Văn học - Nghệ thuật
ĐƠN TUYẾN
Phạm Quang Đẩu

Tiểu thuyết chân dung về Giáo sư, Thiếu tướng Nguyễn Đình Ngọc, một điệp viên hoạt động đơn tuyến trong lòng Sài Gòn.

6931 lượt xem
Kho tàng vè xứ Nghệ, tập V
Ninh Viết Giao
Bộ sách Kho tàng vè xứ Nghệ của PGS. Ninh Viết Giao được xuất bản lần đầu trong hai năm 1999 -2000 và nhanh chóng được bạn đọc đón nhận, trở thành nguồn tư liệu quý cho việc tìm hiểu, nghiên cứu và sáng tác về văn hóa dân gian xứ Nghệ, đồng thời góp phần gìn giữ và phát huy giá trị Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh. Năm 2018, Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An đặt hàng Nhà xuất bản Nghệ An tái bản bộ sách. Năm 2026, được sự đồng ý của Ủy ban nhân dân tỉnh, Nhà xuất bản Nghệ An tiếp tục giới thiệu bộ sách dưới dạng điện tử, tạo thêm cơ hội để những giá trị văn hóa dân gian xứ Nghệ được lưu giữ và lan tỏa rộng rãi đến bạn đọc trong nước và quốc tế.
 Tập V của bộ sách giới thiệu dành những bài vè về làng xã, phản ánh khá sinh động đời sống cộng đồng xưa qua ba phần: những chuyện việc làng, việc xã và đội ngũ quan viên, chức sắc, lý hương; những công việc chung như làm đình, đền, chùa, bắc cầu, mở chợ, đắp đập, đào giếng; và những câu chuyện kiện cáo, tranh chấp giữa các phe trong làng, giữa làng này với làng khác. Qua đó, tập sách góp thêm một góc nhìn gần gũi về đời sống, phong tục và sinh hoạt cộng đồng của người dân xứ Nghệ qua những câu vè dân gian.
739 lượt xem
Không gian văn hóa Việt Nam: Tiểu vùng văn hóa xứ Nghệ
Hà Nguyễn

Cuốn sách “Không gian văn hóa Việt Nam: Tiểu vùng văn hóa xứ Nghệ” giới thiệu những giá trị văn hóa đặc sắc của vùng đất Nghệ An – Hà Tĩnh, nơi giàu truyền thống lịch sử và cách mạng. Tác phẩm khắc họa sinh động đời sống văn hóa, phong tục, tín ngưỡng, lễ hội và các loại hình nghệ thuật dân gian tiêu biểu của người dân xứ Nghệ. Đặc biệt, cuốn sách giúp người đọc hiểu sâu hơn về những nét đẹp của dân ca ví, giặm cùng tinh thần hiếu học, cần cù và nghĩa tình của con người nơi đây. Với nội dung phong phú và giàu tính nghiên cứu, sách góp phần bảo tồn và lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống của xứ Nghệ. Đây là tài liệu hữu ích cho những ai quan tâm đến văn hóa và lịch sử Việt Nam.

1065 lượt xem
Vang mãi những vần thơ
Hội làng Sỹ Tân

"Vang mãi những vần thơ" là một tuyển tập thơ đong đầy cảm xúc, được sáng tác bởi các thành viên Hội làng Sỹ Tân và do Nhà xuất bản Nghệ An phát hành. Tác phẩm ra đời từ sự đồng lòng của hội làng vào năm Ất Tỵ (2025), nhằm lưu giữ kỷ niệm của những người con xóm Sỹ Tân, phường Quỳnh Dị (nay là Tân Mai). Mỗi bài thơ là một mảnh ghép đa sắc màu phác họa bức tranh quê hương thanh bình, từ cánh đồng lúa xanh, màu tóc mẹ đến tình làng nghĩa xóm nồng hậu. Xuyên suốt cuốn sách là mạch cảm xúc dạt dào về tình yêu xứ sở, lòng hiếu thuận, nghĩa vợ chồng và cả những ký ức tuổi thơ chăn trâu, cắt cỏ dung dị. Dù tự nhận là những tác giả "không chuyên", nhưng bằng tâm hồn phong phú, họ đã biến tác phẩm thành tiếng nói chân thực của hồn quê. Tập thơ chính là món quà tinh thần vô giá, nhắc nhở các thế hệ mai sau luôn hướng về nơi "chôn rau cắt rốn". Đặc biệt, ấn bản điện tử ra mắt năm 2026 tiếp tục mang sứ mệnh lan tỏa tình bạn tri kỷ và tình yêu quê hương của người Sỹ Tân vươn xa hơn trên nền tảng số.

1007 lượt xem
Diện mạo văn học cận hiện đại Lào - Tập 1
Nguyễn Đức Ninh

Bộ sách chia làm 2 tập: Tập 1: Diện mạo văn học cận hiện đại Lào (GS,TS Nguyễn Đức Ninh - Viện nghiên cứu Đông Nam Á-Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam viết). Tập 2: Nhận diện văn xuôi Lào hiện đại - quá trình hình thành và đặc điểm phát triển của thể loại (GVC Trần Thúc Việt - Khoa Văn học - Trường Đại học KHXH&NV - Đại học Quốc gia Hà Nội viết). Ngoài ra, trong mỗi tập sách cũng được các tác giả tuyển chọn, giới thiệu một số tác phẩm thơ ca, truyện ký, tiểu thuyết tiêu biểu của nền văn học cận hiện đại Lào. Hy vọng, đây sẽ là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích đối với bạn đọc trong và ngoài nước cũng như các bậc đào tạo nghiên cứu của Việt Nam về một thời đại văn học mới ở Lào. Trân trọng giới thiệu Bộ sách cùng bạn đọc!

3584 lượt xem
Ru em
Chu Văn Quýnh

RU EM là tập thơ đầu tay của tác giả Chu Văn Quýnh, gồm 72 bài thơ được chắt lọc từ nhiều năm sáng tác. Qua giọng thơ nhẹ nhàng, chân thành và giàu cảm xúc, tác giả gửi gắm những rung động sâu lắng về con người và cuộc sống. Xuyên suốt tập thơ là chữ TÌNH - tình yêu đôi lứa, nghĩa vợ chồng, tình thầy trò, tình gia đình, quê hương và đất nước. Mỗi thi phẩm như một lời ru của ký ức, khơi gợi những hoài niệm bình dị nhưng bền sâu trong lòng người đọc.

 

747 lượt xem
85 Chân dung Văn hóa, Văn chương Việt - Tập 1
GS. Phong Lê

Hai bậc thầy, hai nhà phê bình lớn và cũng là bậc tiền bối của tôi ở Viện Văn học là Vũ Ngọc Phan trong “Nhà văn hiện đại”, và Hoài Thanh trong “Thi nhân Việt Nam”; một người chọn 79 nhà văn, một người chọn 45 nhà thơ cho sách của mình. Còn tôi, ở sách này, tôi chọn 85 nhà văn, nhà văn hóa là đối tượng tôi đã có hạnh phúc được đọc, được khảo sát, được chiêm nghiệm trong suốt hành trình nghề nghiệp, kể từ năm 1960 là năm tôi vào nghề, ở địa chỉ công tác là Viện Văn học - 20 Lý Thái Tổ, Hà Nội. 

Con số 85 tác giả, xếp theo thứ tự năm sinh, với khởi đầu là một số tên tuổi làm nên những chuyển động lớn trong văn học thời trung đại, kể từ Chu Văn An, Lê Thánh Tông, Nguyễn Bỉnh Khiêm... cho đến Nguyễn Du, Nguyễn Công Trứ, Cao Bá Quát, Nguyễn Trường Tộ...; còn số rất lớn là những tên tuổi làm nên gương mặt thế kỷ XX khi văn học Việt Nam chuyển vào quỹ đạo hiện đại. Do hứng thú riêng, do nhu cầu của công việc và do các giới hạn của khả năng nên tôi chỉ có thể đến với 85 “gương mặt”. Còn nhiều, rất nhiều tên tuổi khác cũng rất tiêu biểu, rất sáng giá, rất đáng tôn vinh đã được đề cập ở nhiều cuốn sách khác của các bậc thầy và đồng nghiệp. Mặt khác, dừng lại ở 5 gương mặt thuộc thế hệ 4X, tôi cũng đành phải để trống rất nhiều tên tuổi mới và trẻ, ở các thế hệ từ sau 5X là đội ngũ hiện đang đóng vai trò chủ lực làm nên gương mặt văn chương Việt thời Đổi mới và Hội nhập... Chọn cách viết chân dung cho 85 tác giả ở sách này tôi muốn đến với một mục tiêu khác, một cách tiếp cận khác với hai cuốn sách đã in: “Phác thảo văn học Việt Nam hiện đại - thế kỷ XX“ và “Văn học Việt Nam hiện đại trong đồng hành cùng lịch sử”; cả ba có ý nghĩa bổ sung cho nhau để làm nên một tổng kết cho 50 năm nghề và nghiệp. 

Một số tác giả trong sách này tôi có quá trình “theo đuổi” khá lâu; nếu tính từ bài viết đầu tiên thì có người là trên 50 năm như Nam Cao, hoặc trên 30 năm như Hồ Chí Minh - cả hai đều đã có công trình in riêng. Có tác giả, tôi có dịp viết đi viết lại nhiều lần. Nhưng khi đưa vào sách này, thì tất cả đều được viết mới, viết lại trong bối cảnh hơn ba thập niên mang tên Đổi mới và Hội nhập. 

Và, dẫu dài hoặc ngắn, qua 85 chân dung, tôi đều có chủ ý hoặc mong muốn khai thác cho được một hoặc vài khía cạnh có ý nghĩa, trước hết đối với bản thân mình, nhằm qua họ mà thấu hiểu những bài học nhân sinh và nghề nghiệp trước các yêu cầu và thử thách của hoàn cảnh. 

Tám mươi lăm, hoặc năm mươi, hoặc một trăm, hoặc hơn nữa để nói đến những gương mặt tiêu biểu của văn hóa, văn chương, học thuật Việt Nam - đó là điều tùy thuộc vào quan niệm và cách chọn của mỗi người. Đây chỉ là cách chọn phù hợp với vốn đọc, vốn nghĩ, vốn hiểu, sự yêu mến, và cả những bất cập cùng hạn chế của riêng tôi. Dễ hiểu là còn rất nhiều người xứng đáng mà tôi chưa có điều kiện viết, hoặc chưa viết được. 

Năm 2017, 85 chân dung văn hóa văn chương Việt đã được xuất bản và phát hành dưới dạng sách in, may mắn thay, ấn bản này được đông đảo độc giả đón nhận và phản hồi tích cực. Đến nay, năm 2025, tôi lại được Nhà xuất bản ngỏ lời xuất bản thành bộ sách 3 tập dưới dạng sách điện tử và sách nói. Mong muốn với sự hỗ trợ của công nghệ, những ấn bản “chuyển đổi số” sẽ vươn xa, đến nhanh và đến gần hơn với bạn đọc bốn phương.

Cuối cùng xin được gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban Giám đốc Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông và Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương đã có rất nhiều động viên và giúp đỡ quý báu trong quá trình xuất bản “đứa con tinh thần” này.

6243 lượt xem
Truyện đọc lịch sử Việt Nam tập 1
GS.Đinh xuân Lâm, Lê Quang Chắn, Bùi Tuyết Hương

Truyện đọc lịch sử Việt Nam tập 1 mở đầu bộ sách, ra mắt bạn đọc với những truyện về giai đoạn lịch sử nước ta từ thời nguyên thuỷ đến năm 179 TCN - đánh dấu bằng sự kiện Triệu Đà chiếm được Âu Lạc và đặt ách thống trị của phong kiến phương Bắc trên đất nước ta.

14189 lượt xem
Biên niên sử phong trào thơ mới Hà Nội (1932-1945) - tập 2
Nguyễn Hữu Sơn

Cuốn sách sưu tầm, tổng hợp, thống kê các nguồn tài liệu trên sách báo, ấn phẩm xuất bản trước năm 1945 nhằm đưa đến một cái nhìn hệ thống, toàn cảnh về tất cả các vấn đề, sự kiện, hiện tượng liên quan đến phong trào Thơ mới Hà Nội. Với định hướng đó, đúng như tên gọi, cuốn sách lựa chọn cách trình bày tư liệu theo thể thức biên niên với 14 mục tương ứng với 14 năm - quãng thời gian Thơ mới xuất hiện và thoái trào, từ 1932 đến 1945. Trong mỗi năm, sự kiện sẽ được sắp xếp, trình bày theo cấp độ từng tháng, từng ngày theo đúng trật tự xuất hiện là thời điểm được xuất bản trên các ấn phẩm.

2770 lượt xem
Kiến trúc Thăng Long - Hà Nội
Lê Văn Lân

Tiếp cận cuốn sách bạn đọc có những hình dung về bức tranh kiến trúc Thăng Long - Hà Nội, hiểu được quá trình hình thành diện mạo kiến trúc Thăng Long từ những tụ cư bên sông Hồng tới Đại La, định đô Thăng Long và diện mạo ban đầu, Thăng Long thời Lý - Trần - Hồ, Thăng Long thời Lê - Mạc - Tây Sơn, Thăng Long - Hà Nội thời Nguyễn; những xây dựng đầu tiên của Pháp ở Hà Nội, chương trình khai thác thuộc địa lần thứ nhất, chương trình khai thác thuộc địa lần thứ hai, cấu trúc không gian đô thị thời Pháp thuộc. Bên cạnh đó là diện mạo kiến trúc Hà Nội từ hoà bình trở lại đến những năm đổi mới, những hình ảnh quy hoạch chung xây dựng thủ đô Hà Nội năm 2011 và điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng Vùng Thủ đô; kiến trúc Hà Nội thời kỳ mới hội nhập, thời kỳ của kỹ thuật công nghệ mới và biến động của kinh tế - xã hội, kiến trúc Hà Nội nhìn về phía trước.

3496 lượt xem
Ngộ
Thiện Lạc (thế danh Trần Quốc Thường)

 Mỗi câu chữ trong Ngộ giúp ta được trở về với chính mình, rũ bỏ những tham sân si, được mất. Chỉ còn ta đối diện với ta, học cách mỉm cười trước sóng gió và học cách buông để lòng nhẹ nhõm. Với Ngộ, ta như được ngồi bên một tách trà thơm, lắng nghe lời tâm sự nhỏ nhẹ, chân tình của một người đi trước.

4771 lượt xem
Cánh buồm trong thơ
Bá Canh

Tuyển tập "Cánh buồm trong thơ" chất chứa những chiêm nghiệm sâu sắc của nhà thơ Bá Canh, một tâm hồn giàu trải nghiệm, nặng tình và sâu lắng với quê hương.

Tác phẩm tựa như một chuyến viễn du chở những "tâm sự ủ men" tháng năm, được chắt lọc qua quá trình lao động nghệ thuật miệt mài và cẩn trọng.

Ở phần thơ, 39 thi phẩm dạt dào cảm xúc đưa người đọc nương theo cánh buồm tự do để tìm về miền ký ức và khát vọng vươn xa.

Trong khi đó, phần tiểu luận lại bộc lộ nhãn quan tinh tế cùng sự chân thành thấu cảm, cốt để tìm ra những hạt ngọc bình dị trong tác phẩm của các thi hữu.

Dẫu đã bước qua tuổi "cổ lai hy", ngòi bút của tác giả dường như càng đằm thắm hơn, giữ vẹn nguyên ngọn lửa đam mê thi ca chưa bao giờ tắt.

Ấn phẩm được biên tập tỉ mỉ này hứa hẹn sẽ là bến đỗ bình yên, neo đậu dài lâu trong trái tim những độc giả trân quý các giá trị văn chương đích thực.

1704 lượt xem
Lời ai điếu của thầy mo - Tập 4: Mời bữa cơm ma
NNƯT. Sầm Văn Bình

Nội dung Lời ai điếu của thầy mo Tập 4 – Mời bữa cơm ma (Nghệ nhân Ưu tú Sầm Văn Bình tổng hợp và dịch) được chia thành ba phần: Mời bữa cơm lớn, Mời bữa cơm nhỏ, Mời bữa cơm ma, tập trung vào nghi thức mời và đánh thức vía người chết về ăn bữa cơm mà con cháu dâng cúng. Qua những lời Mo được lưu giữ trong tập sách, người đọc có thêm cơ hội tìm hiểu những phong tục, tín ngưỡng và quan niệm văn hóa đặc sắc của đồng bào Thái ở vùng Phủ Quỳ (cũ), đồng thời cảm nhận sâu hơn tình cảm, lòng hiếu kính và sự gắn bó giữa các thế hệ trong đời sống cộng đồng.

163 lượt xem
Lời ai điếu của thầy mo - Tập 5: Nộp trâu - Thu của về trời
NNƯT. Sầm Văn Bình

Nội dung Lời ai điếu của thầy mo - tập 5: Nộp trâu - Thu của về trời (Nghệ nhân Ưu tú Sầm Văn Bình tổng hợp và dịch) được chia thành các phần: Mời hưởng đồ dâng cúng (hay còn gọi là Xư mời), Nộp trâu 1, Nộp trâu 2, Thu của về trời. Đây là những lời mời hồn người chết thượng hưởng những thứ con cháu sắm lễ như mời ăn bánh kẹo, chuối, mía, rượu,… và là những lời chia tay, khóc tiễn dặn hồn người chết với vợ/ chồng, con, họ mạc để lên mường trời; Lời ai điếu của thầy Mo dâng trâu cho hồn người chết, dâng tất cả của cải cho hồn ma mà khi sống họ làm ra,…

186 lượt xem
Một thời hoa lửa
Đặng Sỹ Ngọc

Một thời hoa lửa của Đặng Sỹ Ngọc là tác phẩm ghi lại ký ức chiến tranh chân thực và đầy cảm xúc của một người lính từng đi qua khói lửa. Không chỉ phản ánh sự khốc liệt của chiến tranh qua những trận đánh, hành quân gian khổ, cuốn sách còn khắc họa sâu sắc nghị lực sống và tinh thần không khuất phục của con người sau chiến tranh. Đó cũng là tiếng nói tri ân, góp phần gìn giữ ký ức lịch sử và giá trị nhân văn của cả một thế hệ.

2614 lượt xem
Kho tàng vè xứ Nghệ, tập I
Ninh Viết Giao

Kho tàng vè xứ Nghệ – Tập I là tập đầu tiên trong bộ công trình đồ sộ gồm 9 tập do Phó Giáo sư Ninh Viết Giao dày công sưu tầm và biên soạn nhằm bảo tồn di sản văn học dân gian vùng Nghệ Tĩnh. Thông qua cuốn sách, tác giả giới thiệu tổng quan về “vè” - một loại hình tự sự bằng văn vần được ví như cuốn bách khoa thư bằng miệng, ghi chép lại mọi mặt đời sống, xã hội, lịch sử và tâm lý của nhân dân xứ Nghệ trước năm 1945. Tập I tuyển chọn 134 bài vè mang đậm màu sắc địa phương, chia làm các chủ đề chính như: thiên nhiên, phong thổ làng xã, các bài ca nhật trình (đi biển, đi thi, đi đường) và những thảm họa thiên tai như lụt lội, hạn hán, mất mùa. Năm 2026, được Nhà xuất bản Nghệ An ra mắt dưới dạng ấn bản điện tử, tác phẩm tiếp nối thành công của bộ sách từng vinh dự nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học và nghệ thuật cao quý (vào năm 2017), góp phần đưa giá trị của di sản vè xứ Nghệ đến đông đảo bạn đọc hôm nay và mai sau.

 

692 lượt xem