Điện tử - Viễn thông - CNTT
Câu chuyện Chuyển đổi số 2021
Bộ Thông tin và Truyền thông

Cuốn sách giới thiệu những câu chuyện về chuyển đổi số của Việt Nam, bao gồm các câu chuyện thành công được thực tiễn kiểm chứng là hiệu quả, có thể tham khảo nhân rộng và các câu chuyện sưu tầm có những ý tưởng, giải pháp tiềm năng

3502 lượt xem
Các giải pháp công nghệ mới trong mạng chuyển mạch gói & Burst quang
ThS. Cao Hồng Sơn, TS. Đặng Thế Ngọc
Trong kỷ nguyên công nghệ số hiện nay, nhu cầu trao đổi thông tin của con người ngày càng tăng, đòi hỏi chất lượng cao hơn với nhiều dịch vụ hơn đã gây ra sự bùng nổ về lưu lượng, do vậy nhu cầu về độ rộng băng tần ngày càng tăng đột biến. Tuy nhiên, cấu trúc mạng và các công nghệ truyền tải vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu này, bởi vì công nghệ mạng đang dựa vào chuyển mạch kênh và ghép bước sóng để chuyển tải lưu lượng giữa hai nút đầu cuối - đầu cuối, đồng thời chuyển mạch gói đang sử dụng mạng lai, tiêu đề gói được xử lý theo phương pháp điện. Xử lý tiêu đề gói theo cách như vậy vừa có thể gây ra sai sót, tăng mức tiêu thụ năng lượng, tăng giá thành thiết bị và làm chậm tốc độ truyền tải. Nói một cách khác là đánh mất tính trong suốt của truyền tải tín hiệu quang. Để có thể khắc phục các nhược điểm nêu trên, cần phải đưa ra một giải pháp công nghệ mới nhằm loại bỏ hoàn toàn việc sử dụng điện tử trong điều khiển cũng như trong xử lý các gói quang tại các nút của mạng chuyển mạch gói/ burst quang. Đó chính là nội dung của cuốn sách “Các giải pháp công nghệ mới trong mạng chuyển mạch gói và Burst quang” do TS. Đặng Thế Ngọc và ThS. Cao Hồng Sơn biên soạn. Nội dung cuốn sách gồm 5 chương, cụ thể như sau: Chương 1: Mạng truyền tải thế hệ sau Chương 2: Mạng chuyển mạch gói quang Chương 3: Xử lý tín hiệu toàn quang trong chuyển mạch gói Chương 4: Cấu trúc mạng chuyển mạch Burst Chương 5: Lập mô hình mạng toàn quang tương lai không sử dụng đệm giải quyết xung đột Nội dung cuốn sách được trình bày một cách khoa học, từ cơ bản đến nâng cao, từ cơ sở lý thuyết đến những ví dụ cụ thể ứng dụng trong thực tiễn. Bên cạnh đó, bạn đọc còn được giới thiệu về một số thành quả bước đầu của các nhà nghiên cứu khoa học trên thế giới về chuyển mạch gói/burst toàn quang. Hy vọng các kỹ sư viễn thông, nhà nghiên cứu, các giảng viên và đông đảo sinh viên chuyên ngành Viễn thông sẽ tìm thấy ở cuốn sách các kiến thức, thông tin bổ ích và quí giá để phục vụ cho công việc hay công tác giảng dạy, học tập của mình.
1569 lượt xem
Ứng dụng Công nghệ thông tin và truyền thông trong đổi mới hoạt động thư viện
PGS. TS. Vương Toàn
Công nghệ thông tin đang làm biến đổi sâu sắc mọi lĩnh vực trên phạm vi toàn cầu. Những thành tựu của cách mạng tin học mang lại nên việc đổi mới hoạt động thư viện truyền thống là tất yếu và cấp bách. Nhờ các quá trình xử lý thông tin và phương thức truyền thông hiện đại, hoạt động thư viện đã và đang thay đổi về cơ bản, có thể nói rằng nó thực sự trở thành một cuộc cách mạng trong ngành Thư viện. Hiện nay, giá trị thư viện không còn được đánh giá là thư viện sở hữu bao nhiêu tài nguyên thông tin, mà là thư viện đó sử dụng công nghệ thông tin như thế nào để truy hồi thông tin khắp nơi nhằm phục vụ tốt cho người sử dụng. Ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong đổi mới hoạt động thư viện” do PGS, TS Vương Toàn biên soạn sẽ đáp ứng nhu cầu đổi mới của hoạt động thư viện. Nội dung cuốn sách được chắt lọc từ gần 80 bài viết lớn nhỏ đã công bố tại các hội thảo khoa học chuyên ngành và trên các tạp chí: Thông tin khoa học xã hội, Thư viện Việt Nam, Bản tin Hội Thông tin - Tư liệu Khoa học và Công nghệ Việt Nam…. được tác giả tổng hợp biên soạn thành 2 phần. Cuốn sách đã phác họa một bức tranh hiện thực về hoạt động thông tin - thư viện nói chung và chuyên về khoa học xã hội ở Việt Nam nói riêng; đồng thời cũng gợi ra một số nội dung đang được ngành Thư viện quan tâm. Hy vọng cuốn sách sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà quản lý, các cán bộ và các bạn sinh viên chuyên ngành thư viện trên cả nước...
1582 lượt xem
Hệ sinh thái dữ liệu chính phủ mở cho doanh nghiệp Việt Nam
PGS.TS. Đặng Thị Việt Đức, TS. Nguyễn Thành Luân, ThS. Đặng Quang Trí

Tại Việt Nam, dữ liệu mở được xem là một trong các nền móng để phát triển kinh tế số, xã hội số, chính phủ số theo Chiến lược phát triển Kinh tế số, Xã hội số quốc gia đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030 và Chiến lược phát triển Chính phủ điện tử hướng tới Chính phủ số giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030. Chính phủ cũng đã ban hành Chiến lược dữ liệu quốc gia đến năm 2030, theo đó, dữ liệu và dữ liệu mở sẽ góp phần chuyển đổi cơ cấu nền kinh tế, đưa Việt Nam vượt qua mức thu nhập trung bình thấp, đạt mức thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và đạt mức thu nhập cao vào năm 2045.

Cuốn sách “Hệ sinh thái dữ liệu chính phủ mở cho doanh nghiệp Việt Nam” được biên soạn nhằm đạt được mục tiêu về xây dựng dữ liệu mở của cơ quan nhà nước phục vụ xây dựng chính phủ số, phát triển kinh tế số và xã hội số, để hiện thực hóa được các lợi ích của dữ liệu mở của cơ quan nhà nước đối với doanh nghiệp, cần các nghiên cứu về mô hình triển khai hệ thống dữ liệu mở của chính phủ cũng như cần đánh giá được những yếu tố ảnh hưởng tới việc chấp nhận sử dụng dịch vụ dữ liệu mở của các doanh nghiệp.

6602 lượt xem
Thông tin di động 5G và lộ trình phát triển lên 6G
TS. Nguyễn Phạm Anh Dũng

5G (5th Generation) hay được gọi là thế hệ thứ 5 của mạng di động với nhiều cải tiến hơn so với 4G. 5G được thiết kế để tăng tốc độ và khả năng phản hồi nhanh chóng của mạng không dây. 5G được ra đời để kế thừa 4G, nhờ đó mà tốc độ tải xuống nhanh hơn, truyền phát dữ liệu mượt mà hơn. 5G không chỉ cải tiến về tốc độ mà nó sẽ mở ra những ứng dụng hoàn toàn mới và tạo ra một cuộc cách mạng lớn trong những năm tiếp theo. Ngoài các ứng dụng với con người là trung tâm ngày càng rộng khắp, chẳng hạn thực tế ảo và thực tế ảo tăng cường, phát luồng video 4k, các mạng 5G còn hỗ trợ các nhu cầu truyền thông các ứng dụng thông tin máy - máy (machine to machine), máy - người (machine to human) để làm cho cuộc sống của chúng ta an toàn và tiện lợi hơn.
Mặc dù các hệ thống truyền thông 5G sẽ cung cấp các cải thiện đáng kể so với các hệ thống trước nó, nhưng chúng không thể thực hiện các yêu cầu của các hệ thống tự động và thông minh tương lai sẽ xuất hiện sau 10 năm nữa. Các mạng 5G sẽ không có đủ dung lượng cho một mạng hoàn toàn tự động và thông minh để cung cấp mọi thứ như là một dịch vụ và trải nghiệm thực tế ảo. Sự phát triển nhanh của các hệ thống tự động đặt trọng tâm vào số liệu có thể vượt quá các khả năng của các hệ thống 5G. Một số thiết bị như các thiết bị thực tế ảo sẽ vượt quá khả năng của sau 5G (B5G: Beyond 5G) vì chúng đòi hỏi tốc độ số liệu tối thiểu 10Gbit/s.
Để khắc phục các hạn chế của 5G nhằm hỗ trợ các yêu cầu mới, cần phát triển một hệ thống không dây thế hệ 6 (6G) với các tính năng hấp dẫn mới. Các động lực chính của 6G sẽ là sự hội tụ của tất cả các tính năng cũ như mật độ mạng cao, thông lượng cao, độ tin cậy cao, tiêu thụ công suất thấp và kết nối số đông. 6G cũng sẽ tiếp tục xu thế của các thế hệ trước như đưa ra các dịch vụ mới cùng với các công nghệ bổ sung mới. Các dịch vụ mới bao gồm AI, các thiết bị đeo thông minh, các thiết bị cấy trên người, giao thông tự động, các thiết bị thực tế ảo, cảm biến và lập bản đồ 3D. Yêu cầu quan trọng nhất đối với các mạng 6G là khả năng xử lý khối lượng lớn số liệu và kết nối tốc độ số liệu cao trên một thiết bị.

7799 lượt xem
Tiếng Anh chuyên ngành Điện tử - Viễn thông
Vương Đạo Vy, Đặng Đức Cường, Nguyễn Cẩm Thanh
Cuốn sách “Tiếng Anh chuyên ngành Điện tử - Viễn thông” là tài liệu học tập dành cho cho sinh viên ngành Điện tử -Viễn thông và Công nghệ thông tin, được biên soạn chủ yếu phục vụ cho đối tượng sinh viên năm thứ hai, hoặc tối thiểu đã hoàn thành chương trình tiếng Anh trình độ Elementary. Cuốn sách gồm 20 bài lựa chọn theo những chủ đề cơ bản của chuyên ngành Điện tử - Viễn thông. Nội dung các bài đều hướng vào phát triển kĩ năng đọc hiểu và kỹ năng dịch chuyên ngành. Các bài giới thiệu ngữ pháp (Language focus) được trình bày bằng tiếng Việt giúp cho sinh viên hệ thống hoá hoặc bổ sung những nội dung ngữ pháp cơ bản, thường gặp trong văn phong khoa học - như câu điều kiện, mệnh đề quan hệ, câu bị động v.v... Ngoài ra, cuốn sách còn cung cấp các bài kiểm tra giữa và cuối khoá học, các bài dịch mẫu cũng như phần giải đáp các bài tập của từng bài trong phần phụ lục giúp cho sinh viên tự đánh giá kết quả học tập của mình và tra cứu những đoạn dịch mẫu khi cần.
2554 lượt xem
Mật mã và an toàn thông tin  - Lý thuyết và ứng dụng
TS. Lê Danh Cường

Sự phát triển nhanh chóng trong lĩnh vực Công nghệ thông tin và truyền thông nói chung và Thương mại điện tử nói riêng làm cho vấn đề đảm bảo an toàn, an ninh thông tin trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết đối với các hệ thống lưu trữ và truyền thông. Trong đó, lý thuyết về mật mã hóa và các kỹ thuật giấu tin trong đa phương tiện đóng một vai trò rất quan trọng. Hiện nay, Nhà nước ta đang triển khai dịch vụ Công qua hệ thống Internet. Khi chuyển tải hoặc lưu trữ thông tin trên môi trường Internet, việc mất thông tin hoặc thông tin bị sửa đổi cho mục đích xấu là khó tránh khỏi. Ngoài ra, các hệ thống thanh toán liên ngân hàng, Thương mại điện tử (TMĐT), và quản lý các văn bản Công đang được phổ biến rộng rãi nên đã xuất hiện ngày càng tinh vi sự giả mạo, đánh cắp thông tin hoặc thay đổi nội dung thông tin là những hiện tượng đáng lo ngại. Do đó, giải pháp mật mã học và giấu tin trong đa phương tiện là những giải pháp không thể thiếu, không những thế chúng cần được nghiên cứu và phát triển.

Nội dung của cuốn sách gồm 6 chương: Chương 1: Vấn đề an toàn – an ninh thông tin Chương 2: Một số kiến thức bổ trợ Chương 3: Một số hệ mật mã cổ điển Chương 4: Một số hệ mật mã hiện đại Chương 5: Lược đồ chữ ký chống chối bỏ Chương 6: Giấu tin trong đa phương tiện và vấn đề phát hiện ảnh chứa thông tin ẩn. Hy vọng cuốn sách sẽ thực sự hữu ích đối với các sinh viên, các cán bộ nghiên cứu, các học viên cao học về lĩnh vực mật mã và an toàn thông tin. Cuốn sách cũng là tài liệu tham khảo bổ ích cho tất cả các bạn đọc yêu thích về an toàn thông tin nói riêng và công nghệ thông tin nói chung. 

 

836 lượt xem
Văn phòng Bộ Khoa học và Công nghệ Dấu ấn lịch sử - Kết nối điều hành - Kiến tạo giá trị
Bộ Khoa học và Công nghệ

Cuốn sách cung cấp thông tin về lịch sử hình thành và quá trình phát triển của Văn phòng Bộ Khoa học và Công nghệ. 

291 lượt xem
White Book of Viet Nam Information and Communication technology 2022
Ministry of Information and Communications

On behalf of the Ministry of Information and Communications, I would like to introduce to readers the White Book of Viet Nam Information and Communications Technology (White Book) 2022. After 12 years of publication and renewal, the White Book has been highly appreciated by domestic and foreign agencies and organizations. The Book also practically meet the needs of looking up information and data on the information and communication sector.
In 2021, the Covid-19 pandemic developed complicatedly, seriously affecting all socio-economic activities on a global scale. In Vietnam, thanks to the close direction of the Government and the drastic participation of ministries and localities, the country’s socio-economic status had remained stable and grown well. GDP growth of 2.58% over the same period in 2020 was a great success of our country in disease prevention and maintenance of production and business.
Also in 2021, the 13th National Congress of the Communist Party of Viet Nam has identified digital transformation as the driving force for economic development; the aspiration for Viet Nam to be strong, prosperous and happy, will create the spiritual strength for Viet Nam to break through and rise to a high-income developed country. The “wings” for Viet Nam to soar are technology and development aspirations. This is the new mission for the information and communication technology sector.
In that context, with the spirit of self-reliance - “Make in Viet Nam”, the ICT sector of Viet Nam has made great efforts to overcome difficulties and achieved outstanding results. The postal sector has gradually become an important infrastructure of the digital economy, of e -commerce, ensuring the flow of material besides the flow of data. Telecommunications infrastructure has been transformed into digital infrastructure, playing the role of the “lifeblood” of the digital economy and digital society. The national digital transformation, pioneered by the Information and Communication sector, has spread widely across the country, contributing to making steady progress in the socio-economic development of the country. Information security has created confidence so that people, enterprises and the Government are ready to move to the digital environment.
The information technology industry sector grew strongly in both revenue and number of companies; for the first time, the export of hardware and electronics surpassed the 100 billion USD threshold; several Vietnamese enterprises have actively researched and developed products and equipment based on emerging technologies such as 5G, artificial intelligence, and blockchain technology. The press and media made a great contribution to information and extensive propaganda about the 13th National Congress of the Communist Party of Viet Nam and the election of deputies to the 15th National Assembly and People’s Councils at all levels for the 2021 - 2026 tenure; continued to perform well the mission of honest reflection the social flow, propagandize the lines and policies of the Party and the State, creating consensus, solidarity and social trust to successfully overcome the pandemic.
The White Book provides information and figures for 2021 of all fields managed by the Ministry of Information and Communications according to Decree No. 48/2022/ND-CP, including: post, telecommunication, digital transformation, information security, information technology, digital industry, press and communications. Compared to the previous editions, the 2022 White Book has added introductions on each field, and new indicators in telecommunications, digital transformation and the information technology industry, digital technology, and digital enterprise development.
The Ministry of Information and Communications would like to express its gratitude to ministries, sectors, provinces and related agencies, units, associations, enterprises and training institutions in information and communication technology across the country, especially the General Statistics Office, the Foreign Investment Agency and the Business Registration Authority under the Ministry of Planning and Investment, the General Department of Customs and the General Department of Taxation under the Ministry of Finance, the General Department of Vocational Training under the Ministry of Labor - Invalids and Social Affairs, the Ministry of Education and Training; organizations and individuals that have supported, provided information, data and contributed to the development of the 2022 White Book.

2068 lượt xem
An toàn và bảo mật thông tin trong thời đại số
PGS.TS. Nguyễn Tấn Khôi

Cuốn sách An toàn và bảo mật thông tin trong thời đại số cung cấp những kiến thức và giải pháp thiết thực nhằm bảo đảm an toàn hệ thống thông tin trong bối cảnh Internet và chuyển đổi số phát triển mạnh mẽ. Nội dung sách tập trung vào các biện pháp kỹ thuật và quản lý như tường lửa, phát hiện xâm nhập, mã hóa dữ liệu, chữ ký điện tử, các giao thức bảo mật và chiến lược bảo mật dựa trên mô hình AAA...

611 lượt xem
Công nghệ bán dẫn tiên tiến
TS. Nguyễn Ngọc Minh, ThS. Trương Minh Đức

Trong thời đại công nghệ số hiện nay, công nghệ bán dẫn đóng vai trò nền tảng, là trái tim của mọi thiết bị điện tử, từ những chiếc điện thoại thông minh chúng ta sử dụng hàng ngày, đến các hệ thống trí tuệ nhân tạo phức tạp. Đồng thời, công nghệ bán dẫn là công nghệ nền tảng của các ngành công nghệ khác như điện tử, viễn thông, công nghệ thông tin. Ngành công nghiệp bán dẫn không chỉ là một lĩnh vực kỹ thuật chuyên sâu, mà còn là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế và xã hội toàn cầu.

Cuốn sách sẽ cung cấp cho độc giả một cái nhìn toàn diện về công nghệ bán dẫn, từ những nguyên lý cơ bản đến các ứng dụng tiên tiến. Chúng ta sẽ cùng nhau khám phá các khía cạnh khác nhau của ngành công nghiệp này, bao gồm:

Các xu hướng công nghiệp bán dẫn: Phân tích cấu trúc, động lực và các yếu tố cạnh tranh trong thị trường bán dẫn toàn cầu, cùng với đánh giá vị thế của Việt Nam.

Vật liệu bán dẫn: Nghiên cứu các loại vật liệu bán dẫn phổ biến, đặc tính và ứng dụng của chúng.

Thiết kế vi mạch: Khám phá các phương pháp thiết kế vi mạch tích hợp (IC), từ thiết kế logic đến thiết kế vật lý.

Công nghệ sản xuất chip: Tìm hiểu quy trình sản xuất chip phức tạp, từ thiết kế đến chế tạo và kiểm tra.

Các xu hướng công nghệ mới: Cập nhật các xu hướng công nghệ bán dẫn mới nhất, bao gồm vật liệu mới, công nghệ sản xuất tiên tiến và các ứng dụng đột phá.

Cuốn sách không chỉ tập trung vào những công nghệ hiện tại, mà còn chú trọng đến những công nghệ đang được nghiên cứu phát triển và sẽ được ứng dụng trong tương lai gần.

506 lượt xem
An toàn và bảo mật thông tin trong thời đại số (bản rút gọn)
PGS.TS. Nguyễn Tấn Khôi

Cuốn sách An toàn và bảo mật thông tin trong thời đại số cung cấp những kiến thức và giải pháp thiết thực nhằm bảo đảm an toàn hệ thống thông tin trong bối cảnh Internet và chuyển đổi số phát triển mạnh mẽ. Nội dung sách tập trung vào các biện pháp kỹ thuật và quản lý như tường lửa, phát hiện xâm nhập, mã hóa dữ liệu, chữ ký điện tử, các giao thức bảo mật và chiến lược bảo mật dựa trên mô hình AAA...

607 lượt xem
Ứng dụng công nghệ số trong sản xuất, bảo quản, chế biến và tiêu thụ sản phẩm tại hộ gia đình/hợp tác xã
TS. Nguyễn Mạnh Cường

Ứng dụng công nghệ số trong sản xuất, bảo quản, chế biến và tiêu thụ sản phẩm tại hộ gia đình/hợp tác xã là cuốn sách tập trung giới thiệu vai trò và lợi ích của công nghệ số trong toàn bộ chuỗi giá trị nông nghiệp và kinh tế hộ. Nội dung sách trình bày các giải pháp ứng dụng công nghệ số trong tổ chức sản xuất, quản lý quy trình, truy xuất nguồn gốc, bảo quản và chế biến sản phẩm. Đồng thời, sách phân tích cách thức tận dụng nền tảng số, thương mại điện tử và mạng xã hội để mở rộng thị trường, nâng cao hiệu quả tiêu thụ sản phẩm. Cuốn sách cũng chỉ ra những khó khăn, hạn chế trong quá trình chuyển đổi số ở hộ gia đình và hợp tác xã hiện nay. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất các mô hình, giải pháp phù hợp nhằm nâng cao năng lực quản lý, tăng giá trị gia tăng và phát triển bền vững cho khu vực kinh tế nông thôn.

476 lượt xem
Đại số tuyến tính và ứng dụng trong Trí tuệ nhân tạo và Xử lý ngôn ngữ tự nhiên (Sách chuyên khảo)
PGS.TS Huỳnh Công Pháp

GIỚI THIỆU TỔNG QUAN

Trong kiến trúc tổng thể của Trí tuệ nhân tạo (AI) và Xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP) hiện đại, đại số tuyến tính là nền tảng toán học chi phối cách dữ liệu được biểu diễn, biến đổi và kết hợp để tạo ra tri thức. Nếu xem xác suất–thống kê cung cấp nguyên lý mô hình hoá sự bất định và xây dựng tiêu chuẩn đánh giá, còn giải tích cung cấp cơ chế tối ưu hoá để mô hình tự điều chỉnh tham số, thì Đại số tuyến tính (Linear Algebra) chính là ngôn ngữ cấu trúc hoá toàn bộ phép tính trong học sâu: từ biểu diễn ngôn ngữ đến cơ chế suy luận và kiến trúc mạng.

Điểm xuất phát của NLP hiện đại là việc chuyển đổi ngôn ngữ rời rạc (token, từ, câu) thành các đối tượng liên tục trong không gian nhiều chiều. Quá trình đó được thực hiện bằng embeddings với mỗi đơn vị ngôn ngữ được gán một vector . Từ đây, hầu hết các phép toán cốt lõi của mô hình trở thành các phép biến đổi tuyến tính và phép toán trên ma trận/tensor: các tầng tuyến tính, chuẩn hoá, chiếu không gian, rút trích đặc trưng, và ghép nối thông tin. Trong Transformer, Attention có thể được nhìn như một chuỗi thao tác đại số tuyến tính trên các ma trận truy vấn-khóa-giá trị (Q, K, V), trong đó tích vô hướng, nhân ma trận và chuẩn hoá đóng vai trò trung tâm để lượng hoá mức độ liên quan và tổng hợp ngữ cảnh.

Trên bình diện tối ưu hoá và suy luận, đại số tuyến tính còn là nền tảng để hiểu hình học của không gian biểu diễn: chuẩn (norm) và khoảng cách để đo độ tương đồng ngữ nghĩa, trực giao và phép chiếu để tách thành phần thông tin, trị riêng và phân rã ma trận để phân tích cấu trúc (PCA, SVD), cũng như điều kiện tốt của bài toán để đảm bảo tính ổn định tính toán. Trong huấn luyện mô hình, các đối tượng gradient và cập nhật tham số cũng được biểu diễn dưới dạng vector–ma trận, cho phép triển khai hiệu quả trên phần cứng song song (GPU/TPU).

Vì vậy, cuốn sách Đại số tuyến tính và ứng dụng trong Trí tuệ nhân tạo và Xử lý ngôn ngữ tự nhiên sẽ hệ thống hoá các khái niệm Đại số tuyến tính cốt lõi như vector, không gian vector, tích vô hướng, chuẩn và khoảng cách, ma trận và phép biến đổi tuyến tính, hệ phương trình tuyến tính, trị riêng–vector riêng, các phép phân rã (đặc biệt SVD), cùng các đối tượng tensor và phép toán liên quan, đặc biệt là ứng dụng cụ thể trong các mô hình AI và NLP như xây dựng và phân tích embeddings, attention, giảm chiều, nén biểu diễn, đánh giá tương đồng ngữ nghĩa và thiết kế kiến trúc tính toán hiệu quả.

Cuốn sách không tập trung chi tiết và sâu về kiến thức Đại số tuyến tính mà chỉ hệ thống hóa lại kiến thức toán nền tảng và ứng dụng trong AI và NLP. Mục tiêu của cuốn sách là hướng đến việc thu hẹp khoảng cách giữa toán học trừu tượng với ứng dụng trong khoa học–kỹ thuật, đặc biệt trong AI và NLP. Từ định nghĩa và công thức, người học sẽ được trải nghiệm thú vị việc ứng dụng Đại số tuyến tính để xây dựng hệ thống AI và NLP thực tế với đầy đủ các bước của quy trình từ xây dựng dữ liệu, tiền xử lý, vector hóa dữ liệu, xây dựng mô hình, cài đặt thuật toán, chạy thử nghiệm, trực quan hóa kết quả và phân tích chỉ số đánh giá. Tác giả kỳ vọng rằng, thông qua trải nghiệm này, bạn đọc sẽ nhận thức rõ lớp toán học nền tảng nằm bên dưới mỗi mô hình và thuật toán AI/NLP, từ đó có nền móng vững chắc để tiếp tục nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo một cách bền vững.

 

419 lượt xem
Thế giới diệu kỳ của sóng vô tuyến
Cục Tần số Vô tuyến điện

Cuốn sách kể câu chuyện về sóng vô tuyến điện, vai trò của sóng vô tuyến đối với đời sống xã hội và vai trò của quản lý tần số…

4533 lượt xem
Các phương pháp tối ưu và ứng dụng
PGS. TS Phạm Ngọc Anh
Mô hình và các phương pháp tối ưu đóng vai trò quan trọng trong toán ứng dụng, đặc biệt là trong Lý thuyết tối ưu và các ứng dụng thực tế. Do vậy, nhu cầu học tập, giảng dạy, nghiên cứu và ứng dụng các phương pháp tối ưu ngày càng được quan tâm và phát triển ở hầu hết các trường đại học ở Việt Nam và trên thế giới. Cuốn sách "Các phương pháp tối ưu và ứng dụng" được biên soạn cho các sinh viên năm cuối, học viên cao học và nghiên cứu sinh các ngành kinh tế, kỹ thuật và toán ứng dụng, nhằm giới thiệu các phương pháp tối ưu thông dụng và một số tiếp cận mới cho các mô hình ứng dụng. Cuốn sách này cũng là một tài liệu tham khảo cho các thầy cô giảng dạy môn "Các phương pháp tối ưu" trong các trường đại học, những người làm trong lĩnh vực khác như kinh tế, tài chính, quản lý và các ngành khoa học kỹ thuật muốn tìm hiểu về các phương pháp tối ưu cơ bản và thông dụng. Tác giả cũng cố gắng tìm cách tiếp cận đơn giản và hợp lý để trình bày nội dung theo phương pháp dễ hiểu, nhằm giúp cho bạn đọc nắm được các kiến thức cơ bản nhất về các phương pháp tối ưu và các ứng dụng, một số cách tiếp cận với một vài vấn đề hiện đang được quan tâm nghiên cứu trong lý thuyết này. Phần cuối của mỗi chương là hệ thống các bài tập ứng dụng lý thuyết và các hướng dẫn giải ngay sau đó, nhằm giúp cho người đọc nắm vững hơn các kiến thức đã trình bày ở trong chương đó. Cuốn sách chuyên khảo này gồm 9 chương. Chương 1 hệ thống lại một số kiến thức cơ bản về hàm lồi, phép chiếu trực giao và ánh xạ giả co trong không gian Rn. Các kiến này làm nền tảng để hiểu cách tiếp cận bài toán cân bằng và các ứng dụng của nó, trong đó bài toán bất đẳng thức biến phân là một trường hợp đặc biệt của bài toán cân bằng, với các ứng dụng khá phổ biến trong thực tế. Chương 2 trình bày khá chi tiết về bài toán cân bằng và một số mô hình ứng dụng thực tế của nó, nổi bật với mô hình cân bằng kinh tế Nash. Các điều kiện cần và đủ cho bài toán tối ưu được đề cập trong Chương 3. Chương 4 trình bày phương pháp hướng giảm với các ví dụ minh họa và các chương trình tính toán bằng Matlab khá cụ thể. Các phương pháp chiếu áp dụng cho bài toán tối ưu, bài toán bất đẳng thức biến phân và bài toán cân bằng được đưa ra trong Chương 5. Phương pháp điểm gần kề có ảnh hưởng lớn trong Lý thuyết tối ưu được đưa ra trong Chương 6. Chương 7 trình bày về phương pháp nhánh cận, một phương pháp được sử dụng rộng rãi để giải các bài toán khó và đa dạng ứng dụng. Các phương pháp hàm phạt điểm trong và hàm phạt điểm ngoài được đề cập một cách cơ bản trong Chương 8. Bài toán qui hoạch tuyến tính và phương pháp đơn hình khá quan trọng trong việc áp dụng giải một số mô hình thực tiễn được trình bày cụ thể trong chương cuối cùng.
3095 lượt xem