Điện tử - Viễn thông - CNTT
Viet Nam Information and Communications Technology 2012
Bộ Thông tin và Truyền thông
Apart from the main purpose of the book which is to provide a realistic and comprehensive panorama of the current status of the ICT development in Viet Nam, the 2012 White Book also focuses on the role of ICT as a critical infrastructure for economic and social development as determined in the Resolution No.13-NQ/TW at the 4th Conference of the Central Executive Committee (Term XI) of the Communist Party of Viet Nam. It analyzes the situation and orientation of the development of the VIBrand -Viet Nam ICT brand name products and services. Also from 2012, the White Book will be supplemented and updated with reports outlining overall situation of the ICT development in the year to reflect a deeper assessment of the Industry. In terms of content and layout of this edition, the White Book is continuously improved so that it is easy and convenient for readers. Hopefully, the book will be a useful reference for various government agencies in formulating policies, for domestic and foreign organizations and enterprises in preparing their business strategies as well as in seeking opportunities for investment and cooperation in ICT in Viet Nam.
1245 lượt xem
Sách trắng lĩnh vực phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử Việt Nam năm 2024
Bộ Thông tin và Truyền thông , Cục Phát thanh truyền hình và Thông tin điện tử

Sách Trắng PTTH&TTĐT năm 2024 đánh dấu lần đầu Sách Trắng lĩnh vực chuyên ngành được xây dựng, phát hành. Kế thừa và phát triển từ Sách Trắng Công nghệ thông tin và Truyền thông Việt Nam, bao gồm các lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Thông tin và Truyền thông được ban hành trong 13 năm qua, Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử mong muốn Sách Trắng PTTH&TTĐT năm 2024 sẽ là cẩm nang tham khảo phục vụ nhu cầu tra cứu thông tin, số liệu, phục vụ chỉ đạo, điều hành và xây dựng chính sách lĩnh vực phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử nhằm mục tiêu phát triển ngành.

3780 lượt xem
INTERNATIONAL CONFERENCE DIGITAL TRANSFORMATION IN TRAINING HUMAN RESOURCES FOR CULTURAL INDUSTRY
Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương

The Fourth Industrial Revolution and the ongoing wave of digital transformation are profoundly influencing all areas of life worldwide, particularly the Cultural Industry. Digital technology has fundamentally reshaped the models of production, distribution, and consumption of cultural products, while simultaneously opening up boundless creative spaces through emerging forms such as digital art, virtual reality, and digital content platforms. This transformation presents an urgent need for innovation in education and training to provide human resources capable of adapting to, and leading the evolution of the Cultural Industry in the digital era.
The position of Cultural Industry is increasingly recognized as a key economic sector that plays an essential role in driving economic growth, generating employment, and serving as an effective means of preserving, promoting, and disseminating national identity and cultural values globally. This profound transformation sets forth new and demanding requirements for human resources.
Traditional knowledge alone is no longer sufficient; the market now seeks for professionals who can integrate artistic thinking, creative business management skills, and the ability to apply digital technology to generate high-value cultural products in the digital environment.

5630 lượt xem
Các giải pháp công nghệ mới trong mạng chuyển mạch gói & Burst quang
ThS. Cao Hồng Sơn, TS. Đặng Thế Ngọc
Trong kỷ nguyên công nghệ số hiện nay, nhu cầu trao đổi thông tin của con người ngày càng tăng, đòi hỏi chất lượng cao hơn với nhiều dịch vụ hơn đã gây ra sự bùng nổ về lưu lượng, do vậy nhu cầu về độ rộng băng tần ngày càng tăng đột biến. Tuy nhiên, cấu trúc mạng và các công nghệ truyền tải vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu này, bởi vì công nghệ mạng đang dựa vào chuyển mạch kênh và ghép bước sóng để chuyển tải lưu lượng giữa hai nút đầu cuối - đầu cuối, đồng thời chuyển mạch gói đang sử dụng mạng lai, tiêu đề gói được xử lý theo phương pháp điện. Xử lý tiêu đề gói theo cách như vậy vừa có thể gây ra sai sót, tăng mức tiêu thụ năng lượng, tăng giá thành thiết bị và làm chậm tốc độ truyền tải. Nói một cách khác là đánh mất tính trong suốt của truyền tải tín hiệu quang. Để có thể khắc phục các nhược điểm nêu trên, cần phải đưa ra một giải pháp công nghệ mới nhằm loại bỏ hoàn toàn việc sử dụng điện tử trong điều khiển cũng như trong xử lý các gói quang tại các nút của mạng chuyển mạch gói/ burst quang. Đó chính là nội dung của cuốn sách “Các giải pháp công nghệ mới trong mạng chuyển mạch gói và Burst quang” do TS. Đặng Thế Ngọc và ThS. Cao Hồng Sơn biên soạn. Nội dung cuốn sách gồm 5 chương, cụ thể như sau: Chương 1: Mạng truyền tải thế hệ sau Chương 2: Mạng chuyển mạch gói quang Chương 3: Xử lý tín hiệu toàn quang trong chuyển mạch gói Chương 4: Cấu trúc mạng chuyển mạch Burst Chương 5: Lập mô hình mạng toàn quang tương lai không sử dụng đệm giải quyết xung đột Nội dung cuốn sách được trình bày một cách khoa học, từ cơ bản đến nâng cao, từ cơ sở lý thuyết đến những ví dụ cụ thể ứng dụng trong thực tiễn. Bên cạnh đó, bạn đọc còn được giới thiệu về một số thành quả bước đầu của các nhà nghiên cứu khoa học trên thế giới về chuyển mạch gói/burst toàn quang. Hy vọng các kỹ sư viễn thông, nhà nghiên cứu, các giảng viên và đông đảo sinh viên chuyên ngành Viễn thông sẽ tìm thấy ở cuốn sách các kiến thức, thông tin bổ ích và quí giá để phục vụ cho công việc hay công tác giảng dạy, học tập của mình.
1608 lượt xem
Sổ tay phòng chống mã độc và tấn công mạng cho người dùng máy tính
Bộ Thông tin và Truyền thông
Khi công nghệ thông tin, mạng Internet ngày càng phát triển thì nhu cầu sử dụng Internet của người dùng ngày càng tăng và đây cũng là lúc xuất hiện nguy cơ mất an toàn thông tin. Nổi bật là các nguy cơ tấn công vào người dùng từ các tin tặc và lây nhiễm mã độc vào các hệ thống máy tính. Mã độc do chính các tin tặc lập trình tạo ra, xuất hiện bất kỳ ở đâu trên môi trường của các thiết bị điện tử như các đĩa mềm, thiết bị ngoại vi USB, máy tính đến môi trường trên Internet như các website, trong các tin nhắn, trong hòm thư điện tử của người dùng, trong các phần mềm miễn phí… Nếu để tin tặc sử dụng mã độc để lây lan vào một máy tính hoặc hệ thống mạng sẽ gây ra những hậu quả khó lường. Hiện nay có nhiều loại mã độc xuất hiện ở các dạng khác nhau, chạy trên nhiều môi trường khác nhau như Windows, Linux, MacOS, Android, iOS… đã đặt ra những thách thức lớn trong việc phòng chống mã độc và tấn công mạng cho người dùng máy tính. Ngày 19 tháng 6 năm 2015, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 893/QĐ-TTg phê duyệt “Đề án tuyên truyền, phổ biến, nâng cao nhận thức và trách nhiệm về an toàn thông tin đến năm 2020”, trong đó Bộ Thông tin và Truyền thông được giao một số nhiệm vụ. Thực hiện nhiệm vụ Lãnh đạo Bộ giao, Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông đã phối hợp với các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ và các chuyên gia biên soạn, xuất bản cuốn sách “Sổ tay phòng chống mã độc và tấn công mạng cho người dùng máy tính” nhằm góp phần phòng ngừa, hạn chế những hành vi gây mất an toàn, an ninh mạng hiện nay. Nội dung của cuốn sách gồm 7 chương: Chương 1: Tổng quan về tấn công mạng Chương 2: Những nguyên tắc cơ bản đảm bảo an toàn thông tin cho người dùng Chương 3: Bảo vệ máy tính người dùng Chương 4: Bảo vệ điện thoại Smartphone và máy tính bảng Chương 5: Bảo vệ tin nhắn và cuộc gọi Chương 6: An toàn mạng xã hội Chương 7: Bảo vệ mức nâng cao Ngoài ra nội dung cuốn sách còn có phần Phụ lục giới thiệu một số công cụ đảm bảo an toàn cho người dùng trên Internet và hướng dẫn thiết lập an toàn cho phần mềm Antivirus. Hy vọng cuốn sách này sẽ giúp người dùng hiểu được tác hại của mã độc, các hình thức tấn công mạng, từ đó có ý thức, kỹ năng bảo vệ cho chính bản thân mình và cộng đồng khi sử dụng máy tính và các thiết bị thông minh kết nối Internet, mạng xã hội.
3760 lượt xem
KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC TẾ Chuyển đổi số trong đào tạo nguồn nhân lực công nghiệp văn hóa
Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương

Cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 và làn sóng chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn thế giới, tác động sâu sắc đến mọi lĩnh vực, đặc biệt là lĩnh vực Công nghiệp Văn hóa. Công nghệ số đã thay đổi triệt để mô hình sản xuất, phân phối và tiêu thụ sản phẩm văn hóa, đồng thời mở ra không gian sáng tạo vô tận với các loại hình mới như nghệ thuật số, thực tế ảo và nền tảng nội dung số. Sự chuyển dịch này đặt ra yêu cầu cấp thiết về đổi mới trong đào tạo để cung cấp nguồn nhân lực có đủ năng lực thích ứng và dẫn dắt sự phát triển của Công nghiệp Văn hóa trong kỷ nguyên số.
Vị thế của Công nghiệp Văn hóa ngày càng được xác định là một ngành kinh tế mũi nhọn, có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo ra việc làm, đồng thời là phương tiện hữu hiệu để bảo tồn, phát huy bản sắc và quảng bá hình ảnh quốc gia ra thế giới. Sự chuyển dịch sâu rộng này đặt ra những yêu cầu mới và khắt khe đối với nguồn nhân lực. Nền tảng kiến thức truyền thống không còn đủ, thị trường đang tìm kiếm những chuyên gia có khả năng kết hợp nhuần nhuyễn giữa tư duy nghệ thuật, kỹ năng quản lý kinh doanh
sáng tạo và năng lực ứng dụng công nghệ số để tạo ra các sản phẩm văn hóa có giá trị cao trong môi trường số.

2384 lượt xem
HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA 2026 “Toán học và Công nghệ thông tin trong kỷ nguyên số: Thách thức và cơ hội”
Trường Đại học Hải Dương

LỜI NÓI ĐẦU
Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và tiến trình chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu, Toán học và Công nghệ thông tin ngày càng khẳng định vai trò nền tảng trong sự phát triển của khoa học, công nghệ và nền kinh tế tri thức. Những bước tiến vượt bậc trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, học máy, phân tích dữ liệu lớn, an toàn thông tin hay tính toán hiệu năng cao đều được xây dựng trên cơ sở các lý thuyết toán học hiện đại cùng các phương pháp và công cụ của công nghệ thông tin. Sự gắn kết chặt chẽ giữa Toán học và Công nghệ thông tin không chỉ thúc đẩy sự phát triển của khoa học cơ bản và khoa học ứng dụng, mà còn tạo ra những động lực quan trọng cho đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.
Trong bối cảnh đó, yêu cầu nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và tăng cường ứng dụng tri thức khoa học vào thực tiễn ngày càng trở nên cấp thiết.
Các cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu và cộng đồng khoa học cần không ngừng đổi mới tư duy nghiên cứu, thúc đẩy các hướng nghiên cứu liên ngành, cập nhật nội dung và phương pháp đào tạo, đồng thời tăng cường hợp tác học thuật nhằm nâng cao hiệu quả nghiên cứu và khả năng ứng dụng của các kết quả khoa học.
Nhằm tạo diễn đàn học thuật để các nhà khoa học, giảng viên, nhà nghiên cứu và chuyên gia trao đổi các kết quả nghiên cứu mới, chia sẻ kinh nghiệm và thảo luận những vấn đề khoa học và thực tiễn liên quan đến sự phát triển của Toán học và Công nghệ thông tin trong bối cảnh chuyển đổi số, Trường Đại học Hải Dương tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Toán học và Công nghệ thông tin trong kỷ nguyên số: Thách thức và cơ hội” vào ngày 27 tháng 3 năm 2026 tại Trung tâm Văn hóa Xứ Đông, phường Tân Hưng, thành phố Hải Phòng. Kỷ yếu hội thảo tập hợp hơn 60 bài báo khoa học của các nhà nghiên cứu, giảng viên và chuyên gia đến từ nhiều trường đại học và viện nghiên cứu trong cả nước. Nội dung các bài viết tập trung vào các hướng nghiên cứu như Toán học, Toán ứng dụng, khoa học dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, công nghệ thông tin và các nghiên cứu liên ngành giữa Toán học và Công nghệ thông tin. Các công trình được tuyển chọn không chỉ góp phần làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn đang được quan tâm mà còn gợi mở nhiều hướng nghiên cứu và ứng dụng mới trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ của khoa học và công nghệ số.
Ban Biên tập Kỷ yếu Hội thảo trân trọng cảm ơn sự tham gia và đóng góp quý báu của các nhà khoa học, các tác giả; đồng thời cảm ơn Ban Tổ chức, các tiểu ban chuyên môn hội thảo cùng các đơn vị liên quan đã tích cực phối hợp trong quá trình tổ chức hội thảo và biên tập, xuất bản kỷ yếu.
Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong quá trình tuyển chọn và biên tập, kỷ yếu khó tránh khỏi những hạn chế nhất định. Ban Biên tập rất mong tiếp tục nhận được các ý kiến đóng góp của các nhà khoa học và bạn đọc để kỷ yếu ngày càng hoàn thiện hơn.
BAN BIÊN TẬP KỶ YẾU

1746 lượt xem
HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA TÁC ĐỘNG CỦA THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ ĐỐI VỚI MÔI TRƯỜNG
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO, TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGUYỄN TẤT THÀNH

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, thương mại điện tử đã trở thành một phần không thể thiếu trong nền kinh tế toàn cầu. Sự xuất hiện và lan tỏa của thương mại điện tử không chỉ thay đổi cách thức kinh doanh, mà còn mở rộng khả năng tiếp cận sản phẩm và dịch vụ, giúp kết nối các thị trường và người tiêu dùng trên khắp thế giới. Thương mại điện tử mang đến cho chúng ta sự tiện lợi chưa từng có, khả năng tiếp cận thị trường không giới hạn và tạo động lực mới cho nền kinh tế. Bên cạnh những lợi ích rõ ràng, thương mại điện tử cũng đặt ra những vấn đề lớn cần được xem xét một cách nghiêm túc, đặc biệt là tác động của nó đối với môi trường tự nhiên. Tại giao điểm của tiến bộ công nghệ và nhu cầu phát triển bền vững, việc nghiên cứu và hiểu rõ tác động của thương mại điện tử đối với môi trường không chỉ mang tính cấp thiết mà còn là một yêu cầu không thể thiếu trong quá trình hoạch định chính sách và phát triển chiến lược kinh doanh.

995 lượt xem
Ứng dụng công nghệ số trong sản xuất, bảo quản, chế biến và tiêu thụ sản phẩm tại hộ gia đình/hợp tác xã
TS. Nguyễn Mạnh Cường

Ứng dụng công nghệ số trong sản xuất, bảo quản, chế biến và tiêu thụ sản phẩm tại hộ gia đình/hợp tác xã là cuốn sách tập trung giới thiệu vai trò và lợi ích của công nghệ số trong toàn bộ chuỗi giá trị nông nghiệp và kinh tế hộ. Nội dung sách trình bày các giải pháp ứng dụng công nghệ số trong tổ chức sản xuất, quản lý quy trình, truy xuất nguồn gốc, bảo quản và chế biến sản phẩm. Đồng thời, sách phân tích cách thức tận dụng nền tảng số, thương mại điện tử và mạng xã hội để mở rộng thị trường, nâng cao hiệu quả tiêu thụ sản phẩm. Cuốn sách cũng chỉ ra những khó khăn, hạn chế trong quá trình chuyển đổi số ở hộ gia đình và hợp tác xã hiện nay. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất các mô hình, giải pháp phù hợp nhằm nâng cao năng lực quản lý, tăng giá trị gia tăng và phát triển bền vững cho khu vực kinh tế nông thôn.

620 lượt xem
Sáng tạo trong thuật toán và lập trình với C++ và Python (Tập 7)
Nguyễn Xuân Huy
Với mục đích cung cấp những kiến thức cơ bản về lập trình trong C++ và Python cho các bạn học sinh, sinh viên và những bạn đọc muốn tự hoàn thiện tri thức trong lĩnh vực giải thuật và lập trình; Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông tiếp tục xuất bản cuốn sách “Sáng tạo trong thuật toán và lập trình với C++ và Python” (tập 7) do PGS, TSKH. Nguyễn Xuân Huy biên soạn. Cuốn sách này là tập tiếp theo của các tập trước đã xuất bản.
2617 lượt xem
Hệ thống DNS - Kiến trúc, quản trị, tối ưu, đảm bảo an toàn và ứng dụng công nghệ mới
Trung tâm Internet Việt Nam (Vnnic)

Trước yêu cầu đảm bảo an toàn, ổn định và bền vững cho hạ tầng Internet quốc gia, việc xây dựng một tài liệu chuyên môn về DNS có tính hệ thống, toàn diện, cập nhật và phù hợp với đặc thù kỹ thuật - quản lý tại Việt Nam là hết sức cần thiết. Cuốn sách cung cấp tri thức chuyên sâu về kiến trúc, quản trị, vận hành, tối ưu và bảo mật hệ thống DNS, đồng thời cập nhật các xu hướng công nghệ mới như DNS trong môi trường IPv6, DNSSEC, Anycast, CDN, DNS-over-HTTPS/TLS cũng như ứng dụng, tích hợp DNS với các công nghệ mới như 5G, IoT, AI, Blochchain, Edge-Computing, ...

Bên cạnh các nội dung lỹ thuyết, sách còn tập trung vào các hướng dẫn triển khai thực tiễn, gắn với nhu cầu và điều kiện kỹ thuật tại các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp tại Việt Nam.

6524 lượt xem
Cấu trúc dữ liệu và thuật toán (Phân tích và cài đặt trên C/C++) - Tập 1
Trần Thông Quế

Trong thời đại bùng nổ công nghệ thông tin như hiện nay, dữ liệu đang được sinh ra ngày càng nhiều và dưới nhiều hình thức khác nhau. Việc xử lý để ứng dụng kho dữ liệu quý giá đó như thế nào để đạt được hiệu quả cao nhất luôn là vấn đề được rất nhiều những chuyên gia về công nghệ thông tin đặc biệt quan tâm. Chính vì lý do đó mà Cấu trúc dữ liệu và thuật toán vẫn luôn là một chủ đề mà ngày càng được đầu tư nghiên cứu và phát triển; không bị lỗi thời trong bất cứ xu hướng nào của lĩnh vực Công nghệ thông tin, việc phát triển để thuật toán ngày một hoàn thiện hơn gần như chưa bao giờ dừng lại và thậm chí là không có giới hạn.
Trước nhu cầu thiết thực cần tìm hiểu của bạn đọc, tác giả Trần Thông Quế - giảng viên cao cấp đã có trên 35 năm kinh nghiệm giảng dạy ở lĩnh vực Công nghệ thông tin và luôn tâm huyết với chủ đề này đã phối hợp với Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông (Bộ Thông tin và Truyền thông) xuất bản bộ sách “Cấu trúc dữ liệu và thuật toán - Phân tích và cài đặt trên C/C++”, gồm 2 tập:
Tập 1 gồm 5 chương:
Chương 1: Các khái niệm chung về thuật toán và cấu trúc dữ liệu
Chương 2: Tìm kiếm trong và sắp xếp trong
Chương 3: Một số chiến lược thiết kế thuật toán
Chương 4: Các kiểu dữ liệu trừu tượng và biến nhớ động
Chương 5: Cấu trúc cây (Tree Structure)
Tập 2 gồm 4 chương:
Chương 1: Sắp xếp ngoài
Chương 2: Phép băm và bảng băm
Chương 3: Cây đỏ đen
Chương 4: Cây 2-3-4 và B-cây
Với kinh nghiệm nhiều năm giảng dạy, tác giả đã lựa chọn cách tiếp cận đơn giản hóa các vấn đề phức tạp, từ cơ bản đến nâng cao. Nội dung cuốn sách được trình bày một cách chi tiết, dễ hiểu, sau mỗi nội dung đều có ví dụ minh họa, sau mỗi thuật toán đều được đánh giá độ phức tạp và cài đặt demo. Trong lần tái bản này, tác giả bổ sung thêm code cài đặt thuật toán Post Sort để thuật toán được hoàn thiện hơn. Chính vì vậy, cuốn sách này hướng tới đối tượng độc giả đông đảo, từ những bạn đọc mới làm quen tới những bạn đọc đã có kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực này. Đây thực sự là tài liệu bổ ích dành cho sinh viên, giảng viên, lập trình viên cũng như các chuyên gia về công nghệ thông tin có nhu cầu tìm hiểu và nghiên cứu.

3065 lượt xem
IPv6 toàn tập - Làm chủ giao thức Internet thế hệ mới
Trung tâm Internet Việt Nam (Vnnic)

"IPv6 toàn tập - Làm chủ giao thức thế hệ mới" là tài liệu hữu ích cho sinh viên, kỹ sư, quản trị hệ thống và những người đang chuẩn bị cho tương lại số. Cuốn sách không chỉ đi từ căn bản đến nâng cao mà còn tích hợp ví dụ thực tế, bài tập và công cụ hỗ trợ, giúp triển khai IPv6 hiệu quả, tiết kiệm và an toàn.

Đây cũng là lời tri ân đến cộng đồng công nghệ Việt Nam - những người đang kiến tạo tương lai số cho đất nước/ Hành trình từ IPv4 sáng IPv6 không chỉ là đổi mới kỹ thuật, mà là cuộc cách mạng xây dựng nền tảng Internet sẵn sàng cho IoT, 5G, AI và các công nghệ tương lai.

8701 lượt xem
Ẩn giấu thông tin
TS. Nguyễn Đức Tuấn
Trao đổi thông tin là một thuộc tính đặc trưng cho sự sống của muôn loài, từ những sinh vật đơn giản nhất cho đến con người. Đặc biệt, đối với quá trình tiến hóa và phát triển của con người và xã hội loài người, thông tin luôn là một tài sản rất có giá trị. Vì vậy đã từ rất lâu, con người luôn tìm mọi cách để có thể truyền đi các thông tin quan trọng một cách an toàn. Nội dung cuốn sách giới thiệu về sự xuất hiện và ứng dụng của việc ẩn giấu thông tin trong lịch sử đồng thời trình bày các khái niệm cơ bản về ẩn giấu thông tin; các kỹ thuật ẩn giấu thông tin; các khái niệm cơ bản về viết phủ và các ứng dụng của kỹ thuật này trong việc truyền các thông tin cần bảo mật; cách thức truyền tin một cách bí mật bằng cách sử dụng các mạng xã hội đang rất phổ biến hiện nay. Chương 1: TỔNG QUAN VỀ ẨN GIẤU THÔNG TIN Chương 2: VIẾT PHỦ Chương 3: VIẾT PHỦ VỚI ẢNH SỐ Chương 4: VIẾT PHỦ TRONG CÁC TỆP ÂM THANH Chương 5: ẨN GIẤU DỮ LIỆU TRONG CÁC BỘ PHIM Chương 6: TRUYỀN THÔNG TIN MẬT VỚI MẠNG XÃ HỘI
2239 lượt xem
Đại số tuyến tính và ứng dụng trong Trí tuệ nhân tạo và Xử lý ngôn ngữ tự nhiên (Sách chuyên khảo)
PGS.TS Huỳnh Công Pháp

GIỚI THIỆU TỔNG QUAN

Trong kiến trúc tổng thể của Trí tuệ nhân tạo (AI) và Xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP) hiện đại, đại số tuyến tính là nền tảng toán học chi phối cách dữ liệu được biểu diễn, biến đổi và kết hợp để tạo ra tri thức. Nếu xem xác suất–thống kê cung cấp nguyên lý mô hình hoá sự bất định và xây dựng tiêu chuẩn đánh giá, còn giải tích cung cấp cơ chế tối ưu hoá để mô hình tự điều chỉnh tham số, thì Đại số tuyến tính (Linear Algebra) chính là ngôn ngữ cấu trúc hoá toàn bộ phép tính trong học sâu: từ biểu diễn ngôn ngữ đến cơ chế suy luận và kiến trúc mạng.

Điểm xuất phát của NLP hiện đại là việc chuyển đổi ngôn ngữ rời rạc (token, từ, câu) thành các đối tượng liên tục trong không gian nhiều chiều. Quá trình đó được thực hiện bằng embeddings với mỗi đơn vị ngôn ngữ được gán một vector . Từ đây, hầu hết các phép toán cốt lõi của mô hình trở thành các phép biến đổi tuyến tính và phép toán trên ma trận/tensor: các tầng tuyến tính, chuẩn hoá, chiếu không gian, rút trích đặc trưng, và ghép nối thông tin. Trong Transformer, Attention có thể được nhìn như một chuỗi thao tác đại số tuyến tính trên các ma trận truy vấn-khóa-giá trị (Q, K, V), trong đó tích vô hướng, nhân ma trận và chuẩn hoá đóng vai trò trung tâm để lượng hoá mức độ liên quan và tổng hợp ngữ cảnh.

Trên bình diện tối ưu hoá và suy luận, đại số tuyến tính còn là nền tảng để hiểu hình học của không gian biểu diễn: chuẩn (norm) và khoảng cách để đo độ tương đồng ngữ nghĩa, trực giao và phép chiếu để tách thành phần thông tin, trị riêng và phân rã ma trận để phân tích cấu trúc (PCA, SVD), cũng như điều kiện tốt của bài toán để đảm bảo tính ổn định tính toán. Trong huấn luyện mô hình, các đối tượng gradient và cập nhật tham số cũng được biểu diễn dưới dạng vector–ma trận, cho phép triển khai hiệu quả trên phần cứng song song (GPU/TPU).

Vì vậy, cuốn sách Đại số tuyến tính và ứng dụng trong Trí tuệ nhân tạo và Xử lý ngôn ngữ tự nhiên sẽ hệ thống hoá các khái niệm Đại số tuyến tính cốt lõi như vector, không gian vector, tích vô hướng, chuẩn và khoảng cách, ma trận và phép biến đổi tuyến tính, hệ phương trình tuyến tính, trị riêng–vector riêng, các phép phân rã (đặc biệt SVD), cùng các đối tượng tensor và phép toán liên quan, đặc biệt là ứng dụng cụ thể trong các mô hình AI và NLP như xây dựng và phân tích embeddings, attention, giảm chiều, nén biểu diễn, đánh giá tương đồng ngữ nghĩa và thiết kế kiến trúc tính toán hiệu quả.

Cuốn sách không tập trung chi tiết và sâu về kiến thức Đại số tuyến tính mà chỉ hệ thống hóa lại kiến thức toán nền tảng và ứng dụng trong AI và NLP. Mục tiêu của cuốn sách là hướng đến việc thu hẹp khoảng cách giữa toán học trừu tượng với ứng dụng trong khoa học–kỹ thuật, đặc biệt trong AI và NLP. Từ định nghĩa và công thức, người học sẽ được trải nghiệm thú vị việc ứng dụng Đại số tuyến tính để xây dựng hệ thống AI và NLP thực tế với đầy đủ các bước của quy trình từ xây dựng dữ liệu, tiền xử lý, vector hóa dữ liệu, xây dựng mô hình, cài đặt thuật toán, chạy thử nghiệm, trực quan hóa kết quả và phân tích chỉ số đánh giá. Tác giả kỳ vọng rằng, thông qua trải nghiệm này, bạn đọc sẽ nhận thức rõ lớp toán học nền tảng nằm bên dưới mỗi mô hình và thuật toán AI/NLP, từ đó có nền móng vững chắc để tiếp tục nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo một cách bền vững.

 

570 lượt xem
IS-Bok 2.0 - Bộ Kiến thức cốt lõi về an toàn thông tin
AiSP (Advance Connect Excel), VNISA (Vietnam Information Security Association), Alex Lim Wee Meng, Prof Steven Wong Kai Juan, Samson Yeow

Cuốn sách Bộ Kiến thức cốt lõi về an toàn thông tin (IS-BOK) 2.0 là tài liệu quan trọng giúp các chuyên gia an toàn thông tin xây dựng nền tảng kiến thức và cập nhật các xu hướng mới trong lĩnh vực này. Do Hiệp hội AiSP phát triển với sự hỗ trợ từ CSA và IMDA, IS-BOK 2.0 kế thừa phiên bản đầu tiên (2009) và phản ánh sự phát triển nhanh chóng của an toàn mạng tại Singapore. Nội dung sách liên kết với Khung kỹ năng ICT quốc gia, tham khảo luật và thực tiễn quốc tế, góp phần xây dựng một hệ sinh thái an ninh mạng năng động, luôn được cập nhật và mở rộng hợp tác toàn cầu.

6904 lượt xem