Sách chuyên khảo
Giáo trình Độ tin cậy và tuổi thọ của thiết bị cơ khí
Đại học Công nghiệp Hà Nội, TS. Nguyễn Xuân Chung , PGS.TS. Nguyễn Tuấn Linh

Giáo trình Độ tin cậy và tuổi thọ của thiết bị cơ khí

600 lượt xem
Hành vi phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn của hộ gia đình (Nghiên cứu tại Đông Hà, Quảng Trị) (Sách chuyên khảo)
TS. Lưu Thị Lịch, TS. Nguyễn Trường Khoa (Đồng Chủ biên)

Bảo vệ môi trường là một trong ba trụ cột của phát triển bền vững bên cạnh phát triển kinh tế và phát triển xã hội. Trong đó, việc bảo vệ môi trường được xem là trung tâm của phát triển kinh tế, xã hội bền vững. Do đó, Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn xác định, phát triển kinh tế phải hài hòa với thiên nhiên, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế.

Chất thải rắn sinh hoạt có mối liên hệ chặt chẽ với sự phát triển của con người, cả về mặt công nghệ và xã hội. Một số thành phần của chất thải rắn có giá trị kinh tế và có thể được tái chế sau khi thu hồi đúng cách (Awunyo-Vitor và cộng sự, 2013). Tuy nhiên, cùng với sự gia tăng dân số và các nhu cầu sử dụng sản phẩm có bao bì đã làm tăng một lượng chất thải rắn sinh hoạt đáng kể. Việc tăng lượng chất thải rắn sinh hoạt và thải trực tiếp ra môi trường mà không qua tái chế có thể đe dọa đến môi trường và sức khỏe cộng đồng (D. Grazhdani, 2016).

Ở các nước đang phát triển với mật độ dân số cao, quản lý và xử lý lượng chất thải rắn tích tụ đã trở nên khó khăn do chưa phát triển hệ thống quản lý chất thải rắn đô thị, thiếu công nghệ liên quan hoặc nguồn lực sẵn có hạn chế cho quản lý chất thải rắn. Ở một số quốc gia, việc quản lý chất thải rắn không đầy đủ ảnh hưởng nghiêm trọng đến cả sức khỏe và sự thịnh vượng của con người, cũng như sự phát triển đô thị (UNEP, 2024).

Các hệ thống quản lý chất thải rắn sinh hoạt thường được thiết lập theo cách hướng đến mục tiêu chôn lấp/tiêu hủy càng ít càng tốt và tái chế, giảm và tái sử dụng nhiều tài nguyên nhất có thể (Rousta, 2018). Để đạt được điều này, hệ thống quản lý chất thải rắn cần khuyến khích sự tham gia của công chúng vì mọi người có thể tạo ra tác động trực tiếp bằng cách phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại hộ gia đình như một phần thói quen hàng ngày của họ (Rousta và các cộng sự, 2020).

Phân loại chất thải rắn tại nguồn được xem là một giải pháp quản lý chất thải rắn, bảo vệ môi trường bền vững, phân loại tốt hạn chế lượng lớn chất thải rắn hữu cơ trong chất thải rắn đưa ra bãi rác, tương đương với việc giảm khoảng 50% chi phí thu gom, xử lý chất thải rắn (Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Trị, 2021).

Giai đoạn 2016 - 2020, lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh tiếp tục gia tăng trên phạm vi cả nước đặc biệt là ở các đô thị. Tổng khối lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh tại khu vực đô thị trong cả nước là 35.624 tấn/ngày (13.002.592 tấn/năm) chiếm khoảng 55% tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh của cả nước (Bộ Tài nguyên và Môi trường, 2021). Tại Quảng Trị, theo Báo cáo hiện trạng môi trường tỉnh

Quảng Trị giai đoạn 2016 - 2020 của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Trị, chất thải rắn sinh hoạt phát sinh trên địa bàn tỉnh có xu hướng tăng dần qua các năm, từ 113.141 tấn năm 2015 lên 115.603 tấn năm 2019, với tổng khối lượng trong 5 năm là 572.090 tấn.

294 lượt xem
Bản đồ biến thể ngữ âm tiếng Thanh Hoá (Sách chuyên khảo)
Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Viện Ngôn ngữ học, Nguyễn Tài Thái (Chủ biên)

Trên thế giới, ngôn ngữ học địa lý đã phát triển từ rất sớm và mang lại tính hiệu quả cũng như tính ứng dụng cao, sản phẩm là các Atlas (tập bản đồ) ngôn ngữ. Hướng nghiên cứu phương ngữ địa lý ở Việt Nam ít có công trình nghiên cứu đề cập đến vấn đề xây dựng bản đồ phương ngữ/ tiếng địa phương. Đây được xem là một khoảng trống cần lấp đầy và cũng là một nhiệm vụ quan trọng của ngôn ngữ học địa lý.

Tiếp cận hướng nghiên cứu của phương ngữ địa lý cũng như các lý thuyết, kỹ thuật của việc xây dựng bản đồ; cuốn sách bước đầu chỉ ra những đặc trưng ngữ âm của tiếng Thanh Hóa ở các thành phần âm tiết là phụ âm đầu, vần và thanh điệu. Cuốn sách cho thấy những nét chung của tiếng Thanh Hóa so với tiếng Việt toàn dân cũng như những điểm khác biệt, có riêng của tiếng Thanh Hóa.

Những đặc trưng ngữ âm của tiếng Thanh Hóa khác biệt với tiếng Việt toàn dân thể hiện qua các biến thể. Trong số các biến thể này có những biến thể mang tính phổ quát chung cho cả khu vực nhưng cũng có những biến thể chỉ có riêng ở một vài điểm khảo sát.

Tiếng Thanh Hóa có 22 phụ âm đầu; trong đó có 11 biến thể khác với tiếng Việt toàn dân. Các biến thể của hệ thống phụ âm đầu vừa có những điểm giống với phương ngữ Bắc vừa có những đặc điểm giống với phương ngữ Trung; mặt khác cũng có những biến thể mang đặc trưng riêng của khu vực Thanh Hóa. Trong số các biến thể đang được sử dụng ở đây, có một số biến thể mang đặc trưng phát âm của địa phương nhưng cũng có những biến thể phản ánh sự phát triển của ngữ âm lịch sử tiếng Việt. Đây là những minh chứng, góp phần quan trọng trong việc nghiên cứu ngữ âm tiếng Việt.

Hệ thống vần tiếng Thanh Hóa có 16 biến thể. Các biến thể này chủ yếu xảy ra ở âm chính. Ở đây cũng tồn tại một số vần không có trong tiếng Việt toàn dân cũng như một số vần chỉ tồn tại rất ít ở một số thổ ngữ. Các biến thể vần đôi khi xuất hiện lẻ tẻ ở một số từ nhưng lại có tính đánh dấu, phổ biến ở nhiều khu vực khảo sát. Bên cạnh đó, các biến thể của hệ thống vần ở đây có nhiều điểm tương đồng với các biến thể hệ thống

vần  ở các thổ ngữ của phương ngữ Trung hay trong tiếng Mường. Đây chính là những tư liệu quan trọng giúp chúng ta có thể tìm hiểu sâu hơn về những vấn đề của ngữ âm lịch sử tiếng Việt.

Hệ thống thanh điệu tiếng Thanh Hóa thể hiện rõ tính chất 5 thanh; trong đó hiện tượng lẫn lộn giữa thanh hỏi và thanh ngã diễn ra phổ biến. Xu hướng phát âm thanh hỏi

thành thanh ngã diễn ra lẻ tẻ trong khi hiện tượng phát âm ngã thành hỏi là xu hướng chủ yếu.

Từ việc miêu tả các biến thể ngữ âm ở Thanh Hóa, chúng tôi đã quy nhóm, định vị địa bàn phân bố của các biến thể ngữ âm để làm cơ sở cho việc xây dựng bản đồ. Sử dụng các kỹ thuật và phương pháp xây dựng bản đồ dựa trên phần mềm ArcGIS 8.0 bản desktop, có 25 bản đồ biến thể ngữ âm tiếng Thanh Hóa đã được xây dựng; bao gồm 8 bản đồ biến thể phụ âm đầu, 15 bản đồ biến thể vần và 2 bản đồ biến thể thanh điệu

333 lượt xem
Sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại tỉnh Lâm Đồng (2010 - 2023) (Sách chuyên khảo)
Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Viện Khoa học xã hội vùng Trung Bộ và Tây Nguyên, TS. Trương Thị Hạnh (Chủ Biên)

Việt Nam là một quốc gia đang phát triển, nông nghiệp đóng vai trò bệ đỡ, chìa khóa của sự ổn định và phát triển nền kinh tế quốc gia. Trong những thập niên gần đây, nông nghiệp Việt Nam đang chịu sự tác động ngày càng cao của quá trình đô thị hóa, vấn đề an ninh lương thực, sự biến đổi khí hậu toàn cầu, sự gia tăng dân số... Bên cạnh đó, trong xu thế hội nhập quốc tế mới với sự bùng nổ của khoa học công nghệ đòi hỏi chất lượng nông sản cao tạo nên những thách thức rất lớn đối với sản xuất nông nghiệp.

Chính vì vậy, chiến lược đặt ra cần có những thay đổi và những bước đột phá trong sản xuất nông nghiệp để đảm bảo nhu cầu lương thực trong nước và xuất khẩu góp phần phát triển kinh tế - xã hội. Để đạt được mục tiêu đó, chúng ta không thể phát triển nông nghiệp theo chiều rộng như trước đây mà phải phát triển theo chiều sâu, lấy khoa học  -  công nghệ (KHCN) làm động lực, nòng cốt, thúc đẩy sản xuất phát triển.

Đảng và Nhà nước ta đã định hướng chiến lược phát triển nông nghiệp sang một bước tiến cao hơn và toàn diện hơn đó là nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao (NNUDCNC). Chiến lược đó được cụ thể hóa bằng các quyết định như: Quyết định số 176/QĐ-TTg ngày 29/1/2010 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án phát triển NNUDCNC đến năm 2020; Quyết định số 1895/QĐ-TTg ngày 17/12/2012 về phê duyệt Chương trình phát triển NNUDCNC thuộc Chương trình Quốc gia phát triển công nghệ cao đến năm 2020.

Nghị quyết số 06-NQ/TW, ngày 05/11/2016 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về thực hiện có hiệu quả tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, giữ vững ổn định chính trị - xã hội trong bối cảnh nước ta tham gia các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới với mục tiêu: “Hiện đại hóa, thương mại hóa nông nghiệp, chuyển mạnh sang phát triển nông nghiệp theo chiều sâu, sản xuất lớn, dựa vào khoa học - công nghệ, có năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh và giá trị gia tăng cao. Chuyển nền nông nghiệp từ sản xuất lương thực là chủ yếu sang phát triển nền nông nghiệp đa dạng phù hợp với lợi thế của từng vùng”. Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 16/06/2022 Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến 2045 cũng xác định nông nghiệp là lợi thế quốc gia, trụ đỡ của nền kinh tế, khuyến khích phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp xanh, hữu cơ, tuần hoàn. Đồng thời đưa nền nông nghiệp chuyển mạnh từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang phát triển kinh tế nông nghiệp gắn với nhu cầu thị trường; phát huy lợi thế vùng miền, địa phương, tổ chức sản xuất kinh doanh nông nghiệp theo chuỗi giá trị, dựa trên nền tảng khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo. Những chủ trương, chính sách trên khẳng định quan điểm nhất quán của Đảng, Nhà nước chú trọng về phát triển NNCNC. Lâm Đồng là một tỉnh miền núi thuộc khu vực Nam Tây Nguyên, có nhiều tiềm năng, lợi thế để phát triển nền nông nghiệp hàng hóa.

255 lượt xem
Xây dựng bộ chỉ số về thích ứng xã hội với dịch bệnh covid-19 (Sách chuyên khảo)
Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Viện Xã hội học và Tâm lý học, TS. Hồ Ngọc Châm (Chủ biên)

Đại dịch COVID-19 bùng phát vào cuối năm 2019 đã trở thành một phép thử khắc nghiệt và chưa từng có tiền lệ đối với toàn nhân loại. Chỉ trong một thời gian ngắn, cuộc khủng hoảng y tế này đã lan rộng khắp toàn cầu, gây ra những tổn thất to lớn về sinh mạng con người và tác động sâu rộng đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Từ hệ thống y tế bị quá tải, đứt gãy, đến nền kinh tế toàn cầu đối mặt với suy thoái, thị trường lao động rơi vào khủng hoảng, hàng triệu người mất việc làm và giảm thu nhập. Lĩnh vực giáo dục cũng không ngoại lệ khi hàng tỷ học sinh phải chuyển sang học trực tuyến, làm gia tăng khoảng cách về tiếp cận tri thức và gây ra những hệ lụy lâu dài về sức khỏe tinh thần.

Trong bối cảnh đó, Chính phủ các quốc gia đã phải đưa ra những quyết sách mạnh mẽ để ứng phó với đại dịch COVID-19. Tại Việt Nam, với nỗ lực của cả hệ thống chính trị và toàn dân, công tác phòng chống dịch bệnh luôn được đặt lên hàng đầu. Tuy nhiên, sự kéo dài và những biến chủng khó lường của virus đã cho thấy việc ngăn chặn và loại bỏ hoàn toàn dịch bệnh là một thách thức lớn.

Điều này đòi hỏi một sự thay đổi chiến lược căn bản: từ cố gắng dập dịch triệt để sang “thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19” theo tinh thần Nghị quyết số 128/NQ-CP của Chính phủ. Đây là bước chuyển quan trọng, đặt nền móng cho giai đoạn bình thường mới, vừa bảo vệ sức khỏe nhân dân, vừa phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội.

Quá trình chuyển đổi này đặt ra một câu hỏi lớn: làm thế nào để đo lường và đánh giá khả năng thích ứng của xã hội trước một cuộc khủng hoảng quy mô lớn như COVID-19? Chúng ta cần một bộ công cụ khoa học để theo dõi, giám sát và phân tích mức độ sẵn sàng, khả năng ứng phó và năng lực phục hồi của đất nước, từ cấp quốc gia đến cấp độ địa phương. Nhóm tác giả nhận thức rõ khoảng trống trong việc đo lường khả năng thích ứng của xã hội. Bối cảnh này càng trở nên đặc biệt quan trọng khi Việt Nam đang trong quá trình xây dựng Bộ chỉ số An sinh quốc gia. Vì vậy, việc nghiên cứu và phát triển một bộ chỉ số chuyên biệt về thích ứng xã hội với dịch bệnh là một yêu cầu cấp thiết và mang tính thời sự.

Cuốn sách Xây dựng bộ chỉ số về thích ứng xã hội với dịch bệnh COVID-19 ra đời chính từ yêu cầu thực tiễn đó. Mục tiêu tổng quát của cuốn sách là nghiên cứu, xây dựng một bộ chỉ số, cung cấp cơ sở khoa học cho việc đánh giá năng lực thích ứng của xã hội Việt Nam với đại dịch COVID-19. Để thực hiện mục tiêu này, cuốn sách sẽ trình bày một cách hệ thống cơ sở lý luận và phương pháp luận trong việc xây dựng chỉ số; thao tác hóa các khái niệm cốt lõi; xác định các thành phần và chỉ số cụ thể để đo lường. Không chỉ dừng lại ở lý thuyết, chúng tôi đã tiến hành thử nghiệm, tính toán và phân tích bộ chỉ số trên thực tế để đảm bảo tính khả thi và độ tin cậy. Từ đó, cuốn sách đưa ra những kiến nghị, đề xuất về cách thức áp dụng bộ chỉ số này vào thực tiễn quản lý, phục vụ công tác hoạch định chính sách tại các tỉnh, thành phố trên cả nước

261 lượt xem
Kiến trúc Pháp thuộc và phố
TS. KTS. Nguyễn Ngọc Tùng (Chủ biên), ThS. KTS. Nguyễn Phong Cảnh, TS. KTS. Trương Hoàng Phương, TS. KTS. Lê Minh Sơn, TS. KTS. Nguyễn Vũ Minh, ThS. Trần Thị Thùy Hương, ThS. KTS. Nguyễn Quang Huy, TS. KTS. Nguyễn Vũ Trọng Thi, ThS. KTS. Trần Đình Tuấn An

Trong bối cảnh nhiều công trình kiến trúc Pháp thuộc ở Huế đang xuống cấp hoặc bị thay thế, việc nghiên cứu và bảo tồn các giá trị kiến trúc – lịch sử trở nên đặc biệt cần thiết. Cuốn chuyên khảo “Kiến trúc Pháp thuộc và phố Tây tại thành phố Huế” được biên soạn nhằm đáp ứng yêu cầu đó, không chỉ cung cấp tư liệu tham khảo cho những người quan tâm đến di sản kiến trúc, mà còn góp phần nâng cao nhận thức về bảo tồn trong quá trình phát triển đô thị bền vững.

Tác phẩm là kết quả khảo sát 89 công trình Pháp thuộc, đem lại cái nhìn toàn diện về kiến trúc và đô thị Huế thời kỳ này. Sách giới thiệu các phong cách tiêu biểu như Tiền thuộc địa, Tân cổ điển, Địa phương Pháp, Art Deco, Đông Dương, đồng thời phân tích sự hình thành phố Lê Lợi, những biến đổi trong quy hoạch và ảnh hưởng của nó đối với tiến trình phát triển đô thị Huế.

7729 lượt xem