An ninh phi truyền thống - Những vấn đề lý thuyết và thực tiễn

Bộ Lịch sử văn học Việt Nam được biên soạn nhằm đáp ứng yêu cầu tìm hiểu, nghiên cứu về văn học Việt Nam của đông đảo bạn đọc và các nhà chuyên môn. Tổng Chủ biên là Giáo sư - Nhà giáo nhân dân Hà Minh Đức, cùng với sự tham gia cộng tác của rất nhiều nhà khoa học trong giới văn học ở các viện nghiên cứu chuyên ngành và các trường Đại học trong cả nước.
Dựa trên kết quả phân kỳ lịch sử văn học, bộ Lịch sử văn học Việt Nam dự kiến gồm 10 tập. Tùy dung lượng, có tập sẽ chia thành nhiều quyển. Với mục tiêu tổng kết thực tiễn lịch sử văn học Việt Nam, bộ sách là công trình khoa học có chất lượng, có tính hệ thống và quan điểm khoa học hiện đại, góp phần khẳng định vị thế, vai trò của văn học Việt Nam với tư cách một lĩnh vực khoa học chuyên ngành và trong tương quan liên ngành khoa học xã hội và nhân văn nói chung.
Trong đó tập trung nhận thức, đánh giá và định giá các hiện tượng văn học, các giai đoạn văn học một cách khách quan, thỏa đáng đặt trong bối cảnh dân tộc, khu vực và quốc tế. Công trình là bức tranh đa dạng và phong phú với những đường nét riêng chung, mang tính tổng kết mười thế kỷ văn học với giá trị khoa học và thực tiễn lớn, hỗ trợ cho việc nghiên cứu lịch sử văn học dân tộc ở các viện nghiên cứu và cho việc giảng dạy văn học sử Việt Nam ở các trường đại học khoa học xã hội và nhân văn, các trường đại học sư phạm và trung học, đồng thời đáp ứng nhu cầu tìm hiểu của đông đảo bạn đọc.
Bộ Lịch sử văn học Việt Nam lần này được sắp xếp theo các thời kỳ lịch sử của văn học, từ văn học dân gian đến văn học thành văn ở các giai đoạn thuộc thời kỳ trung đại, cận đại, hiện đại với những đỉnh cao của các phong cách sáng tạo. Sách có cấu trúc như sau:
Tập I: Lịch sử văn học Việt Nam: Văn học dân gian
Tập II: Lịch sử văn học Việt Nam (từ thế kỷ X - hết thế kỷ XIV)
Tập III: Lịch sử văn học Việt Nam (thế kỷ XV)
Tập IV: Lịch sử văn học Việt Nam (từ thế kỷ XVI - thế kỷ XVII)
Tập V: Lịch sử văn học Việt Nam (từ thế kỷ XVIII - nửa đầu thế
kỷ XIX)
Tập VI: Lịch sử văn học Việt Nam (nửa sau thế kỷ XIX)
Tập VII: Lịch sử văn học Việt Nam (1900-1930)
Tập VIII: Lịch sử văn học Việt Nam (1930-1945)
Tập IX: Lịch sử văn học Việt Nam (1945-1975)
Tập X: Lịch sử văn học Việt Nam (1976-2000)
Mỗi một tập trong bộ Lịch sử văn học Việt Nam có một hoặc đồng tác giả chủ biên, được biên soạn theo phương châm cập nhật, chất lượng và cố gắng bám sát tiến trình các giai đoạn phát triển của Lịch sử văn học Việt Nam. Mỗi tập do một tập thể biên soạn là các nhà nghiên cứu có uy tín trong giới văn học trong nước cũng như trên trường quốc tế.

Truyện cười là một thể loại hiện đang được đông đảo độc giả yêu thích. Có độc giả nói với tôi, mỗi khi cầm một tờ báo quen thuộc trong tay, bài đầu tiên mở ra xem là xem trang có đăng truyện cười. Tại sao truyện cười lại được đọc giả yêu thích? Theo tôi, cái chính là độc giả muốn xem cách tác giả phát hiện ra cái hài hước, châm biếm về một sự vật, sự kiện, hiện tượng mà họ vẫn thường hay gặp trong cuộc sống thường nhật, để rồi sau đó người xem được cười và tự suy ngẫm sâu hơn về bản chất của sự việc, sự vật, hiện tượng ấy qua quan điểm phê phán của tác giả. Một truyện cười, trước hết vấn đề trình bày phải mang ý nghĩa xã hội đang được đông đảo quần chúng quan tâm. Ý nghĩa xã hội càng lớn, càng sâu sắc càng được nhiều độc giả đọc. Hiện nay, những vấn đề có ý nghĩa xã hội nổi bật là sự lạc hậu; sự xơ cứng của bộ máy hành chính; sự bất cập ở mọi cấp độ của hệ thống giáo dục; đô thị và cơ sở hạ tầng yếu kém (ô nhiễm môi trường, ùn tắc giao thông, ngập nước, mất điện); đầu tư nhiều công trình không có hiệu quả, nạn tham nhũng và lãng phí đang trở thành phổ biến, an sinh xã hội chưa tốt, hệ thống y tế đắt đỏ và chất lượng dịch vụ yếu kém v.v… Thứ hai, truyện cười phải có tính hài hước, châm biếm, vì vậy cách trình bày của nó phải mang tính văn học, có thắt nút tốt để người đọc tò mò theo dõi suốt cả câu chuyện, đến lúc đột ngột mở nút tạo ra được sự bất ngờ thú vị cho đọc giả khiến họ cười, nhưng cười mà xót xa trước sự tồn tại của cái xấu, mà căm giận cái xấu và muốn tham gia xoá bỏ cái xấu đó trong xã hội. Do đó, truyện cười không đả kích vào một con người cụ thể mà chỉ đả kích vào thói hư tất xấu của con người nói chung để mong sao con người tốt đẹp lên mà thôi. Ðó cũng là tính nhân văn của thể loại truyện cười. Vì thế, người viết truyện cười muốn thành công, phải biết yêu cuộc sống, yêu con người và luôn khát khao mong muốn cuộc sống và những con người quanh ta - trong đó có ta, ngày một hoàn thiện. Người thành thị méo mó là tuyển tập các truyện cười được tác giả ghi lại ở cuộc sống đời thường nơi thành thị...

Tiểu thuyết chân dung về Giáo sư, Thiếu tướng Nguyễn Đình Ngọc, một điệp viên hoạt động đơn tuyến trong lòng Sài Gòn.

Năm 1993, tại Mat-xcơ-va, tôi nhìn thấy một cô gái trẻ có dáng vẻ thuần Việt. Nhưng rồi tôi thất vọng khi thấy cô cầm trong tay quyển hộ chiếu Hoa Kỳ và nói tiếng Anh rất chuẩn. Tôi hỏi bằng tiếng Nga là cô có nói được tiếng Nga không. Cô trả lời bằng tiếng Việt là cô chỉ nói được tiếng Anh và tiếng Việt. Đấy là điều khá thú vị đối với tôi. Nhưng thú vị hơn cả là cô cho biết cô từ Mỹ sang Nga để học đại học. Cử chỉ, dáng điệu, giọng nói và mục đích của cô sang Nga ám ảnh tôi mãi. Năm 2002 tôi đặt bút viết tiểu thuyết “Đường Về”, trong đó có một tuyến nhân vật là Việt kiều sống ở Mỹ. Viết được mấy trang, tôi mới hiểu là mình chưa biết gì về cộng đồng người Việt sống ở Mỹ. Tôi xếp giấy bút lại. Tháng 9 năm 2004, tôi sang Mỹ. 11 tháng sống và học tập bên đó, tôi có cơ hội tiếp xúc với nhiều loại người và hiểu ra rất nhiều vấn đề. Tôi mở máy tính ra (trước khi sang Mỹ tôi mới mua máy tính xách tay và học cách sử dụng), tiếp tục viết “Đường Về”. “Đường Về” - Một cái tên sách hiền lành, giản dị nhưng nội dung sách lại chứa đựng bao biến cố dữ dội đối với nhiều số phận người Việt, cũng như đối với đất nước. Viết về người Việt ở Mỹ không thể không nói tới cuộc chiến tranh khốc liệt vừa qua. Nói tới chiến tranh, không thể không đề cập tới những người lính từ miền Bắc vào Nam để chiến đấu. Thế là sự kiện gọi sự kiện, số phận buộc với số phận, hình thành nên không gian, thời gian đủ để tái hiện hoàn cảnh của đất nước Việt Nam, con người Việt Nam trong gần một thế kỷ qua. Huỳnh Phước Ân Thi được sinh ra vào đêm 30/4/1975 trên biển trong một con tàu cũ kỹ. Má cô bị chết sau khi cô ra đời được hơn chục tiếng đồng hồ. Ba cô bế cô trên tay, đăm đắm nhìn xác vợ từ từ chìm vào lòng biển... Thế rồi cô lớn lên khỏe mạnh, xinh đẹp, thông minh trên đất Mỹ. Khi biết quê cha, đất tổ của mình là Việt Nam, cô quyết tâm tìm cách trở về cho bằng được. Hành trình tìm đường từ Mỹ về Việt Nam của cô rất thú vị, vì nó vòng qua Mat-xcơ-va. Mat-xcơ-va cách xa Việt Nam hàng chục ngàn cây số, nhưng với nhiều người Việt Nam, thành phố này rất thân quen. Hơn thế nữa, nó còn in dấu ấn không thể phai mờ trong tâm trí họ. Trong giới trí thức người Việt, khi nhắc tới trường Đại học Tổng hợp Mat-xcơ-va mang tên Lomonosov là nhiều người bị lay động. Đây chính là nơi tạo nên tên tuổi của nhiều nhà khoa học Việt Nam hiện nay. Điều đáng nói là trường đại học này có cảnh quan hoành tráng và thơ mộng vào bậc nhất thế giới. Đây là nơi Huỳnh Phước Ân Thi tiếp xúc với những người đồng hương Việt Nam thuộc “chiến tuyến” khác. Và cô đã chinh phục được họ; hay chính cô bị họ chinh phục? Điều này không quan trọng. Cái quan trọng là cô đã được về Bến Tre, được gặp ông bà nội, được đi đó, đi đây, được sống ở Thủ đô Hà Nội... Và điều có ý nghĩa hơn cả là cô đã “bắc cầu” để ba cô - một viên tướng bại trận, người không hi vọng có cơ hội trở về Việt Nam nữa - đã trở về. Nhưng “Đường Về” không chỉ có vậy, nó không tròn trịa, viên mãn như truyện cổ tích. Trong “Đường Về” có nhiều tính cách, nhiều số phận gần với đời thực. Đất nước ta từ sau 1975 đến nay trải qua nhiều cung bậc. Trong cái ngổn ngang, quăng quật, khúc khuỷu của cuộc đời có nhiều sự kiện bi hài trong từng số phận. Tác giả không có tham vọng kết luận điều gì; chỉ mở ra, vẽ nên những điều có thực đã được “văn học hóa”, nghĩa là chúng có thể tập trung hơn, đậm đặc hơn, khốc liệt hơn, phong phú hơn, lãng mạn hơn, tươi đẹp hơn... những gì mà một người có thể chứng kiến. Nhưng như thế cũng chỉ mới nói được một phần của cuộc sống, bởi cuộc sống luôn luôn sâu thẳm và bí ẩn hơn những điều con người biết được. Hi vọng những ai đọc “Đường Về” sẽ tìm thấy ở đây những điều xốn xang trong tâm tưởng. Cái xốn xang này làm chúng ta đăm chiêu hơn trong cái nhìn để tìm niềm tin trong cuộc sống. Cái xốn xang này không có trên sân khấu, không có trong điện ảnh, chỉ có trong những con chữ.

“Ngày trở về” của Nguyễn Thị Minh Thìn gồm các truyện ngắn chủ yếu viết về cuộc sống của những người phụ nữ truyền thống, yêu chồng, thương con, chăm chỉ làm việc,… Mặc dù gặp nhiều bất hạnh trong cuộc sống nhưng thẳm sâu trong tâm hồn những con người ấy luôn có khát vọng vươn lên, khát vọng khẳng định bản thân mình, tin vào một tương lai tươi sáng luôn chờ đón họ ở phía trước.

Ký sự nhân vật, tái hiện chân dung Đại tướng Mai Chí Thọ, Bộ trưởng Bộ Công an giai đoạn 1986-1991. Ông là Đại tướng đầu tiên của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam (năm 1989)

Hội An Through Old Eyes is a storytelling project born from months of conversations with the town’s elders. They lived through the war, watched the town change, and still carry the quiet memories that shaped Hội An long before tourism arrived. This book brings you into a side of Hội An rarely found in travel guides:

* Step right into a traditional wood-fired Cao Lầu workshop before sunrise

* Sit down for a warm chat with an elder in Cam Kim Island

* Drink a traditional tea unseen on regular menus

* Immerse in the warmth of local homes, sharing joy and old memories with them We put our whole hearts into this project at Hoianese, making it for readers who love cultural travel and the deeper stories behind a place.

Truyện đọc lịch sử Việt Nam tập 4 gồm những truyện về triều đại Trần, Hồ.

Từ đầu thế kỷ XX, văn học Việt Nam bước vào thời kỳ hiện đại. Quá trình hiện đại hóa diễn ra với nhiều cấp độ và
qua nhiều giai đoạn khác nhau. Nếu đứng về góc độ phân kỳ văn học mà xét thì mốc lớn 1945 chấm dứt gần một trăm năm nô lệ dưới chế độ thực dân Pháp, khai sinh ra nhà nước dân chủ cộng hòa do nhân dân làm chủ được xem là chuyển động lịch sử lớn nhất của thế kỷ và cũng là của mọi hoạt động sáng tạo tinh thần trong đó có văn học. Từ 1945 cho đến hết thế kỷ XX, hơn nửa thế kỷ có hai giai đoạn lớn: thời kỳ 1945-1975 diễn ra hai cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc chống thực dân Pháp và chống Mỹ xâm lược. Từ 1975 cho đến năm 2000 là thời kỳ đổi mới của đất nước và cũng là của văn chương bao gồm hai giai đoạn nhỏ: tiền đổi mới 1975-1986 và đổi mới toàn diện 1986-2000. Trở lại với gần nửa thế kỷ đầu của văn học cũng có thể chia thành hai giai đoạn 1900-1930 và 1930-1945. Ba mươi năm đầu thế kỷ là thời kỳ hệ tư tưởng phong kiến suy thoái và được thay thế bằng những tư tưởng dân chủ tiến bộ. Ảnh hưởng của phương Tây, nhất là những tư tưởng của cách mạng tư sản Pháp về bình đẳng, bác ái, tự do đã tác động đến tầng lớp tri thức và văn nghệ sĩ. Văn học Pháp ảnh hưởng trực tiếp đến văn học Việt Nam và góp phần hình thành nhiều thể loại và tạo thêm nhiều cái mới cho văn học.

Cuốn sách tập hợp những bài viết tâm huyết, sâu sắc của GS.TS Trần Ngọc Vương. Qua cuốn sách, “cái dòng riêng văn học dân tộc được giải mã, được phân tích, được đọc, cắt nghĩa và diễn dịch thông qua việc đặt trong nguồn chung của lịch sử và lịch sử tư tưởng của Việt Nam, Đông Á và thế giới”, đúng như TS Phạm Xuân Thạch đã trân trọng nhận xét.

Giới thiệu sách: Văn hoá Thái - tìm hiểu và khám phá (Tập 8)

Cuốn sách "Văn hoá Thái - tìm hiểu và khám phá" (Tập 8) của tác giả Quán Vi Miên (bút danh khác là La Quán Miên), do Nhà xuất bản Nghệ An ấn hành, là một tài liệu dành cho những độc giả muốn khám phá kho tàng văn hóa dân gian dân tộc Thái. Được chắp bút bởi một trong những nhà văn, nhà nghiên cứu tiêu biểu của nền văn học dân tộc Thái thời kỳ hiện đại, tác phẩm thể hiện tình yêu tha thiết và tâm huyết bảo tồn di sản văn hóa truyền thống của tác giả đối với cội nguồn.

Nội dung cuốn sách dẫn dắt người đọc qua những chủ đề cốt lõi và đặc sắc:

•  Giải nghĩa từ khó trong dân ca: Tác giả giải thích cặn kẽ các từ ngữ cổ, những khái niệm khó hiểu gắn liền với phong tục, tập quán và tín ngưỡng, giúp độc giả vượt qua rào cản ngôn ngữ để tra cứu và thưởng thức trọn vẹn các làn điệu dân ca.

• Dân ca tình yêu nam nữ: Cuốn sách khám phá chi tiết vẻ đẹp của các làn điệu phổ biến như Nhuôn, Xuối, Lăm, với nghệ thuật ngôn ngữ trong sáng và những cung bậc cảm xúc phong phú, đa dạng trong tình yêu lứa đôi.

• Truyện thơ "Chim Phượng Hoàng": Giới thiệu nội dung và bản dịch tác phẩm truyện thơ (tiếng Thái là Nộc cốc căm hay Kím hoang), tái hiện lại bức tranh tình yêu chân thành, thiết tha nhưng cũng đầy trắc trở, đau buồn của đôi lứa dưới những rào cản khắt khe của xã hội xưa.

"Văn hoá Thái - tìm hiểu và khám phá", tập 8 không chỉ là một công trình khảo cứu tận tâm mà còn là nhịp cầu nối liền những giá trị văn hóa, nghệ thuật truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc Thái đến với đông đảo độc giả yêu văn chương.

Tập này trình bày lịch sử văn học Việt Nam từ 1900 đến 1930. Đây là thời kỳ xã hội Việt Nam, sau khi thực dân Pháp dẹp xong phong trào Cần vương, đã chuyển sang chế độ bán phong kiến thuộc địa. Trong bối cảnh mới của đời sống chính trị, kinh tế, xã hội là sự hình thành một nền văn học mới, trong chuyển động gấp rút từ trung đại sang hiện đại.
Cuốn sách được viết bởi các tác giả: GS. Nguyễn Huệ Chi, GS. Nguyễn Đình Chú, PGS. Nguyễn Văn Hoàn, GS. Phong Lê, PGS.TS. Trần Nho Thìn, PGS.TS. Phan Trọng Thưởng, PGS.TS. Trần Ngọc Vương. GS. Phong Lê chịu trách nhiệm Chủ biên. PGS.TS. Lưu Khánh Thơ phụ trách Thư ký công trình. Cấu trúc tập sách gồm 2 Phần, 18 Chương (không kể Chương Mở đầu và Kết luận), với quy ước về số trang - do Chủ biên khởi thảo và đã được các tác giả đồng thuận. Nhưng do nhiều người viết, và mỗi tác giả chịu trách nhiệm chính về phần viết của mình ở tư cách chuyên gia, nên một sự nhất trí về quan niệm và ý tưởng chung cho toàn bộ chỉ là tương đối (thậm chí có thể có sự khác nhau trong quan niệm, cách hiểu và sự đánh giá về một số hiện tượng nào đó); và sự chặt chẽ về cấu trúc và nội dung là khó thực hiện được như yêu cầu của công trình, và mong muốn của các tác giả

Tập thơ “Công ty Tảo xoắn vươn xa” của tác giả - bác sỹ Nguyễn Văn Trang là một tác phẩm mang đậm ý nghĩa nhân văn và tri ân sâu sắc. Tập thơ được khơi nguồn từ chính trải nghiệm thực tế của tác giả, một người từng vượt qua bạo bệnh nhờ sử dụng sản phẩm của Công ty Cổ phần Khoa học Công nghệ Tảo VN (VASTCOM). Qua những vần thơ dạt dào cảm xúc, tác giả ca ngợi công dụng của bộ ba sản phẩm tảo xoắn, đậu tương lên men và đông trùng hạ thảo. Đồng thời, cuốn sách cũng bày tỏ sự khâm phục đối với vai trò của người thủ lĩnh công ty – Đại tá Nguyễn Văn Hùng, một người lính Cụ Hồ hết lòng vì sức khỏe cộng đồng và sự phát triển của quê hương Nghệ An.

Nhằm quảng bá di sản văn hóa các dân tộc thiểu số Việt Nam với bạn bè thế giới; góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

"Vang mãi những vần thơ" là một tuyển tập thơ đong đầy cảm xúc, được sáng tác bởi các thành viên Hội làng Sỹ Tân và do Nhà xuất bản Nghệ An phát hành. Tác phẩm ra đời từ sự đồng lòng của hội làng vào năm Ất Tỵ (2025), nhằm lưu giữ kỷ niệm của những người con xóm Sỹ Tân, phường Quỳnh Dị (nay là Tân Mai). Mỗi bài thơ là một mảnh ghép đa sắc màu phác họa bức tranh quê hương thanh bình, từ cánh đồng lúa xanh, màu tóc mẹ đến tình làng nghĩa xóm nồng hậu. Xuyên suốt cuốn sách là mạch cảm xúc dạt dào về tình yêu xứ sở, lòng hiếu thuận, nghĩa vợ chồng và cả những ký ức tuổi thơ chăn trâu, cắt cỏ dung dị. Dù tự nhận là những tác giả "không chuyên", nhưng bằng tâm hồn phong phú, họ đã biến tác phẩm thành tiếng nói chân thực của hồn quê. Tập thơ chính là món quà tinh thần vô giá, nhắc nhở các thế hệ mai sau luôn hướng về nơi "chôn rau cắt rốn". Đặc biệt, ấn bản điện tử ra mắt năm 2026 tiếp tục mang sứ mệnh lan tỏa tình bạn tri kỷ và tình yêu quê hương của người Sỹ Tân vươn xa hơn trên nền tảng số.