cũng tạo được sự khác biệt với các nước láng giềng bởi chính sách sakoku (đóng cửa nhưng không khép kín) đặc sắc của mình. Chính chính sách này làm cho Nhật Bản không bị lạc hậu thông tin về thế giới như các nước láng giềng, để rồi lựa chọn con đường đi riêng trong đối sách với các nước phương Tây: mở cửa, duy tân, làm nên điều kỳ diệu trong thời Minh Trị. Vào thời Minh Trị, Nhật Bản tạo ra những bài học quý giá, có giá trị đến tận ngày nay thông qua các chính sách cử phái đoàn đi thị sát các nước văn minh, cử người đi nước ngoài học, mời chuyên gia nước ngoài đến Nhật làm việc để học cái hay nhất, cái tốt nhất của nhân loại, áp dụng ngay vào công cuộc duy tân và mang đến thành công rực rỡ. Những sai lầm nghiêm trọng của Nhật Bản khi phát động cuộc chiến tranh Thái Bình Dương trong Chiến tranh thế giới thứ II, Nhật Bản đã phải chịu thất bại thảm hại. Ra khỏi chiến tranh với tư cách là nước bại trận, bị quân đội Đồng minh chiếm đóng, đất nước hoang tàn, người dân khủng hoảng niềm tin... Nhưng cũng từ đống tro tàn ấy, người Nhật vươn dậy làm nên những điều thần kỳ khác. Sau 2 thập kỷ phát triển với tốc độ kinh dị, Nhật Bản đã vươn lên thành một quốc gia giàu có, văn minh, được toàn thế giới khâm phục, ngưỡng mộ. Nhật Bản là quốc gia chịu nhiều thảm họa núi lửa, động đất và sóng thần. Song cứ mỗi lần chịu thảm họa bất khả kháng đó, người Nhật lại chứng tỏ cho thế giới những giá trị cao quý của mình: bình tĩnh ứng xử với thảm họa, ý thức kỷ luật cao và khả năng phục hồi sau thảm họa kỳ diệu. Sau một thời gian dài nghiên cứu về Nhật Bản, PGS.TS Nguyễn Tiến Lực đã công bố nhiều bài viết về Nhật Bản và tập hợp biên soạn thành cuốn sách Nhật Bản – Những bài học từ lịch sử”. Bạn đọc sẽ tìm thấy những kiến thức về lịch sử Nhật Bản, suy ngẫm về những việc người Nhật đã làm cho đất nước họ và tự rút ra những bài học cho riêng mình, hoặc nhân đó liên tưởng, suy ngẫm về những vấn đề của đất nước chúng ta trong quá khứ cũng như hiện tại. Hy vọng cuốn sách có thể góp phần nhỏ bé vào việc tăng cường sự hiểu biết của người Việt Nam đối với lịch sử, văn hóa Nhật Bản và qua đó, yêu mến nhiều hơn đất nước Mặt trời mọc.

Chiến thắng Điện Biên Phủ không chỉ là một sự kiện vĩ đại của nhân dân Việt Nam nói riêng mà còn là một bước ngoặt có ý nghĩa quan trọng đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa trên thế giới, chấm dứt ách thống trị lâu dài của Thực dân Pháp ở Đông Dương. Sau 60 năm, kể từ trận chiến thắng lịch sử đó, đã có nhiều cuốn sách, nhiều bài báo đánh giá, phân tích về sự kiện lịch sử vĩ đại này. Cuốn sách được chia làm 04 phần: Phần 1: Những câu chuyện bên kia chiến tuyến; Phần 2: Những tấm gương anh dũng trên chiến trường Điện Biên Phủ; Phần 3: Báo chí Việt Nam đăng tin về Điện Biên Phủ; Phần 4: Báo chí Pháp viết về Điện Biên Phủ. Nội dung cuốn sách bao gồm các bài viết sâu sắc và hóm hỉnh về những giai thoại bên kia chiến tuyến, đặc biệt là những bài báo của ta và nước Pháp bình luận về chiến thắng vĩ đại của dân tộc ta, giúp cho bạn đọc có cái nhìn toàn diện và đầy đủ về cuộc chiến Điện Biên Phủ. Và cuối cùng không thể thiếu được là những tấm gương điển hình của quân và dân ta, đại diện cho những con người làm nên lịch sử 07/5/1954 ngày ấy. Tất cả sẽ góp phần làm sinh động thêm kho tư liệu về một chiến thắng hào hùng của dân tộc, một chiến thắng được ví như Bạch Đằng, Chi Lăng, Đống Đa lừng lẫy.

Một thời hoa lửa của Đặng Sỹ Ngọc là tác phẩm ghi lại ký ức chiến tranh chân thực và đầy cảm xúc của một người lính từng đi qua khói lửa. Không chỉ phản ánh sự khốc liệt của chiến tranh qua những trận đánh, hành quân gian khổ, cuốn sách còn khắc họa sâu sắc nghị lực sống và tinh thần không khuất phục của con người sau chiến tranh. Đó cũng là tiếng nói tri ân, góp phần gìn giữ ký ức lịch sử và giá trị nhân văn của cả một thế hệ.

GHI CHÉP VỀ NHÀ GIÁO LIỆT SĨ, tập 1 của tác giả LÊ VĂN VỴ là tập hợp những ký ức chân thực và xúc động về những người thầy - những con người vừa cầm phấn, vừa cầm súng, đã hy sinh vì độc lập dân tộc. Đây không chỉ là một cuốn sách, những câu chuyện, những mảng ghép lịch sử sống động mà còn là lời tri ân sâu sắc dành cho những người đã dành cả cuộc đời cho sự nghiệp giáo dục và Tổ quốc.

Lạng Sơn, vùng phên giậu phía đông bắc của Tổ quốc, sở hữu cảnh quan hùng vĩ và nền văn hóa đa dạng, là nơi hình thành Công viên địa chất Lạng Sơn nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị di sản đặc sắc của tỉnh. Từ hội thảo khoa học về bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể năm 2022, nhóm tác giả đã tập hợp các nghiên cứu để biên soạn cuốn “Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa phi vật thể trong vùng Công viên địa chất Lạng Sơn”. Cuốn sách góp phần khẳng định giá trị của vùng di sản này trong chiến lược phát triển bền vững theo các định hướng của Chính phủ và tinh thần Tuyên ngôn UNESCO về đa dạng văn hóa.

Ở tập 13, bạn đọc sẽ thấy hình ảnh của một Long An qua lịch sử các cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm. Một Long An “Trung dũng kiên cường, toàn dân đánh giặc” với Tiểu đoàn 307 huyền thoại trong trận Mộc Hóa vang lừng chiến công; Chiến thắng Hiệp Hòa không chỉ là trận bắt được cố vấn Mỹ đầu tiên trên chiến trường miền Nam mà còn mở màn cho phong trào phá ấp chiến lược, bẻ gãy kế hoạch Staley-Taylor của Mỹ, ngụy ở miền Nam; Trận đánh cầu Chữ Y đã ghi vào sử sách của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của Nam Bộ, của quân và dân Long An đã vượt qua khó khăn, tổn thất, chuẩn bị thế và lực để cùng cả nước làm nên đại thắng mùa xuân 1975; Bên cạnh lực lượng chủ lực Long An còn có các lực lượng tại chỗ đó là đội nữ du kích bí mật và đội nữ pháo binh công khai đối đầu với chiến dịch “Trực thăng vận”, “Chiến xa vận”; Long An còn có những bà mẹ hiến dâng cho cách mạng cả 5 người con trai yêu quý của mình; Có người phụ nữ suốt cuộc kháng chiến, từng đêm cặm cụi may áo cho bộ đội vì thương các em trong chiến khu không đủ ấm. Họ mang trong mình phẩm chất chung của người phụ nữ Việt Nam: “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang”mà cũng rất riêng bởi khí chất người con gái Nam Bộ.

Mối quan hệ Việt Nam - Lào do Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chủ tịch Cayxỏn Phômvihẳn, Chủ tịch Xuphanuvông cùng các thế hệ lãnh đạo Đảng, Nhà nước, nhân dân hai nước dày công vun đắp, được thử thách qua thời gian, luôn được củng cố, phát triển lên tầm cao mới và trở thành mẫu mực, hiếm có trong quan hệ quốc tế. Làm nên kỳ tích đó có sự đóng góp của Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam, những người trực tiếp góp phần tạo nên sức mạnh liên minh chiến đấu Việt - Lào trong suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ xâm lược. Nhân kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam giúp Lào (30/10/1949 - 30/10/2019); được sự giúp đỡ của Ban Chỉ đạo Quốc gia Công trình “Ký ức người lính”, ấn phẩm về những ký ức người lính tình nguyện được xuất bản, phát hành theo kế hoạch. Thay mặt Thường trực Ban Liên lạc toàn quốc Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam giúp Lào, tôi xin trân trọng gửi tới Ban Chỉ đạo Quốc gia công trình “Ký ức người lính”, cùng các tác giả lời biết ơn sâu sắc, vì những đóng góp tích cực cho thành công chung của cuốn sách. Ký ức người lính tập 8 là tập hợp những bài viết về kỷ niệm sâu sắc của Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam qua các thời kỳ. Nội dung chính của cuốn sách là những kỷ niệm, ký ức, câu chuyện về gian khó hy sinh ngoài mặt trận, chiến công, tình đồng đội, mối quan hệ đoàn kết Việt - Lào trong chiến đấu, xây dựng… Có thể chưa làm thỏa mãn sự kỳ vọng của bạn đọc, nhưng tác phẩm được phát hành vào đúng dịp kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam tại Lào đã là một thành công. Hy vọng, cuốn sách không chỉ là nhịp cầu ký ức nối chúng ta gần lại với quá khứ vinh quang, mà còn là lời tâm tình nhắn gửi tới thế hệ trẻ mai sau về truyền thống quý báu đã được đánh đổi bằng bao xương máu của các thế hệ cha, anh đi trước và cũng là món quà tri ân của chúng ta gửi tới đồng bào, chiến sĩ Việt - Lào đã không trở về.

Truyện đọc lịch sử Việt Nam tập 6 là các truyện về triều Lê Trung hưng, từ cuối thế kỷ XVI đến thế kỷ XVIII.

Cuốn “Lịch sử Đảng bộ huyện Mường Khương (1950–2025)” ghi lại chặng đường 75 năm hình thành, phát triển và trưởng thành của Đảng bộ huyện vùng cao biên giới Mường Khương, tỉnh Lào Cai – nơi hội tụ 14 dân tộc anh em với truyền thống đoàn kết, yêu nước và cần cù sáng tạo. Cuốn sách không chỉ kế thừa, chỉnh lý nội dung từ các lần xuất bản trước mà còn bổ sung giai đoạn 2010–2025, phản ánh đầy đủ những dấu ấn lịch sử dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện. Đây là tài liệu quý phục vụ công tác tuyên truyền, giáo dục truyền thống và định hướng phát triển cho các thế hệ mai sau.

Kiên định nền tảng tư tưởng của Đảng, đưa đất nước vững bước vào kỷ nguyên phát triển mới - Lan tỏa các bài viết thể loại Tạp chí tại Cuộc thi chính luận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ Tư, năm 2024

Trong lĩnh vực lịch sử nói chung và lịch sử quân sự nói riêng, đã có nhiều công trình nghiên cứu dưới nhiều góc độ và thể loại khác nhau về chiến thắng của quân dân miền Bắc mà trực tiếp là quân và dân Hà Nội cùng lực lượng phòng không, không quân Quân đội nhân dân Việt Nam đánh bại cuộc tập kích đường không chiến lược của đế quốc Mỹ vào Hà Nội, Hải Phòng và một số địa phương miền Bắc vào những ngày cuối tháng 12 năm 1972, tuy nhiên cuốn sách "Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không" không trình bày theo hình thức và quy mô của một chuyên khảo về một chiến dịch phòng không, cũng không phải là một công trình lịch sử thuần túy. Với phương pháp lịch sử - tổng kết, cùng cách tiếp cận sự kiện trong khung cảnh chiến tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Việt Nam, các tác giả đã tập trung khai thác và phân tích những thông tin trong các tư liệu thời đó cùng các tư liệu hình thành sau này, kết hợp với những nghiên cứu của các học giả nước ngoài. Do đó, cuốn sách có nội dung khách quan, sinh động, hấp dẫn, làm nổi bật "hào khí Thăng Long" trong thời đại Hồ Chí Minh.

Để giúp các em học sinh ở các bậc học phổ thông và sinh viên các trường đại học, cũng như các bạn đọc xa gần muốn tìm hiểu lịch sử Việt Nam một cách dễ dàng, dễ nhớ, chúng tôi biên soạn bộ sách Truyện đọc Lịch sử Việt Nam. Các truyện đọc trong bộ sách được sưu tầm và biên soạn dựa trên nhiều nguồn tư liệu khác nhau như truyền thuyết, giai thoại, dã sử và chính sử. Bộ sách sẽ đem đến cho các em học sinh, sinh viên và bạn đọc nhiều điều thú vị và bổ ích. Nội dung các truyện đọc không chỉ cung cấp cho bạn đọc những kiến thức về lịch sử Việt Nam, mà còn cung cấp những câu chuyện có tính nhân văn và tính giáo dục về các sự kiện, hiện tượng, nhân vật lịch sử, các thành tựu kinh tế, văn hoá tiêu biểu của dân tộc theo dòng thời gian của lịch sử Việt Nam từ thời nguyên thuỷ của lịch sử dân tộc cho đến ngày nay. Bộ sách gồm 9 tập: Tập 1 mở đầu bộ sách, ra mắt bạn đọc với những truyện về giai đoạn lịch sử nước ta từ thời nguyên thuỷ đến năm 179 TCN - đánh dấu bằng sự kiện Triệu Đà chiếm được Âu Lạc và đặt ách thống trị của phong kiến phương Bắc trên đất nước ta. Tập 2 bao gồm những truyện về giai đoạn lịch sử từ năm 179 TCN đến năm 938 SCN - đánh dấu bằng sự kiện Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng, chấm dứt ách đô hộ hơn 1000 năm của phong kiến phương Bắc, mở ra một kỷ nguyên độc lập, tự chủ lâu dài của dân tộc. Tập 3 bao gồm những truyện về các triều đại Ngô, Đinh, Tiền Lê, Lý. Tập 4 gồm những truyện về triều đại Trần, Hồ. Tập 5 giới thiệu các truyện thuộc triều Lê sơ (1428 - 1527). Tập 6 là các truyện về triều Lê Trung hưng, từ cuối thế kỷ XVI đến thế kỷ XVIII. Tập 7 giới thiệu các truyện về triều đại nhà Nguyễn thời độc lập tự chủ. Tập 8 viết về các truyện từ khi thực dân Pháp xâm chiếm nước ta cuối thế kỷ XIX đến Cách mạng tháng Tám thành công. Tập 9 là các truyện về giai đoạn lịch sử từ sau Cách mạng tháng Tám đến nay. Ở đầu mỗi tập truyện đọc, chúng tôi đều giới thiệu một cách khái quát nội dung lịch sử của giai đoạn mà các truyện đọc sẽ phản ánh để bạn đọc tiện theo dõi. Các tác giả cố gắng biên soạn theo nguyên tắc ngắn gọn, rõ ràng và dễ hiểu; chỗ nào có thuật ngữ khó hoặc có địa danh cổ, chúng tôi đều có chú thích và giải nghĩa ở cuối trang. Nhân tập 8 của bộ sách ra đời, chúng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đối với các soạn giả của các tài liệu được sưu tầm, chọn dẫn và các tác giả có tranh, ảnh được minh hoạ trong sách. Mặc dù đã rất cố gắng, song cuốn sách chắc chắn không tránh khỏi thiếu sót. Chúng tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của bạn đọc xa gần để sách được tốt hơn trong những lần tái bản sau.

Cuốn sách cung cấp thông tin về lịch sử hình thành và quá trình phát triển của Vụ Kế hoạch - Tài chính Bộ Khoa học và Công nghệ.