Tiếng Việt
Chọn ngôn ngữ
Tiếng Việt
English
LỜI GIỚI THIỆU
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra sâu rộng trên toàn cầu, công nghệ thông tin (CNTT) trở thành nền tảng thiết yếu và là công cụ không thể thiếu trong mọi lĩnh vực của đời sống. Với sinh viên đại học, việc nắm vững kiến thức cơ bản về CNTT không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà còn là điều kiện tiên quyết để học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả trong thời đại số.
Tài liệu Tin học đại cương B được xây dựng nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức và kỹ năng nền tảng về CNTT, bao gồm: nguyên lý hoạt động của máy tính điện tử, hệ điều hành, mạng máy tính, Internet, các công cụ tin học văn phòng như MS Word, MS PowerPoint, MS Excel; kỹ năng phân tích và trực quan hóa dữ liệu; cũng như nhận biết các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) và Blockchain.
Tài liệu bài giảng này được biên soạn trên cơ sở bám sát đề cương học phần chính thức, kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, giữa học tập cá nhân và làm việc nhóm, giữa tư duy phân tích và kỹ năng ứng dụng. Mỗi chương đều được thiết kế nhằm giúp sinh viên không chỉ hiểu bản chất của vấn đề mà còn có thể vận dụng linh hoạt vào học tập, nghiên cứu và các tình huống thực tiễn.
Tài liệu hướng đến việc hỗ trợ sinh viên phát triển toàn diện năng lực công nghệ thông tin cơ bản, làm nền tảng vững chắc cho các học phần chuyên ngành và môi trường nghề nghiệp sau này.
Nhóm giảng viên biên soạn mong muốn tài liệu này sẽ trở thành người bạn đồng hành hữu ích trong hành trình học tập và khám phá thế giới số của các bạn sinh viên.
Mọi góp ý, phản hồi từ người học là nguồn động lực quan trọng để chúng tôi tiếp tục hoàn thiện tài liệu tốt hơn trong các phiên bản sau.
Mọi liên hệ xin gửi về địa chỉ email: thuthuy@ntu.edu.vn.
Trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ và được ứng dụng rộng rãi trong mọi lĩnh vực của đời sống, việc xây dựng các hệ thống phần mềm đáp ứng đúng nhu cầu người dùng ngày càng trở nên quan trọng. Để tạo ra một sản phẩm phần mềm chất lượng, quá trình phân tích và thiết kế hệ thống giữ vai trò nền tảng, giúp xác định chính xác yêu cầu, xây dựng mô hình giải pháp và giảm thiểu rủi ro trước khi triển khai lập trình.
Cuốn sách Phân tích thiết kế hướng đối tượng được biên soạn nhằm cung cấp cho sinh viên và người học những kiến thức cơ bản về phân tích, thiết kế hệ thống phần mềm theo phương pháp hướng đối tượng. Nội dung sách được trình bày theo quy trình phát triển phần mềm, gồm năm chương: giới thiệu về phân tích thiết kế hướng đối tượng; thu thập yêu cầu người dùng; xác định yêu cầu hệ thống; phân tích hệ thống; và thiết kế hệ thống. Bên cạnh các kiến thức lý thuyết, cuốn sách còn giới thiệu các mô hình, công cụ và kỹ thuật phổ biến được sử dụng trong thực tiễn phát triển phần mềm.
Nhóm tác giả hy vọng cuốn sách sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên, giảng viên và những người quan tâm đến lĩnh vực phân tích, thiết kế hệ thống phần mềm theo hướng đối tượng.
Cuốn sách Bộ Kiến thức cốt lõi về an toàn thông tin (IS-BOK) 2.0 là tài liệu quan trọng giúp các chuyên gia an toàn thông tin xây dựng nền tảng kiến thức và cập nhật các xu hướng mới trong lĩnh vực này. Do Hiệp hội AiSP phát triển với sự hỗ trợ từ CSA và IMDA, IS-BOK 2.0 kế thừa phiên bản đầu tiên (2009) và phản ánh sự phát triển nhanh chóng của an toàn mạng tại Singapore. Nội dung sách liên kết với Khung kỹ năng ICT quốc gia, tham khảo luật và thực tiễn quốc tế, góp phần xây dựng một hệ sinh thái an ninh mạng năng động, luôn được cập nhật và mở rộng hợp tác toàn cầu.
Những năm gần đây, mạng xã hội đã có bước phát triển mạnh mẽ, tác động lớn đến đời sống xã hội ở hầu hết các quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Mạng xã hội đã trở thành một thuật ngữ phổ biến với những tính năng đa dạng cho phép người dùng kết nối, chia sẻ, tiếp nhận thông tin một cách nhanh chóng, hiệu quả. Không thể phủ nhận vai trò tích cực của mạng xã hội, song cũng phải nhận thấy mạng xã hội cũng tồn tại không ít những yếu tố tiêu cực, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường xã hội, lợi ích cộng đồng và an ninh trật tự.
Hiện nay, tại Việt Nam có rất nhiều các mạng xã hội, một số các mạng xã hội tiêu biểu hay được sử dụng như: Facebook, Zalo, Twitter, YouTube,… Số lượng người dùng mạng xã hội ở Việt Nam ngày càng gia tăng ở tất cả các lứa tuổi và điều đó đặt ra những vấn đề, thách thức về mặt an toàn, bảo mật thông tin riêng tư của người dùng. Nhất là trong bối cảnh có hàng trăm vụ lộ lọt thông tin người dùng, hàng triệu vụ tấn công lừa đảo người dùng được thực hiện thông qua mạng xã hội được báo cáo hàng năm.
Nhằm cung cấp cho bạn đọc những kiến thức cơ bản nhất về mạng xã hội, đặc biệt là những nguy cơ, vấn đề an toàn liên quan khi sử dụng mạng xã hội, đồng thời sẽ giúp bạn đọc hình thành những kỹ năng cơ bản để đảm bảo an toàn cho bản thân khi sử dụng mạng xã hội, Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông đã kết hợp cùng các chuyên gia về An toàn thông tin xuất bản cuốn sách “Hướng dẫn sử dụng mạng xã hội an toàn dành cho người dân”.
Nội dung cuốn sách gồm 3 chương, cụ thể:
Chương 1: Mạng xã hội và sử dụng mạng xã hội an toàn
Chương 2: Nguy cơ gây mất an toàn khi sử dụng mạng xã hội và giải pháp phòng ngừa
Chương 3: Xử lý, khắc phục sự cố mất an toàn khi sử dụng mạng xã hội
Nhằm khuyến khích toàn dân nâng cao nhận thức và đưa mục tiêu phát triển chuyển đổi số vào cuộc sống, theo đề nghị của Bộ Thông tin và Truyền thông, được sự đồng thuận của tác giả David L Rodgers, Trường Doanh nhân PACE đã phối hợp với Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông tổ chức xuất bản cuốn sách “Tóm lược Chuyển đổi số - Chiến lược & Lộ trình” nhằm cung cấp một phiên bản tinh gọn từ 02 cuốn sách giá trị trên, phù hợp cho cả hai đối tượng độc giả: những người quan tâm đến chuyển đổi số ở tầm chiến lược và những người thực thi chuyển đổi số.
Sách Trắng PTTH&TTĐT năm 2024 đánh dấu lần đầu Sách Trắng lĩnh vực chuyên ngành được xây dựng, phát hành. Kế thừa và phát triển từ Sách Trắng Công nghệ thông tin và Truyền thông Việt Nam, bao gồm các lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Thông tin và Truyền thông được ban hành trong 13 năm qua, Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử mong muốn Sách Trắng PTTH&TTĐT năm 2024 sẽ là cẩm nang tham khảo phục vụ nhu cầu tra cứu thông tin, số liệu, phục vụ chỉ đạo, điều hành và xây dựng chính sách lĩnh vực phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử nhằm mục tiêu phát triển ngành.
Tần số cứu sinh – Nhịp thở đại dương là cuốn sách giúp bạn đọc khám phá vai trò đặc biệt của tần số vô tuyến điện trong công tác thông tin liên lạc trên biển, góp phần bảo đảm an toàn hàng hải và hỗ trợ tìm kiếm, cứu nạn. Thông qua những câu chuyện gần gũi và kiến thức khoa học dễ hiểu, cuốn sách cho thấy phổ tần số vô tuyến điện là tài nguyên quý giá của quốc gia, được quản lý và sử dụng hiệu quả để phục vụ phát triển kinh tế, bảo đảm quốc phòng, an ninh và cứu hộ khẩn cấp. Hình ảnh "nhịp thở đại dương" gợi lên sự kết nối bền bỉ giữa con người với biển cả thông qua những tín hiệu vô hình nhưng mang ý nghĩa sống còn. Tác phẩm góp phần nâng cao nhận thức về việc bảo vệ, khai thác hợp lý tài nguyên tần số vô tuyến điện và khơi dậy ý thức trách nhiệm của mỗi công dân trong kỷ nguyên số. Đây là cuốn sách bổ ích dành cho bạn đọc yêu thích khoa học, công nghệ và mong muốn hiểu thêm về những giá trị thầm lặng đang bảo vệ sự an toàn của cuộc sống.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, nhu cầu phát triển ứng dụng di động, đặc biệt trên nền tảng Android, ngày càng gia tăng. Xuất phát từ nhu cầu học tập và nghiên cứu của sinh viên các ngành kỹ thuật, đặc biệt là Công nghệ thông tin, nhóm tác giả biên soạn cuốn sách Lập trình Android căn bản dựa trên kinh nghiệm giảng dạy và thực tiễn phát triển ứng dụng. Nội dung sách gồm 7 chương, từ tổng quan về lập trình Android, cấu trúc dự án, Activity, Intent, giao diện người dùng, lưu trữ dữ liệu đến lập trình mạng và API, kết hợp giữa lý thuyết, ví dụ minh họa, bài thực hành và câu hỏi ôn tập. Cuốn sách giúp người học không chỉ nắm vững kiến thức mà còn có khả năng vận dụng để xây dựng các ứng dụng hoàn chỉnh phục vụ học tập và thực tiễn. Mặc dù đã có nhiều cố gắng, cuốn sách khó tránh khỏi thiếu sót và nhóm tác giả mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu của đồng nghiệp, chuyên gia và bạn đọc để tiếp tục hoàn thiện trong những lần xuất bản sau.
Với mục tiêu nghiên cứu, tìm hiểu và nắm bắt các giải pháp IDS hiệu quả nhằm phát hiện và đưa ra cảnh báo kịp thời cho các cuộc xâm nhập phổ biến cũng như các biến thể đa dạng của chúng trong các hệ thống IoT, nội dung cuốn sách tập trung nghiên cứu, xây dựng các mô hình hệ thống phát hiện xâm nhập thông minh ứng dụng trí tuệ nhân tạo tiên tiến có khả năng phát hiện các loại xâm nhập với độ chính xác cao và có khả năng đóng góp vào quá trình phát triển của các hệ thống IoT trong thực tế. Bên cạnh đó, cuốn sách cũng trình bày nhiều thuật toán quan trọng, hiệu quả cho việc lựa chọn đặc tính tối ưu từ tập dữ liệu đầu vào cũng như các phương pháp tiên tiến xử lý dữ liệu, làm sạch dữ liệu.
Cuốn sách bao gồm 5 Chương trong đó Chương 1 trình bày tổng quan về an toàn thông tin của mạng vạn vật kết nối bao gồm các vấn đề về an toàn thông tin, các kiểu hình thức tấn công, xâm nhập mạng cũng như các giải pháp truyền thống cho các vấn đề trên để từ đó đề xuất các giải pháp thay thế thông minh, hiệu quả hơn ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Chương 2 đề cập đến việc ứng dụng học máy trong hệ thống IDS có sử dụng phương pháp loại bỏ đặc tính đệ quy để lựa chọn ra tập đặc tính tối ưu nhằm. Chương 3 giới thiệu về hệ thống phát hiện xâm nhập dựa trên học máy và tối ưu quần thể. Chương 4 bao gồm các nội dung thiết kế, phát triển hệ thống IDS ứng dụng học sâu và thuật toán di truyền (Genetic algorithm - GA) để lựa chọn và tối ưu các đặc tính đề xuất cho bộ học sâu nhằm phân loại các kiểu tấn công, xâm nhập mạng khác nhau. Hướng nghiên cứu mới được chỉ ra trong Chương 5.
Hy vọng, cuốn sách sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu viên trong lĩnh vực Công nghệ thông tin, đặc biệt là chuyên ngành An toàn thông tin, Mạng máy tính và Internet vạn vật (IoT). Ngoài ra, cuốn sách cũng phù hợp với kỹ sư và chuyên gia an ninh mạng quan tâm đến việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phát hiện xâm nhập và tấn công mạng.
"Sóng căng đét – Ví khét lẹt" là ấn phẩm truyền thông của Cục Tần số Vô tuyến điện, được biên soạn nhằm phổ biến kiến thức về tần số vô tuyến điện, nâng cao nhận thức về việc sử dụng phổ tần và thiết bị vô tuyến đúng quy định, đồng thời truyền tải các thông tin chuyên ngành qua lối thể hiện gần gũi, sinh động và dễ tiếp cận với đông đảo bạn đọc.
LỜI NÓI ĐẦU
Cùng với sự tiến bộ không ngừng về khoa học và công nghệ trên thế giới hiện nay, việc ứng dụng những kỹ thuật tiên tiến góp phần phục vụ công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước là nhiệm vụ không thể thiếu.
Mạng truyền thông công nghiệp đóng vai trò quan trọng trong các lĩnh vực đo lường điều khiển và tự động hóa. Xu thế của giải pháp dùng mạng công nghiệp không những nằm ở phương tiện kỹ thuật, mà còn ở khía cạnh kinh tế. Chính vì vậy, ứng dụng của nó rộng rãi trong hầu hết các lĩnh vực công nghiệp, như điều khiển quá trình, tự động hoá xí nghiệp, tự động hoá toà nhà, điều khiển giao thông... Việc sử dụng mạng truyền thông công nghiệp là không thể thiếu trong việc tích hợp các hệ tự động hoá hiện đại, đặc biệt trong các hệ đo lường và điều khiển.
Trong Giáo trình Mạng truyền thông công nghiệp, nhóm tác giả sẽ trình bày cơ sở kỹ thuật của mạng truyền thông công nghiệp, ứng dụng mạng truyền thông PROFIBUS trong việc giám sát và điều khiển hệ thống điện tử và thiết kế mạng truyền thông công nghiệp dựa trên PCS 7.
Tài liệu được biên soạn phù hợp với sinh viên các chuyên ngành kỹ thuật Điện - Điện tử, Tự động hóa, Điện công nghiệp… Với cách bố trí nội dung các chương kết hợp cả lý thuyết và thực hành, tài liệu sẽ giúp sinh viên áp dụng kiến thức đã học vào thực tế. Tài liệu cũng giúp củng cố, tổng hợp lại kiến thức về mạng truyền thông công nghiệp, đúc rút kinh nghiệm cho công việc sau này. Đây cũng là tài liệu tham khảo bổ ích đối với các thầy cô giáo và các em sinh viên của các ngành kỹ thuật khác vì có nhiều ví dụ ứng dụng thực tế.
Trong quá trình biên soạn Giáo trình, chúng tôi đã nhận được sự động viên, khích lệ và giúp đỡ của các cá nhân, tổ chức và các bạn đồng nghiệp. Cho phép chúng tôi được gửi lời cảm ơn đối với các tập thể và cá nhân trên.
Rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các bạn đồng nghiệp và độc giả, giúp cho lần tái bản tới được hoàn thiện hơn về nội dung.
CÁC TÁC GIẢ
Khoa Công nghệ thông tin, Trường Đại học Ngoại ngữ - Tin học Thành phố Hồ Chí Minh (HUFLIT), là một trong những địa điểm đào tạo Công nghệ thông tin hàng đầu ở Việt Nam. Các giảng viên đều tích cực tham gia nghiên cứu khoa học để nâng cao chất lượng đào tạo. Cuốn sách này là Kỷ yếu của Hội thảo Khoa học cấp Trường về Công nghệ thông tin, được tổ chức vào ngày 28/09/2020, với sự tham gia của 29 bài báo là kết quả nghiên cứu của các giảng viên HUFLIT và một số giảng viên trường bạn. Các bài báo khoa học được chọn đăng trong kỷ yếu tập trung vào ba hướng chính: ▪ Nghiên cứu chuyên sâu về Công nghệ thông tin ▪ Nghiên cứu về giải pháp Công nghệ thông tin trong công nghiệp ▪ Nghiên cứu giải pháp Công nghệ thông tin trong Đào tạo