Năm 1997, Việt Nam chính thức kết nối vào mạng máy tính toàn cầu Internet. Từ đó đến nay, Việt Nam luôn là một trong những quốc gia có tỷ lệ tăng trưởng số người sử dụng Internet cao nhất trên thế giới. Theo số liệu mới được công bố bởi Tổ chức thống kê số liệu Internet quốc tế (internetworldstats), tính đến tháng 6/2015, Việt Nam đã có 45,5 triệu người (tương đương 48% dân số) sử dụng Internet. Bên cạnh những lợi ích, Internet cũng ẩn chứa nhiều rủi ro cho mọi đối tượng người dùng. Điều này đã chứng minh qua thực tế nhiều năm nay. Internet đã trở thành không phải một “mảnh đất màu mỡ” mà là một miền không gian vô cùng hấp dẫn cho đủ loại tội phạm, từ những kẻ lừa đảo vặt cho đến các tổ chức khủng bố. Nạn nhân cũng rất đa dạng, từ những người dân bình thường cho đến các công ty đa quốc gia và cả những siêu cường quốc trên thế giới. Trong đó, người ta thường nhắc đến những cuộc tấn công mạng vào các công ty, tổ chức lớn với mức thiệt hại nhiều triệu USD. Nhưng thực tế thì đối tượng dễ bị tổn thương hơn cả lại chính là những người dân bình thường – những người có hiểu biết hạn chế về những hiểm họa rình rập họ khi họ tham gia vào mạng Internet - với mức thiệt hại khi xảy ra sự cố có thể chỉ vài trăm ngàn đồng, cũng có thể lên đến hàng tỷ đồng. Với mục đích tuyên truyền, phổ biến và nâng cao nhận thức về công tác đảm bảo an toàn thông tin mạng, Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông đã phối hợp với các chuyên gia thuộc Học viện Kỹ thuật Mật mã xuất bản cuốn sách “Tuyên truyền, phổ biến và nâng cao nhận thức về công tác đảm bảo an toàn thông tin mạng” nhằm cung cấp cho bạn đọc những thông tin căn bản nhất, sát với thực tế nhất về vấn đề này; qua đó bạn đọc sẽ hình dung được những hiểm họa mà họ sẽ phải đối mặt khi sử dụng dịch vụ mạng Internet. Họ cũng sẽ nhận thức được rằng không chỉ những công ty, tổ chức lớn mới cần phải quan tâm đến vấn đề đảm bảo an toàn thông tin, mà mỗi một người dân bình thường cũng phải có hiểu biết về vấn đề này. Và bạn đọc cũng sẽ được cung cấp những kiến thức căn bản về cách thức phòng tránh các tấn công từ mạng. Cuốn sách này được cấu trúc thành bốn chương. Chương thứ nhất là chương tổng quan, làm sáng tỏ khái niệm an toàn thông tin và hiểm họa an toàn thông tin, phần nội dung chính của chương là bức tranh tình hình an toàn thông tin trên thế giới và trong nước trong thời gian vừa qua. Chương thứ hai điểm qua một số văn bản quy phạm pháp luật về lĩnh vực an toàn thông tin, hoặc trong nội dung có những quy phạm liên quan đến an toàn thông tin, trong đó giới thiệu chi tiết về Luật an toàn thông tin mạng. Chương thứ ba trình bày về những nguy cơ mất an toàn thông tin trên mạng Internet nói riêng và trên mạng máy tính nói chung. Những nguy cơ được đề cập ở đây là rất thực tế, chúng hoàn toàn có thể xảy ra với bất kỳ người nào, bất kỳ hệ thống nào có kết nối vào mạng. Và chương thứ tư trình bày về các giải pháp đảm bảo an toàn thông tin trên mạng. Các giải pháp được cung cấp ở mức căn bản để phù hợp với đông đảo đối tượng bạn đọc từ cán bộ, viên chức, đơn vị hoạt động trong lĩnh vực công nghệ thông tin và bạn đọc có nhu cầu tìm hiểu về nội dung này; và quan trọng là nó mang lại cái nhìn tổng thể về giải pháp đảm bảo an toàn thông tin mạng.

Trong 5 năm xây dựng và phát hành, Sách Trắng về Công nghệ thông tin và Truyền thông đã trở thành tài liệu uy tín thường niên của Bộ Thông tin và Truyền thông, đã và đang được cộng đồng CNTT-TT trong và ngoài nước đánh giá cao và thường xuyên sử dụng. Năm 2013, ngành CNTT-TT đạt được những bước tăng trưởng ổn định trong điều kiện nền kinh tế Việt Nam bắt đầu có tín hiệu hồi phục trở lại. Ngày 16/10/2013, Chính phủ ban hành Nghị định số 132/2013/NĐ-CP quy định về cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của Bộ Thông tin và Truyền thông nhằm tiếp tục tăng cường vai trò quản lý nhà nước của Bộ Thông tin và Truyền thông, đáp ứng yêu cầu phát triển ngành, đồng thời phục vụ doanh nghiệp và người dân tốt hơn. Đầu năm 2014, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định thành lập Ủy ban Quốc gia về ứng dụng công nghệ thông tin. Đặc biệt, ngày 01/7/2014, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 36-NQ/TW về đẩy mạnh ứng dụng, phát triển CNTT đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và hội nhập quốc tế. Điều này khẳng định một lần nữa quyết tâm của Đảng và Chính phủ trong việc đẩy mạnh sự nghiệp ứng dụng và phát triển CNTT, tạo đột phá cho phát triển kinh tế - xã hội. So với những năm trước, Sách Trắng 2014 được biên soạn theo kết cấu mới với từng lĩnh vực quản lý nhà nước của ngành CNTT-TT song vẫn phù hợp với thông lệ quốc tế để thuận tiện cho việc tra cứu, sử dụng. Ngoài ra, Sách Trắng 2014 bổ sung thêm nhiều thông tin hữu ích như: cơ cấu xuất nhập khẩu sản phẩm phần cứng, điện tử, các kênh phát thanh - truyền hình, trang thông tin điện tử, trò chơi trực tuyến và mạng xã hội, nghiên cứu - phát triển ngành CNTT-TT. Hy vọng sách Trắng 2014 sẽ tiếp tục đáp ứng tốt hơn nhu cầu cập nhật thông tin về ngành CNTT-TT đối với các cơ quan quản lý nhà nước cũng như các tổ chức, doanh nghiệp trong và ngoài nước.

LỜI NÓI ĐẦU
Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và tiến trình chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu, Toán học và Công nghệ thông tin ngày càng khẳng định vai trò nền tảng trong sự phát triển của khoa học, công nghệ và nền kinh tế tri thức. Những bước tiến vượt bậc trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, học máy, phân tích dữ liệu lớn, an toàn thông tin hay tính toán hiệu năng cao đều được xây dựng trên cơ sở các lý thuyết toán học hiện đại cùng các phương pháp và công cụ của công nghệ thông tin. Sự gắn kết chặt chẽ giữa Toán học và Công nghệ thông tin không chỉ thúc đẩy sự phát triển của khoa học cơ bản và khoa học ứng dụng, mà còn tạo ra những động lực quan trọng cho đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.
Trong bối cảnh đó, yêu cầu nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và tăng cường ứng dụng tri thức khoa học vào thực tiễn ngày càng trở nên cấp thiết.
Các cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu và cộng đồng khoa học cần không ngừng đổi mới tư duy nghiên cứu, thúc đẩy các hướng nghiên cứu liên ngành, cập nhật nội dung và phương pháp đào tạo, đồng thời tăng cường hợp tác học thuật nhằm nâng cao hiệu quả nghiên cứu và khả năng ứng dụng của các kết quả khoa học.
Nhằm tạo diễn đàn học thuật để các nhà khoa học, giảng viên, nhà nghiên cứu và chuyên gia trao đổi các kết quả nghiên cứu mới, chia sẻ kinh nghiệm và thảo luận những vấn đề khoa học và thực tiễn liên quan đến sự phát triển của Toán học và Công nghệ thông tin trong bối cảnh chuyển đổi số, Trường Đại học Hải Dương tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Toán học và Công nghệ thông tin trong kỷ nguyên số: Thách thức và cơ hội” vào ngày 27 tháng 3 năm 2026 tại Trung tâm Văn hóa Xứ Đông, phường Tân Hưng, thành phố Hải Phòng. Kỷ yếu hội thảo tập hợp hơn 60 bài báo khoa học của các nhà nghiên cứu, giảng viên và chuyên gia đến từ nhiều trường đại học và viện nghiên cứu trong cả nước. Nội dung các bài viết tập trung vào các hướng nghiên cứu như Toán học, Toán ứng dụng, khoa học dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, công nghệ thông tin và các nghiên cứu liên ngành giữa Toán học và Công nghệ thông tin. Các công trình được tuyển chọn không chỉ góp phần làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn đang được quan tâm mà còn gợi mở nhiều hướng nghiên cứu và ứng dụng mới trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ của khoa học và công nghệ số.
Ban Biên tập Kỷ yếu Hội thảo trân trọng cảm ơn sự tham gia và đóng góp quý báu của các nhà khoa học, các tác giả; đồng thời cảm ơn Ban Tổ chức, các tiểu ban chuyên môn hội thảo cùng các đơn vị liên quan đã tích cực phối hợp trong quá trình tổ chức hội thảo và biên tập, xuất bản kỷ yếu.
Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong quá trình tuyển chọn và biên tập, kỷ yếu khó tránh khỏi những hạn chế nhất định. Ban Biên tập rất mong tiếp tục nhận được các ý kiến đóng góp của các nhà khoa học và bạn đọc để kỷ yếu ngày càng hoàn thiện hơn.
BAN BIÊN TẬP KỶ YẾU

Trước yêu cầu đảm bảo an toàn, ổn định và bền vững cho hạ tầng Internet quốc gia, việc xây dựng một tài liệu chuyên môn về DNS có tính hệ thống, toàn diện, cập nhật và phù hợp với đặc thù kỹ thuật - quản lý tại Việt Nam là hết sức cần thiết. Cuốn sách cung cấp tri thức chuyên sâu về kiến trúc, quản trị, vận hành, tối ưu và bảo mật hệ thống DNS, đồng thời cập nhật các xu hướng công nghệ mới như DNS trong môi trường IPv6, DNSSEC, Anycast, CDN, DNS-over-HTTPS/TLS cũng như ứng dụng, tích hợp DNS với các công nghệ mới như 5G, IoT, AI, Blochchain, Edge-Computing, ...

Bên cạnh các nội dung lỹ thuyết, sách còn tập trung vào các hướng dẫn triển khai thực tiễn, gắn với nhu cầu và điều kiện kỹ thuật tại các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp tại Việt Nam.

Với mục tiêu nghiên cứu, tìm hiểu và nắm bắt các giải pháp IDS hiệu quả nhằm phát hiện và đưa ra cảnh báo kịp thời cho các cuộc xâm nhập phổ biến cũng như các biến thể đa dạng của chúng trong các hệ thống IoT, nội dung cuốn sách tập trung nghiên cứu, xây dựng các mô hình hệ thống phát hiện xâm nhập thông minh ứng dụng trí tuệ nhân tạo tiên tiến có khả năng phát hiện các loại xâm nhập với độ chính xác cao và có khả năng đóng góp vào quá trình phát triển của các hệ thống IoT trong thực tế. Bên cạnh đó, cuốn sách cũng trình bày nhiều thuật toán quan trọng, hiệu quả cho việc lựa chọn đặc tính tối ưu từ tập dữ liệu đầu vào cũng như các phương pháp tiên tiến xử lý dữ liệu, làm sạch dữ liệu.

Cuốn sách bao gồm 5 Chương trong đó Chương 1 trình bày tổng quan về an toàn thông tin của mạng vạn vật kết nối bao gồm các vấn đề về an toàn thông tin, các kiểu hình thức tấn công, xâm nhập mạng cũng như các giải pháp truyền thống cho các vấn đề trên để từ đó đề xuất các giải pháp thay thế thông minh, hiệu quả hơn ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Chương 2 đề cập đến việc ứng dụng học máy trong hệ thống IDS có sử dụng phương pháp loại bỏ đặc tính đệ quy để lựa chọn ra tập đặc tính tối ưu nhằm. Chương 3 giới thiệu về hệ thống phát hiện xâm nhập dựa trên học máy và tối ưu quần thể. Chương 4 bao gồm các nội dung thiết kế, phát triển hệ thống IDS ứng dụng học sâu và thuật toán di truyền (Genetic algorithm - GA) để lựa chọn và tối ưu các đặc tính đề xuất cho bộ học sâu nhằm phân loại các kiểu tấn công, xâm nhập mạng khác nhau. Hướng nghiên cứu mới được chỉ ra trong Chương 5.

Hy vọng, cuốn sách sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu viên trong lĩnh vực Công nghệ thông tin, đặc biệt là chuyên ngành An toàn thông tin, Mạng máy tính và Internet vạn vật (IoT). Ngoài ra, cuốn sách cũng phù hợp với kỹ sư và chuyên gia an ninh mạng quan tâm đến việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phát hiện xâm nhập và tấn công mạng.

Đô thị thông minh là xu hướng ứng dụng sáng tạo các công nghệ mới, đặc biệt là công nghệ số mới nhất nhằm giải quyết nhiều vấn đề cấp bách của đô thị và quá trình đô thị hóa nhanh chóng. Muốn đạt được các mục tiêu đề ra theo Đề án phát triển đô thị thông minh bền vững giai đoạn 2018-2025 và định hướng đến năm 2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, các địa phương cần có sự chuẩn bị chu đáo cả về mức độ sẵn sàng, có quan điểm đúng đắn về đô thị thông minh cũng như đảm bảo các yêu cầu về mặt tiêu chuẩn, kỹ thuật, từ đó có lộ trình phù hợp thì mới có thể xây dựng thành công đô thị thông minh. Cuốn sách "Đô thị thông minh - Đô thị của tương lai" được biên soạn với mục đích giới thiệu tổng quan về đô thị thông minh, cấu trúc và thành phần, xu hướng và thách thức mà đô thị thông minh đang đối mặt.

Cuốn sách kể câu chuyện về sóng vô tuyến điện, vai trò của sóng vô tuyến đối với đời sống xã hội và vai trò của quản lý tần số…

Nhằm cung cấp cho bạn đọc những nhận thức về hệ thống thông tin trọng yếu quốc gia, chủ quyền quốc gia trên không gian mạng với những thách thức thời đại đối với lợi ích quốc gia, các cuộc khủng bố và tấn công mạng; một số quy định của pháp luật về bảo vệ hệ thống thông tin trọng yếu của một số quốc gia tiêu biểu về không gian mạng và chiến tranh không gian mạng; về bảo đảm an ninh mạng đối với hệ thống thông tin trọng yếu quốc gia Việt Nam; Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông đã kết hợp cùng các chuyên gia về an toàn thông tin xuất bản cuốn sách “Hệ thống thông tin trọng yếu quốc gia - Thách thức toàn cầu và giải pháp”.

Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc!

Cuốn sách cung cấp thông tin về lịch sử hình thành và quá trình phát triển của Văn phòng Bộ Khoa học và Công nghệ. 

Nội dung sách cung cấp những kiến thức cơ bản về IoT như: kiến trúc IoT, IoT công nghiệp và công nghiệp 4.0, IoT tổ ong và rất nhiều các lĩnh vực khác nhau của IoT, Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông xuất bản cuốn sách “IoT (Internet vạn vật) - Kiến trúc IoT, IoT công nghiệp và công nghiệp 4.0, IoT tổ ong” do TS. Nguyễn Phạm Anh Dũng (nguyên Trưởng Bộ môn Vô tuyến - Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông) biên soạn.

Nội dung của cuốn sách gồm 6 chương:
Chương 1. Tổng quan về IoT
Chương 2. Kiến trúc mạng và ngăn xếp giao thức Internet
Chương 3. Kiến trúc và các giao thức IoT
Chương 4. Điện toán đám mây và sương mù cho IoT
Chương 5. IoT công nghiệp và công nghiệp 4.0
Chương 6. IoT trong các hệ thống 4G LTE và 5G 
Hy vọng, cuốn sách sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên các trường đại học, các chuyên gia, kỹ sư và bạn đọc quan tâm đến khái niệm, công nghệ và các ứng dụng của IoT.

Cuốn sách An toàn và bảo mật thông tin trong thời đại số cung cấp những kiến thức và giải pháp thiết thực nhằm bảo đảm an toàn hệ thống thông tin trong bối cảnh Internet và chuyển đổi số phát triển mạnh mẽ. Nội dung sách tập trung vào các biện pháp kỹ thuật và quản lý như tường lửa, phát hiện xâm nhập, mã hóa dữ liệu, chữ ký điện tử, các giao thức bảo mật và chiến lược bảo mật dựa trên mô hình AAA...

Cuốn sách Định hình mạng 6G trong tương lai: Sự cần thiết, Tác động và Công nghệ cung cấp cái nhìn toàn diện về quá trình tiến hóa từ mạng 2G đến 5G và định hướng cho mạng 6G. Nội dung sách đề cập đến nhu cầu cấp thiết của mạng 6G trong bối cảnh dữ liệu bùng nổ, IoT phát triển mạnh và yêu cầu truyền thông có độ trễ thấp. Cuốn sách phân tích các khía cạnh kỹ thuật, kinh tế, xã hội và môi trường của 6G, từ công nghệ truy cập THz, mạng lõi phân tán đến quản lý bằng AI/ML. Đây là tài liệu thiết thực cho các kỹ sư, nhà quản lý và sinh viên ngành viễn thông.

Apart from the main purpose of the book which is to provide a realistic and comprehensive panorama of the current status of the ICT development in Viet Nam, the 2012 White Book also focuses on the role of ICT as a critical infrastructure for economic and social development as determined in the Resolution No.13-NQ/TW at the 4th Conference of the Central Executive Committee (Term XI) of the Communist Party of Viet Nam. It analyzes the situation and orientation of the development of the VIBrand -Viet Nam ICT brand name products and services. Also from 2012, the White Book will be supplemented and updated with reports outlining overall situation of the ICT development in the year to reflect a deeper assessment of the Industry. In terms of content and layout of this edition, the White Book is continuously improved so that it is easy and convenient for readers. Hopefully, the book will be a useful reference for various government agencies in formulating policies, for domestic and foreign organizations and enterprises in preparing their business strategies as well as in seeking opportunities for investment and cooperation in ICT in Viet Nam.

Trao đổi thông tin là một thuộc tính đặc trưng cho sự sống của muôn loài, từ những sinh vật đơn giản nhất cho đến con người. Đặc biệt, đối với quá trình tiến hóa và phát triển của con người và xã hội loài người, thông tin luôn là một tài sản rất có giá trị. Vì vậy đã từ rất lâu, con người luôn tìm mọi cách để có thể truyền đi các thông tin quan trọng một cách an toàn. Nội dung cuốn sách giới thiệu về sự xuất hiện và ứng dụng của việc ẩn giấu thông tin trong lịch sử đồng thời trình bày các khái niệm cơ bản về ẩn giấu thông tin; các kỹ thuật ẩn giấu thông tin; các khái niệm cơ bản về viết phủ và các ứng dụng của kỹ thuật này trong việc truyền các thông tin cần bảo mật; cách thức truyền tin một cách bí mật bằng cách sử dụng các mạng xã hội đang rất phổ biến hiện nay. Chương 1: TỔNG QUAN VỀ ẨN GIẤU THÔNG TIN Chương 2: VIẾT PHỦ Chương 3: VIẾT PHỦ VỚI ẢNH SỐ Chương 4: VIẾT PHỦ TRONG CÁC TỆP ÂM THANH Chương 5: ẨN GIẤU DỮ LIỆU TRONG CÁC BỘ PHIM Chương 6: TRUYỀN THÔNG TIN MẬT VỚI MẠNG XÃ HỘI

The Fourth Industrial Revolution and the ongoing wave of digital transformation are profoundly influencing all areas of life worldwide, particularly the Cultural Industry. Digital technology has fundamentally reshaped the models of production, distribution, and consumption of cultural products, while simultaneously opening up boundless creative spaces through emerging forms such as digital art, virtual reality, and digital content platforms. This transformation presents an urgent need for innovation in education and training to provide human resources capable of adapting to, and leading the evolution of the Cultural Industry in the digital era.
The position of Cultural Industry is increasingly recognized as a key economic sector that plays an essential role in driving economic growth, generating employment, and serving as an effective means of preserving, promoting, and disseminating national identity and cultural values globally. This profound transformation sets forth new and demanding requirements for human resources.
Traditional knowledge alone is no longer sufficient; the market now seeks for professionals who can integrate artistic thinking, creative business management skills, and the ability to apply digital technology to generate high-value cultural products in the digital environment.

Nhằm khuyến khích toàn dân nâng cao nhận thức và đưa mục tiêu phát triển chuyển đổi số vào cuộc sống, theo đề nghị của Bộ Thông tin và Truyền thông, được sự đồng thuận của tác giả David L Rodgers, Trường Doanh nhân PACE đã phối hợp với Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông tổ chức xuất bản cuốn sách “Tóm lược Chuyển đổi số - Chiến lược & Lộ trình” nhằm cung cấp một phiên bản tinh gọn từ 02 cuốn sách giá trị trên, phù hợp cho cả hai đối tượng độc giả: những người quan tâm đến chuyển đổi số ở tầm chiến lược và những người thực thi chuyển đổi số.